HEALTH

Pamilyar pa ba kayo sa patola?

Ang patola ay isang uri ng gulay na kilala rin sa tawag na sponge gourd, ridge gourmand, luffa, turai, o Chinese okra.

Bukod sa masarap ay mayaman din ito sa nutrients at antioxidants na nakatutulong upang mapalusog ang katawan.

Pinapababa ng patola ang sugar level sa katawan dahil mayaman ito sa manganese.

Nakababawas din ito ng bad cholesterol at triglycerides dahil naglalaman ito ng Vitamin B5 o pantothenic acid.

Mayaman din ito sa Vitamin C, kaya pinalalakas nito ang immune system.

Bukod sa mga nabanggit na benepisyo, nakatutulong din ang patola upang mapalinaw ang mata; mapaganda ang balat; nakakapagpabuti ng brain function; at iba pa.

Matagal nang paniniwala na dapat kumain araw-araw ang isang tao sa agahan, tanghalian, at hapunan.

Pero ayon sa mga eksperto, hindi ito likas na pangangailangan ng ating katawan.

Dahil kapag tuluy-tuloy ang pagkain nang walang pahinga, napapagod ang katawan at tumataas ang panganib ng obesity, diabetes, at chronic inflammation.

Kaya isa sa mga pinakasimpleng paraan upang mapanatili ang magandang kalusugan, inirerekomenda ang intermittent fasting, gaya ng labing-anim na oras na fasting at walong oras na pwedeng kumain.

Gayunman, paalala ng mga eksperto na magpakonsulta muna bago magsimula ng fasting routine, lalo na sa may sakit.

Nagbabala ang mga doktor na ang lumalaking tiyan ay hindi laging dulot ng taba, kabag, o problema sa pagtunaw.

Dahil maaari rin itong senyales ng abdominal aortic aneurysm, na isang kondisyon kung saan lumolobo ang pangunahing ugat sa tiyan na nagdadala ng dugo sa ibabang bahagi ng katawan.

Ayon sa Philippine Heart Association, kadalasang tahimik ang pag-develop ng aneurysm at madalas lang natutuklasan kapag malaki na o pumutok na ito.

Mas mataas din ang panganib ng sakit na ito sa mga lalaking lampas animnapung taong gulang, mga naninigarilyo, may altapresyon, mataas na kolesterol, o may kasaysayan ng aneurysm sa pamilya.

Kaya’t payo ng mga doktor na magpatingin agad kung may kakaibang paglaki ng tiyan na may kasamang sakit, umiwas sa paninigarilyo, at panatilihing mababa ang bad cholesterol na maaaring mauwi sa atake sa puso o stroke.

Maaaring hindi lang pagtanda ang dahilan ng pagkakaroon ng uban, kundi bahagi rin ito ng natural na depensa ng katawan laban sa kanser.

Ayon sa bagong pag-aaral ng University of Tokyo, natuklasang nagmumula ang uban sa mga stem cell sa hair follicles na kusang nasisira upang maiwasan ang pagbuo ng melanoma — isang uri ng kanser sa balat.

Kapag nasira ang DNA ng mga stem cell na ito, kusa na lamang namamatay upang hindi makapagparami ng posibleng cells na may kanser.

Gayunman, kapag na-expose sa mga carcinogen tulad ng ultraviolet B radiation, maaari pa ring magpatuloy ang pagdami ng mga cells at magdulot ng panganib.

Bagaman hindi direktang proteksyon laban sa kanser ang uban, ipinapakita ng pag-aaral kung paano binabalanse ng katawan ang pagitan ng pagkamatay ng mga cells at ang posibleng pagsisimula ng kanser.

Alam mo bang may isang uri ng mental health condition kung saan ang isang tao ay madalas naghahanap ng pansin at nagpapakita ng labis na emosyonal na pag-uugali?

Ito ay tinatawag na histrionic personality disorder (HPD).

Ang taong may HPD ay karaniwang nagiging dramatic o madaling naaapektuhan ng opinyon ng iba.

Maaaring sanhi ito ng pinagsamang dahilan tulad ng genetic factors, karanasan sa pagkabata tulad ng kakulangan ng atensyon, at impact ng kapaligiran sa paghubog ng pagkatao.

Walang tiyak na gamot para sa HPD, ngunit ang psychotherapy o talk therapy ay epektibong paraan upang matulungan ang pasyente na maintindihan ang kanilang ugali at makabuo ng mas malusog na paraan ng pakikisalamuha.

Mahalaga rin ang suporta ng pamilya at mga kaibigan upang mapaayos ang emosyonal na kalagayan ng apektado.

Ang maagap na pagkilala at patuloy na pagkonsulta sa mga espesyalista ay susi upang makamit ang mas mabuting mental health.—sa panulat ni Daniela De Guzman

Alam mo ba na ang sobrang pagkain ng prutas ay pwedeng magpataba?

Bagaman masustansya ang mga prutas at mayaman sa bitamina at fiber, kailangan pa ring kontrolin ang dami pagkain nito.

Ayon sa mga eksperto, ilan sa mga prutas na nakakataba ay ang mangga, ubas, abokado, at prunes dahil sa mataas na calories na taglay nito.

Isa sa mga dapat gawin upang maiwasan ang pagtaba ng katawan ay bawasan ang pagkain ng dried fruits dahil mataas din ito sa calories kumpara sa sariwang prutas.

At para sa mga mahilig sa fruit shake, payo ng mga experts na bawasan ang inilalagay na asukal o syrup dahil ang labis na tamis ay maaaring magdulot ng sobrang timbang o diabetes. —Sa panulat ni Jordan Gutierrez

Mainitin ba ang inyong ulo o madalas kang magalit?

Kung madalas kang manigaw, hindi mamansin ng mga tao, makipag-away, manira ng mga gamit, at saktan ang sarili, narito ang ilang tips upang makontrol ang iyong anger problems:

Una, huminto. Pag-isipan nang mabuti ang gagawing reaksyon sa pamamagitan ng mabagal na pagbibilang mula isa hanggang sampu.

Pangalawa, lumayo. Huminga muna nang malalim at hintaying kumalma ang sarili bago magbitiw ng mga salita at gumawa ng aksyon.

At pangatlo, unawain ang dahilan ng iyong pagkagalit.

—sa panulat ni John Riz Calata

Naranasan mo na bang paulit-ulit na pag-ihi na may kasamang hapdi? Baka urinary tract infection o UTI na ‘yan.

Ayon sa urologist, karaniwang sanhi ng UTI ang pagpasok ng bacteria, gaya ng E. coli, sa urinary tract o daanan ng ihi. Madalas itong nangyayari kapag kulang sa pag-inom ng tubig, pinipigilan ang pag-ihi, o hindi tamang paraan ng paghuhugas matapos dumumi.

Mas mataas din ang posibilidad ng UTI sa mga babae dahil mas maikli ang kanilang urethra, kaya mas madaling makapasok ang bacteria.

Maaari rin itong makuha sa hindi malinis na pakikipagtalik at paggamit ng maruming banyo.

Kaya paalala ng mga eksperto, ugaliing uminom ng maraming tubig, huwag pigilan ang pag-ihi, at panatilihing malinis ang ari. Sa ganitong paraan, maiiwasan mo ang sakit at abalang dulot ng UTI.

Kumakain ka ba ng itlog na maalat?

Alam niyo bang hindi lang pang-partner sa kamatis at sinangag ang itlog na maalat o salted egg… may taglay din pala itong sustansya!

Ayon sa mga eksperto, puno ito ng lutein, calcium, potassium, at choline na nakatutulong sa mata, buto, balat, at utak ng tao.

Ngunit, hinay-hinay lang sa pagkain nito dahil mataas sa sodium content ang salted egg na maaaring magdulot ng sakit sa puso at pagtaas ng blood pressure.

Kaya’t mga kababayan, enjoy sa pagkain ng itlog na maalat sa tamang dami lang dahil kahit ito’y masarap lahat ng sobra ay nakasasama sa ating kalusugan!

Alam mo ba na may makukuhang benepisyo sa pag-inom ng maligamgam at sapat na tubig araw-araw?

Mabuti ang maligamgam na tubig sa tiyan para sa maayos na pagtunaw ng ating kinain at makapasok ang sustansya sa ating katawan.

Maaari ring makapagpa-buka ng blood vessel ang maligamgam na tubig para dumaloy nang mas maayos ang dugo at sustansya.

Kahit ang isang tasang maligamgam na tubig ay nakakatulong din para mabawasan ang stress at anxiety ng tao.

Maliban dito, ayon sa research, ay magkakaroon din ng mas maayos na tulog ang sinumang iinom ng isang tasang maligamgam na tubig, at makakatulong din para maiwasan ang magising sa madaling-araw at makakuha ng sapat na lakas sa susunod na umaga.