HEALTH

Maraming Pilipino ang may mataas na cholesterol na hindi agad nararamdaman dahil kadalasan wala itong malinaw na sintomas.

Ayon sa mga eksperto, tinatawag na “silent killer” ang high cholesterol dahil unti-unti nitong binabara at pinatitigas ang mga ugat, na maaaring mauwi sa stroke at heart attack.

Payo ng mga doktor upang mapababa ang cholesterol, mahalagang bawasan ang pagkain ng matatabang karne, processed food, at mga pritong pagkain, at iwasan ang trans fats na karaniwang nasa fast food at baked goods.

Inirerekomenda rin ang regular na ehersisyo ng hindi bababa sa 30 minutes kada araw, pagbabawas ng timbang kung overweight, pag-iwas sa paninigarilyo, paglimita sa alak, at pag-inom ng sapat na tubig para sa mas maayos na circulation at metabolism.—sa panulat ni Jordan Gutierrez

Isa sa mga karaniwang nakikita sa mga handaan ngayong holiday season ay ang keso de bola, ngunit ano nga ba ang mga benepisyo ng keso sa katawan?

Ang keso ay isang produktong gatas na ginagawa mula sa gatas ng baka, kambing, o kalabaw.

Pinoproseso ito sa pamamagitan ng pagpapaasim at pagbubuo ng gatas, pagkatapos ay pinapahinog o hinuhulma depende sa uri ng keso.

Ang keso ay mayaman sa protina, mayaman sa protina, pinagmumulan ng enerhiya, mabuti para sa kalusugan ng ngipin, at iba pa.

Paalala, kumain ng keso sa tamang dami lamang, dahil ang ilang uri ay mataas sa taba at asin; at mas mainam ang natural o hindi masyadong processed na keso para sa mas malusog na pagkain.—Sa panulat ni John Riz Calata

Ang fatty liver ay isang sakit kung saan nagpu­puno ng taba ang atay ng tao.

Nakukuha ang nasabing sakit sa labis na pagkain at pag-inom ng alak.

Ayon sa mga eksperto, kakaunti lamang ang sintomas ng fatty liver disease, kabilang na rito ang mabilis na pagkapagod at pananakit sa kanang bahagi ng itaas ng tiyan.

Bagamat wala pang partikular na gamot o therapy sa pagkakaroon ng fatty liver, maaari itong mabawasan sa pamamagitan ng pag-iwas sa pag-inom ng alak, pagbabawas ng timbang, at pag-aayos sa diyeta.—sa panulat ni John Riz Calata

Sunod-sunod ang gastusin at matitinding emosyon ngayong Kapaskuhan, dahilan upang makaranas ang marami ng tinatawag na holiday stress.

Ayon sa content creator at psychologist na si Your Millennial Psychologist, mahalagang maging intentional sa pag-aalaga ng mental health lalo na sa gitna ng selebrasyon.

Anya, isaalang-alang dapat ang maagang pagse-set ng budget at realistic expectations upang maiwasan ang pressure sa regalo, handaan, at social gatherings.

Iginiit pa ng psychologist na ang paglalaan ng “me time,” sapat na tulog, at paglimita sa social media ay malaking tulong upang hindi ma-overwhelm sa mga kaganapan ngayong holiday.

Ngayong kaliwa’t kanan na naman ang kainan dahil sa nalalapit na Kapaskuhan, mahalagang maging maingat at malinis sa mga kakaining pagkain sa mga handaan.

Batay sa World Health Organization, isa sa bawat sampung tao sa mundo ang nagkakasakit dahil sa food poisoning o pagkain ng mga kontaminadong pagkain.

Kaya’t payo ng Department of Health na huwag iwanang nakahain sa lamesa ang mga lutong pagkain nang mahigit dalawang oras dahil sa posibleng makontamina ito ng bacteria.

Paalala pa ng DOH na dapat hugasan ang kamay at mga kagamitan bago magluto; ihiwalay ang hilaw na karne sa iba pang pagkain para hindi mag-cross-contaminate; at lutuin nang husto ang mga pagkain upang maiwasan ang foodborne illness ngayong holiday season.

—Sa panulat ni Jordan Gutierrez

Mahirap humingi ng tawad, ngunit hindi ito imposible; pero ang masalimuot dito, napatawad ka na nga, pero nahihirapan ka pa ring tanggapin ito, lalo na kung alam mong mali ang iyong ginawa.

Pangkaraniwan lang na ma-guilty ang isang tao sa nagawa niyang pagkakamali, pero dapat ding alamin kung paano patawarin ang sarili upang makalaya mula sa kahihiyan at kawalan ng tiwala sa sariling kakayahan.

Ang pinakaunang dapat gawin ng isang taong nais patawarin ang sarili ay ang intindihing mabuti ang nararamdaman bago akuin ang pagkakamaling nagawa.

Mahalaga rin na humingi ng paumanhin at sikaping makabawi sa sarili, at humanap ng paraan para matuto mula sa pagkakamali katulad ng ginagawa natin sa iba tuwing nagkakasala tayo sa kanila.

At higit sa lahat, huwag kalimutan na maging mabuti at maawain sa sarili, lalo na kung muling naaalala ang maling nagawa. —Sa panulat ni Anjo Riñon

Ang thyroid gland ay matatagpuan sa harap ng ating leeg na karaniwang hindi nakikita o nakakapa.

Alam mo ba na maaaring dalawa ang maging sakit ng thyroid gland?

Ito ang hyperthyroid o ang sobra sa thyroid hormones at hypothyroid o kapag kulang naman sa thyroid hormones.

Kapag hyperthyroid ang pasyente, bumibilis ang kanyang metabolism: tibok ng puso, nine-nerbiyos, laging pinapawisan, naiinitan, at nagtatae.

Kung lumala ay lumuluwa din ang kanilang mga mata na delikado ito kapag hindi naagapan.

Samantala, kabaligtaran naman ang nararamdaman ng may hypothyroid; mabagal ang tibok ng puso at laging nalalamigan, at mabagal kumilos at mag-isip.

Kahit madali ang gamutan ng hyperthyroid at hypothyroid, ang problema ay napakahirap itong matuklasan ng doktor dahil kakaiba ang sintomas ng mga ito at napagkakamalang ibang sakit.

Kaya naman mabuting magpa-konsulta agad sa isang endocrinologist o espesyalista sa thyroid para agad matukoy at magamot ang sakit.

Alam mo ba na ang pagkakaroon ng hindi regular na oras ng pagtulog ay may malaking epekto sa kalusugan?

Ayon sa mga eksperto, ang “irregular sleep pattern” ay nagdudulot ng magulong body clock na sumisira sa ating pisikal at mental na wellness.

Isa sa mga madalas na nararanasan ay labis na pagkapagod, kahit na mahaba naman ang oras ng tulog.

Nakaapekto rin ito sa konsentrasyon, mood, at immunity ng katawan, kaya mas madaling magkasakit.

Payo ng mga dalubhasa: magtalaga ng pare-parehong oras ng pagtulog at paggising araw-araw, iwasan ang gadget bago matulog, at lumikha ng relaxing na bedtime routine upang mapanatili ang malusog na tulog.

—Sa panulat ni Daniela De Guzman

Maraming Pilipino ang nakararanas ng singaw, isang masakit na maliit na ulcer sa loob ng bibig.

Bagama’t karaniwang naghihilom ito nang mag-isa, may ilang home remedy na maaaring makatulong upang mapaaga ang pag-galing at pagbawas ng kirot nito.

Kabilang na rito ang salt water rinse, na nakatutulong sa pag-disinfect at pagpaalis ng pamamaga.

Marami ring gumagamit ng honey at coconut oil dahil sa kanilang natural na anti-inflammatory at antimicrobial na katangian.

Samantala, ang paggamit ng chamomile tea bag bilang compress at ice cubes ay maaaring magbigay ng panandaliang ginhawa.

Ngunit, paalala ng mga eksperto, kung paulit-ulit at malala ang singaw, mabuti pa ring kumonsulta sa dentista o doktor para sa wastong paggabay at posibleng reseta.—sa panulat ni Daniela De Guzman