HEALTH

Ang thyroid gland ay matatagpuan sa harap ng ating leeg na karaniwang hindi nakikita o nakakapa.

Alam mo ba na maaaring dalawa ang maging sakit ng thyroid gland?

Ito ang hyperthyroid o ang sobra sa thyroid hormones at hypothyroid o kapag kulang naman sa thyroid hormones.

Kapag hyperthyroid ang pasyente, bumibilis ang kanyang metabolism: tibok ng puso, nine-nerbiyos, laging pinapawisan, naiinitan, at nagtatae.

Kung lumala ay lumuluwa din ang kanilang mga mata na delikado ito kapag hindi naagapan.

Samantala, kabaligtaran naman ang nararamdaman ng may hypothyroid; mabagal ang tibok ng puso at laging nalalamigan, at mabagal kumilos at mag-isip.

Kahit madali ang gamutan ng hyperthyroid at hypothyroid, ang problema ay napakahirap itong matuklasan ng doktor dahil kakaiba ang sintomas ng mga ito at napagkakamalang ibang sakit.

Kaya naman mabuting magpa-konsulta agad sa isang endocrinologist o espesyalista sa thyroid para agad matukoy at magamot ang sakit.

Alam mo ba na ang pagkakaroon ng hindi regular na oras ng pagtulog ay may malaking epekto sa kalusugan?

Ayon sa mga eksperto, ang “irregular sleep pattern” ay nagdudulot ng magulong body clock na sumisira sa ating pisikal at mental na wellness.

Isa sa mga madalas na nararanasan ay labis na pagkapagod, kahit na mahaba naman ang oras ng tulog.

Nakaapekto rin ito sa konsentrasyon, mood, at immunity ng katawan, kaya mas madaling magkasakit.

Payo ng mga dalubhasa: magtalaga ng pare-parehong oras ng pagtulog at paggising araw-araw, iwasan ang gadget bago matulog, at lumikha ng relaxing na bedtime routine upang mapanatili ang malusog na tulog.

—Sa panulat ni Daniela De Guzman

Maraming Pilipino ang nakararanas ng singaw, isang masakit na maliit na ulcer sa loob ng bibig.

Bagama’t karaniwang naghihilom ito nang mag-isa, may ilang home remedy na maaaring makatulong upang mapaaga ang pag-galing at pagbawas ng kirot nito.

Kabilang na rito ang salt water rinse, na nakatutulong sa pag-disinfect at pagpaalis ng pamamaga.

Marami ring gumagamit ng honey at coconut oil dahil sa kanilang natural na anti-inflammatory at antimicrobial na katangian.

Samantala, ang paggamit ng chamomile tea bag bilang compress at ice cubes ay maaaring magbigay ng panandaliang ginhawa.

Ngunit, paalala ng mga eksperto, kung paulit-ulit at malala ang singaw, mabuti pa ring kumonsulta sa dentista o doktor para sa wastong paggabay at posibleng reseta.—sa panulat ni Daniela De Guzman

Pamilyar pa ba kayo sa patola?

Ang patola ay isang uri ng gulay na kilala rin sa tawag na sponge gourd, ridge gourmand, luffa, turai, o Chinese okra.

Bukod sa masarap ay mayaman din ito sa nutrients at antioxidants na nakatutulong upang mapalusog ang katawan.

Pinapababa ng patola ang sugar level sa katawan dahil mayaman ito sa manganese.

Nakababawas din ito ng bad cholesterol at triglycerides dahil naglalaman ito ng Vitamin B5 o pantothenic acid.

Mayaman din ito sa Vitamin C, kaya pinalalakas nito ang immune system.

Bukod sa mga nabanggit na benepisyo, nakatutulong din ang patola upang mapalinaw ang mata; mapaganda ang balat; nakakapagpabuti ng brain function; at iba pa.

Matagal nang paniniwala na dapat kumain araw-araw ang isang tao sa agahan, tanghalian, at hapunan.

Pero ayon sa mga eksperto, hindi ito likas na pangangailangan ng ating katawan.

Dahil kapag tuluy-tuloy ang pagkain nang walang pahinga, napapagod ang katawan at tumataas ang panganib ng obesity, diabetes, at chronic inflammation.

Kaya isa sa mga pinakasimpleng paraan upang mapanatili ang magandang kalusugan, inirerekomenda ang intermittent fasting, gaya ng labing-anim na oras na fasting at walong oras na pwedeng kumain.

Gayunman, paalala ng mga eksperto na magpakonsulta muna bago magsimula ng fasting routine, lalo na sa may sakit.

Nagbabala ang mga doktor na ang lumalaking tiyan ay hindi laging dulot ng taba, kabag, o problema sa pagtunaw.

Dahil maaari rin itong senyales ng abdominal aortic aneurysm, na isang kondisyon kung saan lumolobo ang pangunahing ugat sa tiyan na nagdadala ng dugo sa ibabang bahagi ng katawan.

Ayon sa Philippine Heart Association, kadalasang tahimik ang pag-develop ng aneurysm at madalas lang natutuklasan kapag malaki na o pumutok na ito.

Mas mataas din ang panganib ng sakit na ito sa mga lalaking lampas animnapung taong gulang, mga naninigarilyo, may altapresyon, mataas na kolesterol, o may kasaysayan ng aneurysm sa pamilya.

Kaya’t payo ng mga doktor na magpatingin agad kung may kakaibang paglaki ng tiyan na may kasamang sakit, umiwas sa paninigarilyo, at panatilihing mababa ang bad cholesterol na maaaring mauwi sa atake sa puso o stroke.

Maaaring hindi lang pagtanda ang dahilan ng pagkakaroon ng uban, kundi bahagi rin ito ng natural na depensa ng katawan laban sa kanser.

Ayon sa bagong pag-aaral ng University of Tokyo, natuklasang nagmumula ang uban sa mga stem cell sa hair follicles na kusang nasisira upang maiwasan ang pagbuo ng melanoma — isang uri ng kanser sa balat.

Kapag nasira ang DNA ng mga stem cell na ito, kusa na lamang namamatay upang hindi makapagparami ng posibleng cells na may kanser.

Gayunman, kapag na-expose sa mga carcinogen tulad ng ultraviolet B radiation, maaari pa ring magpatuloy ang pagdami ng mga cells at magdulot ng panganib.

Bagaman hindi direktang proteksyon laban sa kanser ang uban, ipinapakita ng pag-aaral kung paano binabalanse ng katawan ang pagitan ng pagkamatay ng mga cells at ang posibleng pagsisimula ng kanser.

Alam mo bang may isang uri ng mental health condition kung saan ang isang tao ay madalas naghahanap ng pansin at nagpapakita ng labis na emosyonal na pag-uugali?

Ito ay tinatawag na histrionic personality disorder (HPD).

Ang taong may HPD ay karaniwang nagiging dramatic o madaling naaapektuhan ng opinyon ng iba.

Maaaring sanhi ito ng pinagsamang dahilan tulad ng genetic factors, karanasan sa pagkabata tulad ng kakulangan ng atensyon, at impact ng kapaligiran sa paghubog ng pagkatao.

Walang tiyak na gamot para sa HPD, ngunit ang psychotherapy o talk therapy ay epektibong paraan upang matulungan ang pasyente na maintindihan ang kanilang ugali at makabuo ng mas malusog na paraan ng pakikisalamuha.

Mahalaga rin ang suporta ng pamilya at mga kaibigan upang mapaayos ang emosyonal na kalagayan ng apektado.

Ang maagap na pagkilala at patuloy na pagkonsulta sa mga espesyalista ay susi upang makamit ang mas mabuting mental health.—sa panulat ni Daniela De Guzman

Alam mo ba na ang sobrang pagkain ng prutas ay pwedeng magpataba?

Bagaman masustansya ang mga prutas at mayaman sa bitamina at fiber, kailangan pa ring kontrolin ang dami pagkain nito.

Ayon sa mga eksperto, ilan sa mga prutas na nakakataba ay ang mangga, ubas, abokado, at prunes dahil sa mataas na calories na taglay nito.

Isa sa mga dapat gawin upang maiwasan ang pagtaba ng katawan ay bawasan ang pagkain ng dried fruits dahil mataas din ito sa calories kumpara sa sariwang prutas.

At para sa mga mahilig sa fruit shake, payo ng mga experts na bawasan ang inilalagay na asukal o syrup dahil ang labis na tamis ay maaaring magdulot ng sobrang timbang o diabetes. —Sa panulat ni Jordan Gutierrez