NEWS

Kasunod ng malawakang kilos-protesta sa Edsa Shrine at Luneta Park, binigyang-diin ni Department of Public Works and Highways (DPWH) Secretary Vince Dizon ang utos ni Pangulong Ferdinand Marcos Jr. na “ubusin at panagutin” ang lahat ng sangkot sa korapsyon sa bansa.

Ang mga protesta ay bunga ng isyu sa mga maanomalyang substandard flood control projects na kinasasangkutan umano ng ilang tiwaling DPWH officials, mga contractor at mismong mambabatas.

Pahayag ni Dizon, hindi titigil
ang ahensya hangga’t hindi natutupad ang direktiba ng Pangulo laban sa katiwalian kaugnay ng mga flood control project.

“Importanteng malaman ng gobyerno ang saloobin ng taumbayan. Makakaasa po sila na lahat ng direktiba ng Pangulo na walang sasantuhin at kailangang managot ang dapat managot ay wala tayong tigil na gagawin,” aniya.

Iginiit ni Dizon na agad nang kumilos ang DPWH alinsunod sa utos ng Pangulo, naghain na ito ng tatlong kaso sa Ombudsman, 26 indibidwal na ang nakasuhan, tatlong opisyal ang na-dismiss, habang 17 pa ang sinuspinde at nakatakdang maalis sa serbisyo sa mga susunod na araw.

“Kagaya po ng sinabi ng Pangulo, kailangan mula taas hanggang baba ay kinakailangang managot,” dagdag ni Dizon, sabay pahayag ng suporta sa mga hinaing at panawagan ng mga nagpoprotesta.

Matatandaang kamakailan ay itinatag ni Pangulong Marcos ang Independent Commission for Infrastructure (ICI) upang malalimang siyasatin ang mga anomalya sa flood control at iba pang infrastructure projects upang labanan ang korapsyon.

“They will not be spared. We have no favorites, no one we are protecting. No one will believe it until it is actually done,” aniya.

Nasa 210 grupo ang sinasabing kasama sa “Trillion Peso March” sa EDSA Shrine kabilang ang mga unibersidad, kabataan, civil society, at simbahan.

Samantala, sLuneta Park naman, ayon sa Manila DRRMO, mahigit 49,000 katao ang dumalo sa umaga para magprotesta laban sa katiwalian.

A prominent Philippine lawyer has asked the Department of Migrant Workers (DMW) to suspend its new policy raising the minimum wage of Filipino domestic workers abroad from USD 400 to USD 500.

In a September 12 letter, Atty. Rahima S. Ayunan, head of Jamal Human Resource Internationale, appealed to DMW Secretary Hans Leo Cacdac to hold off on implementing Advisory No. 25, Series of 2025.

She said the move should wait until bilateral labor agreements with Gulf states are finalized, stressing that the policy is “well-meaning but premature.”

Ayunan explained that under Republic Act 11641, the DMW must coordinate with the Department of Foreign Affairs (DFA) and respect host country laws.

She warned that Gulf Cooperation Council (GCC) officials have already voiced opposition to unilateral wage changes, which could trigger diplomatic friction.

The lawyer also raised concerns over the financial risks for Philippine recruitment agencies.

Under Philippine law, agencies are held liable if foreign employers reject contract terms. Without formal agreements with host countries, agencies may face lawsuits, contract substitutions, or even deployment bans.

The GCC is the largest destination for Filipino household service workers, with more than 562,000 deployed between 2022 and 2024.

Ayunan said a sudden wage hike could disrupt deployment pipelines to Saudi Arabia, Kuwait, the UAE, and other Gulf states.

Instead of outright implementation, she recommended deferring the policy, working with the DFA to negotiate recognition of the new USD 500 wage, and phasing in enforcement only in countries that officially agree.

Higit pang pinalalakas ng Globe ang kanilang presensiya sa iba’t ibang panig ng bansa sa pamamagitan ng pagbubukas at pagpapalawak ng mga pisikal na tindahan. Layunin nitong mas mapabuti ang karanasan ng kanilang mga customer na mas gusto ang face-to-face na pakikipag-ugnayan.

Bagama’t kilala ang telco bilang digital-first service provider, patuloy itong naglalaan ng puhunan sa mga tindahan upang magbigay ng expert support, device upgrades, broadband solutions, at iba pang serbisyo na direkta at mabilis na natatanggap ng publiko.

Ayon kay Globe President at CEO Carl Cruz, pangunahing gabay ng kompanya ang kanilang mga customer. “Whether they are online or offline, we will be there for them,” wika niya.

Kamakailan, muling binuksan ang upgraded Globe store sa Robinsons Manila na nag-aalok ng mas modernong in-store experiences. Pinalawak din ang serbisyo sa mga probinsya gaya ng Globe Microshop sa Boracay, TM Tindahan sa Vigan, at bagong bukas na TM Tindahan sa Sorsogon City.

Nagbukas din ng pop-up store sa Bohol na dinisenyo bilang hub para sa digital solutions at in-person service.

Sa pamamagitan ng mga proyektong ito, layon ng Globe na mailapit ang serbisyo sa mga komunidad at suportahan ang micro-entrepreneurs.

Dagdag pa ni Cruz, hindi lamang produkto ang kanilang iniaalok kundi mas matibay na relasyon sa mga customer.

Aniya, mahalaga para sa Globe na manatiling konektado at may kaugnayan sa pang-araw-araw na buhay ng bawat Pilipino.

Mariing pinabulaanan ni AGAP Party-list Representative Nicanor Briones ang pagkakadawit ng kanyang pangalan sa umano’y “payola” mula sa mga proyekto ng mag-asawang Discaya.

Sa isinagawang Senate hearing, isiniwalat ni Curlee Discaya, isa sa mga may-ari ng St. Gerrard Construction at Alpha & Omega General Contractor, na ilang opisyal ng Department of Public Works and Highways (DPWH) umano ang lumapit sa kanila upang manghingi ng porsiyento mula sa mga proyekto.

Ayon kay Discaya, aabot sa 10 hanggang 25 porsiyento ang hinihingi kapalit ng hindi pagharang sa implementasyon ng kontrata.

Agad namang tumugon si Cong. Briones sa pamamagitan ng isang opisyal na pahayag.

Aniya, walang katotohanan ang paratang at hindi niya nauunawaan kung bakit isinama ang kanyang pangalan sa usapin.

“Mariin ko pong itinatanggi ang mga walang batayang paratang ng mga Discaya laban sa akin. Hindi ko po alam kung ano ang motibo sa pagdawit sa inyong lingkod,” pahayag ng mambabatas.

Dagdag pa ni Briones, nakikipag-ugnayan na siya sa kanyang mga abogado upang magsampa ng kaukulang kaso laban sa mag-asawang Discaya.

Iginiit ni Briones na hindi niya hahayaang masira ang kanyang pangalan at reputasyon na matagal na niyang pinangangalagaan.

Nanindigan si Briones na ang alegasyon laban sa kanya ay bahagi lamang ng paninira at walang basehan. “Hindi natin papayagan na sirain ang ating pangalan at pagkatao na matagal nating iniingatan,” aniya.

Samantala, patuloy pa ring iniimbestigahan ng Senado ang umano’y anomalya sa flood control projects na sinasabing kinasasangkutan ng ilang kontratista at mga opisyal ng pamahalaan.

Kumpiyansa si Globe President and CEO Carl Cruz na ang artificial intelligence (AI) ay higit pa sa isang makapangyarihang kasangkapan, ito ay nangangailangan ng pagbabago sa paraan ng pag-iisip ng mga lider at pagpapatakbo ng mga organisasyon.

Nabatid na sa Amazon Web Services (AWS) Cloud Day Philippines 2025, sinamahan ni Cruz ang mga kapwa executive sa isang high-level panel sa pagtahak sa GenAI revolution, kung saan binigyang-diin niya na ang AI ay hindi lamang tungkol sa pag-automate ng mga gawain o pagbabawas ng gastos.

“Generative AI has moved us past automation and into a new age of augmented intelligence,” ayon sa kanya. “It’s no longer about doing things faster; it’s about unlocking creativity and creating relevance at scale.”

Dito’y ipinakiya ni Cruz kung paano ipinapasok ng Globe ang AI sa buong operasyon nito upang isulong ang kahusayan, mapataas ang karanasan ng mga customer, at mapadali ang inobasyon sa bawat antas.

Malinaw na ipinakikita ng Net Promoter Score of 49 ng kompanya, na lampas sa sukatan sa industriya, ang tagumpay nito sa paghahatid ng hyper-personalized services sa pamamagitan ng intelligent systems.

“We’re using AI to anticipate needs and connect with people more meaningfully,” aniya. Itinuro niya ang panloob na AI Enablement Program ng Globe, na nagbibigay-kapangyarihan sa mga empleyado na bumuo ng kanilang sariling AI tools nang walang kinakailangang kaalaman sa coding.

Isang grupo, halimbawa, ang lumikha ng isang bot na nagpalawak sa pagsusuri sa mga pag-uusap mula 5% hanggang 100%, na nagpabawas nang malaki sa gastos at nagpabuti sa quality assurance. Ito ay patunay, ayon kay Cruz, na ang inobasyon ay hindi palaging kailangang manggaling mula sa itaas.

Iginiit din ni Cruz ang kahalagahan ng responsible development. Patuloy na isinusulong ng Globe ang etikal na paggamit ng AI sa pamamagitan ng AI Advocacy Guild nito, isang ‘community of practice’ na nakatuon sa pagsusulong ng responsableng inobasyon sa buong organisasyon, binuo batay sa lakas nito sa data privacy at cybersecurity.

Sinasabing ang mga estratehikong alyansa sa GSMA, OpenAI, at Singtel’s Global Telco AI Alliance ay nagpapalakas sa pangako nito sa global best practices.

Ang pamamaraan ng Globe, na tinatawag ni Cruz na “AI Kitchen,” ay nagbibigay-prayoridad sa mga pangunahing kakayahan at mga pundasyong maaaring palawakin bago ilunsad ang mga indibidwal na gamit ng AI. “We assess each one like a business case,” ani Cruz. “We don’t build for the sake of it, we build for impact.”

Inamin niya na may mga hamon na kaakibat ang paggamit ng AI, mula sa legacy systems hanggang sa regulatory constraints.

Subalit sinabing tinutugunan ng Globe ang mga ito sa pamamagitan ng mga nakatuon na programa sa paghahanda na nakapokus sa integration at data maturity.

Samantala, sa pagtatapos ng panel, hinimok ni Cruz ang mga kapwa lider “to embrace curiosity, empower teams, and trade certainty for adaptability.”

“GenAI isn’t just a technology shift, it’s a mindset shift,” wika pa niya. “We’re building a future where every Filipino is a digital Filipino who is equipped to thrive in an AI-powered world.”

Natuklasan na iniimbestigahan ngayon ng Commission on Audit (COA) ang Ministry of Basic, Higher and Technical Education ng Bangsamoro Autonomous Region in Muslim Mindanao matapos lumabas ang ulat na naglabas ito ng P1.77 bilyon sa loob lamang ng isang araw sa ilalim ng pamumuno ni Minister Mohagher Iqbal.

Sinasabing bagkaroon ng payout na halos dalawang bilyong-piso noong Marso 7, 2025 na nakalaan para sa Learners’ at Teachers’ Kits, subalit ayon sa lumabas na reklamo ay hindi umano ito dumaan sa pagsusuri at lagda ng Finance Division, isang paraan upang masiguro ang legalidad at ang pagsunod ng naturang badyet sa mga batas ng gobyerno.

May mga tseke ring umano’y direktang ibinigay sa ilang tauhan, kabilang ang cashier, nang walang kaukulang oversight.

Kumpirmado ni COA Chairman Gamaliel A. Cordoba na isasailalim na sa special audit ang usapin. Sa isang liham noong Agosto 11 na ipinadala ni Cordoba kay BARMM Chief Minister Abdulraof A. Macacua, sinabi nito na ang mga reklamo laban kay Iqbal ay “nangangailangan ng pagsasagawa ng special audit” matapos ang paunang pagsusuri ng mga tanggapan ng COA.

Dagdag pa niya, bumubuo na ng audit team ang ahensya upang siyasatin ang mga transaksyo. Kaugnay nito ay humiling si Cordoba ng suporta mula kay Macacua para sa buong proseso ng imbestigasyon.

“We respectfully request your assistance for the audit team for the entire duration of the audit. We shall coordinate with your office on this matter,” ani Cordoba.

Ang P1.77-bilyong disbursement ang pinakamalaki sa serye ng mga reklamong kinakaharap ng MBHTE na may pinakamalaking bahagi ng pondo sa Bangsamoro government na higit P36 bilyon o halos ikatlong bahagi ng kabuuang badyet ng BARMM. Sa kabila ng malaking pondo, nananatili pa ring may pinakamataas na antas ng illiteracy sa buong bansa ang rehiyon.

Isa pang reklamong iniimbestigahan ay ang P449-milyong bayad na ibinigay umano sa iisang supplier na tinawag na “questionable circumstances” ng COA.

Ayon sa sources, may mga testigong lumagda sa sinumpaang salaysay na nagdedetalye ng mga iregularidad sa loob ng MBHTE. Matagal nang kinakaharap ng ministry ang mga paratang ng katiwalian kabilang ang umano’y pagbebenta ng teaching items sa mga gurong nais makapasok sa serbisyo.

Desisyon ng special audit ng COA ang maghahatol kung ang mga reklamong ito ay hahantong sa administrative or criminal charges.

Binalaan ng isang e-wallet firm ang publiko laban sa mapanlinlang o illegal payment accounts, partikular sa mga may kaugnayan sa online gambling operators at iba pang ilegal na entities.

Iginiit ng financial technology company ang Zero Tolerance policy nito sa mga ilegal na gawain at binigyang-diin na wala itong kaugnayan sa mga gambling operator.

Sinabi ng GCash na ang anumang grupo o website na nagsasabing kumakatawan sa kanila sa ganitong mga gawain ay nagmi-misrepresent sa brand o ilegal na ginagamit ang platform nito.

“Illegal online gambling undermines financial integrity and public welfare. GCash has no links to illegal gambling operators. Anyone connecting our brand to these sites is either misrepresenting us or illegally using our platform,” sabi ni Oscar Enrico A. Reyes Jr., President and CEO ng G-Xchange Inc.

Idinagdag niya na nakikipagtulungan ang kompanya sa mga regulators at law enforcement agencies upang ipatigil ang mga ilegal na gawain at pangalagaan ang mga user nito.

Warning signs ng fake
o illegal accounts:

Pinayuhan ng GCash ang
mga customer na maging maingat sa:
• QR codes na ipinadala via random links, chat apps, o social media posts
• Mga alok na mistulang “too good to be true,” tulad ng gaming credits o quick-cash schemes
• Codes na walang official merchant name o logo
• Mga transaksiyon na nagpapakita ng personal name sa halip na beripikadong merchant

Inirerekomendang mga pag-iingat:

Hinikayat ng kompanya ang mga user na:
• Mag-scan ng QR codes mula lamang sa mga pinagkakatiwalaang merchants at billers
• Beripikahin ang payment details bago kumpirmahin ang mga transaksiyon
• I-report ang mga kaduda-dudang aktibidad sa pamamagitan ng in-app GCash Help Center, hotline 2882, o via the Bangko Sentral ng Pilipinas (BSP) Consumer Protection channels

Maaari ring iparating ang mga report direkta sa Philippine National Police Anti-Cybercrime Group via hotline (02) 8414-1560 / 0998-598-8116 o email messagecenter.acg@pnp.gov.ph.

Zero tolerance
commitment:

Bilang bahagi ng kanilang enforcement measures, sinabi ng GCash na agad nitong bina-block at sinususpinde ang accounts na may kaugnayan sa illegal transactions, ipinagbabawal ang maling paggamit ng QR codes para sa ilegal na pagbabayad, at mahigpit na nakikipag-ugnayan sa BSP, sa Anti-Money Laundering Council (AMLC), at sa law enforcement agencies.

Magmula noong 2023, mahigit 57,000 phishing sites na ang ipinasara ng kompanya at iniulat ang 916 illegal online gambling sites sa mga awtoridad.

“GCash is committed to ensuring that Filipinos can transact with confidence and peace of mind. We will continue to strengthen our security systems and work closely with regulators and law enforcement to keep our platform safe,” ayon sa kompanya.

Hayagang kinilala ni Bangsamoro Autonomous Region in Muslim Mindanao (BARMM) Chief Minister Abdulraof Macacua ang kontribusyon ni Speacial Assistant to the President Anton Lagdameo Jr. para sa mahalagang papel nito sa pangunguna at pagsulong ng peace process sa rehiyon.

Sa talumpati ng chief minister na ‘Chief Minister’s Hour,’ pinuri at kinilala ni Macacua ang aktibong partisipasyon ni Lagdameo sa mga inisyatiba ng pambansang pamahalaan para sa kapayapaan, kaunlaran, at progreso ng BARMM.

Ayon kay Macacua, nagsisilbing direktang tulay si Lagdameo sa pagitan ng Malacañang at mga komunidad ng Muslim, Kristiyano, at ng mga katutubong non-Moro na naninirahan sa nasabing rehiyon.

Sinuportahan naman ito ng ilang mga lokal na opisyal tulad ni Cotabato Governor Emmylou Taliño-Mendoza na nagpasalamat sa administrasyon para sa peace and development programs sa mga Moro Communities sa pamamagitan ni Lagdameo at ng iba pang opisyales ng pambansang pamahalaan.

“We are optimistic about more fruitful results from the peace process in these areas soon,” sabi ni Taliño-Mendoza.

Sa panig naman ni Maguindanao del Sur Governor Datu Ali Midtimbang, inihayag niyang patuloy nilang isasama si Lagdameo sa kanilang mga local peacebuilding programs at sa pagsasaayos ng mga isyu ng kanilang lungsod.

“They have helped address governance and security issues in several areas in the Bangsamoro region in recent years,” saad ni Midtimbang.

Samantala, sinabi ni South Cotabato Gov. Reynaldo Tamayo na inaabot din nina Lagdameo at Macacua ang mga komunidad ng mga Moro sa labas ng mga teritoryo o nasasakupan ng BARMM.

“We are also benefitting from Malacañang’s peace efforts with both the MILF and the Moro National Liberation Front (MNLF). We will never falter in supporting the Mindanao peace process,” dagdag ni Tamayo.

Sinuportahan naman ito ni BARMM Cabinet Secretary Mohd Asnin Pendatun kung saan sinabi niyang importante at kritikal ang bahagi at naging papel ni Lagdameo sa Bangsamoro transition.

“He has been serving as one of our reliable bridges and partners pagdating po doon sa pagpapadulong ng mga issues in the BARMM papunta po sa ating presidente. SAP Anton has been very important and very crucial in the Bangsamoro transition especially during this administration,” sabi ni Pendatun.

Kabilang si Lagdameo sa mga dumalo sa nasabing pagtitipon kasama si Presidential Adviser on Peace, Reconciliation and Unity (OPAPRU) Carlito Galvez Jr. na kinilala rin sa kanyang suporta sa BARMM peace process.

Iginiit ng PlaySafe Alliance PH ang kahalagahan ng mobile wallets bilang mabisang sangkap ng lisensyadong e-gaming operators at gobyerno sa pagsawata sa ilegal na internet gambling.

Binanggit ng samahan ng lisensiyadong online gaming operators ang draft circular ng Bangko Sentral ng Pilipinas upang higpitan ang patakaran sa mobile wallets na siyang patunay sa pangangailangang manatili ang e-wallets bilang effective tool sa pagpatupad ng internet gambling rules imbes na alisin ang mga ito sa transaksiyong may kinalaman sa sugal.

Pahayag ni Mike Defensor, tagapagsalita ng PlaySafe Alliance, nagbibigay ang mobile wallets ng Know Your Client (KYC) data at transaction trail na nagbibigay-daan sa mga awtoridad
na matunton ang daloy ng pondo, maiugnay ang mga account sa pinaghinalaang network ng operator, at makabuo ng mga kaso na mas mahirap buuin kung muling babalik sa naunang traditional o mano-manong bayaran.

Ipinaliwanag ni Defensor na ang mga panukalang hakbang ng BSP – kabilang ang mas mahigpit na KYC, pang-araw-araw na limitasyon, at obligadong pagmanman sa mga transaksiyong kaugnay ng sugal – ay bumubuo ng legal at teknikal na balangkas upang agad maipahinto at maharang ang ilegal na paglilipat ng mga pondo.

Sabi niya, ang kakayahang i-freeze o pansamantalang higpitan ang mga kahina-hinalang e-wallet account, kung gagawin sa ilalim ng malinaw na alituntunin at due process, ay nakapipigil sa agarang pagkalat o paglalabas ng pondo na madalas humahadlang sa imbestigasyon.

Ani Defensor, batay sa nakaraang mga operasyon at raid laban sa ilegal na online gaming hubs, ang sabayang paggamit ng payment controls at operasyon ng pulisya ay mas nagpapalakas sa pagsupil sa pamamagitan ng pagpapatigil ng
daloy ng kita na sumusuporta sa
mga offshore at unlicensed platform.

Kasabay nito, ibinabala ni Defensor na ang ganap na pagbabawal o biglaang pagputol ng serbisyo ng mobile w6allets ay maaaring magbunga ng masamang epekto, gaya ng paglipat ng mga mananaya at operator sa cash couriers o sa mga bagong digital payment channel na mas mahirap bantayan at pigilan ng mga lokal na regulator.

Kaya iminungkahi niya na magpatupad ang mga policymaker ng balanseng hakbang tulad ng mas mahigpit na KYC, mga threshold sa transaksiyon, pattern-based monitoring, at mandated reporting – upang manatiling maginhawa para sa mga konsumer
at mabisang katuwang ng mga lisensyadong e-gaming platform
ang mga wallet.

Ipinanawagan din niya ang paglalagay ng mga kasangkapan sa consumer protection sa mga patakaran ng wallet, gaya ng self-exclusion, boluntaryong spending cap, at mga obligadong babala, upang mabawasan ang pinsala habang nananatili ang kahalagahan ng wallet sa imbestigasyon.

Binigyang-diin pa ni Defensor ang pandaigdigang dimensiyon ng isyu, na maraming ilegal na operator ang dumaraan sa cross-border payment arrangements, at na mas madaling makipag-ugnayan sa mga dayuhang counterpart at international AML mechanisms kung may nananatiling reguladong wallet.

Nanawagan din siya sa mga regulator na maglabas ng malinaw na protocol kung kailan at paano ipatutupad ang account freezes, kabilang ang oversight, mekanismo para sa apela, at mga safeguard sa data privacy, upang mapanatili ang tiwala ng publiko habang pinapabilis ang enforcement.

Inamin din ni Defensor ang mga lehitimong pangamba na maaaring mas mapadali ng wallet ang pagpopondo sa pagsusugal, at iminungkahi ang sabayang pagtutok sa gawi ng mga operator – parusa sa facilitation, pagbabawal sa in-app promotional links, at mas mahigpit na licensing checks – kasabay ng payment controls.

Samantala, sinabi ni Defensor na ang pagpapanatili sa mga regulated mobile wallets sa ilalim ng mas matibay at malinaw na patakaran ang pinakamabisang paraan upang mabawasan ang paglaganap ng hindi lisensyadong online gambling sa pamamagitan ng paggawa sa mga ilegal na kita bilang masusubaybayan, mapuputol, at mapaparusahan habang napoprotektahan ang karaniwang gumagamit.

Binubuo ng 20 founding members, ang PlaySafe Alliance ay una nang nagpahayag ng buong suporta sa panukalang Circular ng BSP na layong i-regulate ang mga payment service para sa online gambling.

Ang grupo ni Defensor na kinabibilangan ng mga lisensyadong operator ng gobyerno ay masigasig ding nagtataguyod ng pinakamahigpit na regulasyon sa online gambling bilang bahagi ng kanilang pangako sa responsible gaming.