HEALTH

Alam mo ba na maaaring magdulot ng malubhang sakit sa katawan ang sobrang galit?

Ayon sa mga eksperto, ang matinding galit ay nagdudulot ng biglaang pagtaas ng blood pressure na maaaring humantong sa stroke o atake sa puso.

Bukod dito, ang madalas na pagkagalit ay nakakahina sa immune system kaya mas madaling magkasakit ang isang tao.

Nakapagdudulot din ang galit ng problema sa pagtulog, dahil sa tensyon at iniisip na dulot nito.

Apektado rin ang sistema ng pagtunaw ng pagkain, na posibleng magresulta sa pananakit ng tiyan o ulcer.

Higit pa rito, ang galit ay nagpapalabas ng stress hormones na maaaring magpahina sa kalusugan ng puso, kaya’t mahalagang matutunan ng bawat isa ang tamang paraan ng pagpapatawad at pagpapakalma upang mapanatili ang kalusugan.

Sabi nga ni Mark Twain, “Ang galit ay parang asido, mas sinisira nito ang lalagyan kaysa sa pinagbuhusan.” —sa panulat ni Daniela De Guzman

Mahilig ka rin bang mag-diet at iniisip mong alisin na lang ang kanin para mas mapabilis ang pagpayat?

Ayon sa mga nutritionist, ang kanin ay pangunahing pinagkukunan ng carbohydrates na nagbibigay ng enerhiya sa katawan. Kapag bigla itong tinanggal sa diet, maaaring makaramdam ng panghihina, pagkahilo, at pagiging iritable, dahil bumababa ang glucose na ginagamit ng utak at kalamnan.

Kapag tuluyang walang carbohydrate sa diet, maaaring tumaas ang ketones sa dugo, na posibleng magdulot ng fatigue o keto flu.

Dagdag pa rito, maaari ring magkaroon ng nutrient imbalance kung puro protina at taba ang kinakain at kulang sa fiber, vitamins, at minerals.

Ayon sa mga eksperto, hindi kailangang tuluyang alisin ang kanin. Mas mainam na bawasan lang ang dami o palitan ng mas masustansyang uri tulad ng brown rice o red rice.

Napapansin mo rin ba na kung minsan, nagiging kulay grayish o greenish at hindi kulay yellow ang egg yolk ng niluluto mong hard-boiled egg?

Paliwanag ni University of Illinois Food Science and Human Nutrition Associate Professor, Dawn Bohn, mula sa init ang dahilan ng pagkakaroon ng discoloration sa egg yolk, na tinatawag ding denaturation ng mga scientists.

Batay sa mga report, hindi lang ito nangyayari sa mga nilagang itlog, dahil kapag malakas ang apoy ng iyong pagluluto, nagkakaroon din ng grey color ang scrambled eggs at omelet.

Samantala, nilinaw naman ng University of Nebraska na ligtas pa ring kainin ang mga hard-cooked egg kahit na nag-iiba ito ng kulay.

Madalas ka bang nakatutok sa cellphone o computer buong araw? Ingat, dahil maaari itong magdulot ng tinatawag na digital eye strain.

Ayon sa mga eksperto, ang sobrang paggamit ng gadgets ay nakakaapekto sa kalusugan ng mata na nagdudulot ng digital eye strain.

Karanasan ang panlalabo ng paningin, pangangati o pamumula ng mata, at madalas na pananakit ng ulo ang sintomas ng nasabing sakit.

Dagdag pa ng mga doktor na dahil sa matagal na pagtutok sa screen, bumababa ang ating pagkukurap, kaya natutuyo ang mga mata.

Kung pababayaan, maaari itong magdulot ng mas malalang problema sa paningin at makaapekto pa sa productivity sa trabaho o pag-aaral.

Kaya’t paalala ng mga eksperto, sundin ang 20-20-20 rule kung saan tuwing kada dalawampung minuto, tumingin sa bagay na dalawampung talampakan ang layo sa loob ng dalawampung segundo.

—Sa panulat ni Jem Arguel

Minsan, hindi natin namamalayan na sobra na tayong naaapektuhan ng nakikita at nababasa sa social media. Kaya mahalaga rin ang “detox” mula sa tinatawag na doomscrolling.

Ayon sa mga eksperto, magandang simulan ito sa paglalagay ng digital curfew o oras kung kailan hindi na dapat ginagamit ang cellphone. Mainam din kung gagamit ng built-in time limit feature sa apps, o pansamantalang i-uninstall ang mga madalas pag-scroll-an.

Bilang alternatibo, subukan ang offline activities tulad ng paglalakad, pag-eehersisyo, pagdalo sa social gatherings, o simpleng pakikipag-usap sa kaibigan.

Nais mo bang magbawas ng timbang? Narito ang ilang tips na maaari mong gawin tuwing pagkagising ayon kay Dr. Winston Tiwaquen, mas kilala bilang Dr. Kilimanguru, isang general practitioner:

Mag-stretch muna – Nakakatulong itong magising ang katawan at maiwasan ang pananakit ng muscles.

Maglaan ng kahit 10 minuto para sa aerobic exercise – Para mapaganda ang sirkulasyon ng dugo at makapagbigay ng dagdag-enerhiya bago pumasok sa trabaho o klase.

Huwag laktawan ang almusal – Siguraduhing 50% fiber, 25% protein, at 25% carbohydrates ang laman ng iyong plato tuwing kakain.

Sa ganitong paraan, mas magiging busog ka nang mas matagal at makakaiwas sa binge eating.

Kaya bago mag-social media, bigyan muna ng oras ang katawan — stretch, galaw, at kumain nang tama.

Alam mo ba na ayon sa mga eksperto, mataas ang panganib ng mga taong hindi nag-e-ehersisyo sa sakit sa puso, diabetes, obesity, at pananakit ng likod.

Kapag matagal na nakaupo, bumabagal ang metabolism ng tao kaya’t mas mahirap magsunog ng calories.

Kaya naman payo ng mga eksperto, tumayo o maglakad kada isang oras, mag-inat sa mesa, o gumamit ng standing desk.

At kung maaari, maglaan ng tatlumpung minutong ehersisyo kada araw para mapanatili ang malusog na puso at katawan.

Kahit abala sa trabaho, huwag kalimutang kumilos!

—Sa panulat ni Jem Arguel

 Ang pagnipis ng buhok ay maaaring dulot ng iba’t ibang dahilan kabilang na ang pagtanda, stress, medical condition tulad ng hormonal imbalance o alopecia, at maaari ring genetics o namana.

Ayon sa mga eksperto, maaaring maagapan ang mabilisang pagnipis ng buhok kung agad magpapakonsulta sa dermatologist o endocrinologist para sa tamang pagsusuri at paggamot.

Anila, importanteng unahing baguhin ang lifestyle gaya ng tamang pagkain, at stress management.

Makatutulong din ang pag-inom ng food supplements na mayroong biotin, iron, zinc, vitamin D, at omega-3 fatty acids na sumusuporta sa paglago at pagtibay ng buhok.

Kinakailangan ng agarang aksyon upang mapabuti ang kalusugan ng buhok at maiwasan ang patuloy na pagkawala nito.

—Sa panulat ni Daniela De Guzman

Araw-araw ka bang naliligo para manatiling fresh at mabango?

Alam mo ba na hindi kailangang araw-arawin ang paliligo.

Ayon kay Dr. Alvin Francisco, ang ating balat ay mayroong ceramide, ito ay tila langis na nakalatag sa ating balat na nagbibigay ng proteksyon laban sa mga bacteria at germs, may nilalabas din itong chemicals na pumapatay sa mga bacteria at fungi na maaaring sumira sa ating balat.

Dagdag pa ni Dr. Francisco, nagbibigay ang ceramide ng natural glow sa ating balat at pinapantay nito ang ating skin tone.

Kaya naman, kapag mali ang paraan ng paliligo, pwedeng matanggal ang ceramide sa ating balat at pasukin ito ng infection na maaring magdulot ng magaspang at maitim na balat.

Kaya payo ng doktor, dapat less than 10 minutes lang maligo, gumamit din ng maligamgam na tubig at gentle soap, at panghuli, huwag kalimutan magpahid ng moisturizer sa ating balat.

Pero, huwag gawing dahilan ang pagkaubos ng ceramide sa katawan para hindi ka maligo. Be considerate pa rin sa mga nakakaamoy sayo.

 Alam mo ba na ang pagiging broken hearted ay maaaring mauwi sa pagkamatay?

Mayroon tayong tinatawag na Takotsubo cardiomyopathy o broken heart syndrome, ito ay dulot ng labis na emotional stress sanhi ng failed romantic relationship.

Tinukoy ng cardiologist na si Dr. Tony Leachon, ang mga sintomas ng broken heart syndrome na; pagsikip ng dibdib, shortness of breath, pagsakit ng batok, labis na kaba o palpitations, mabilis mapagod, at sakit ng ulo.

Dagdag pa ni Dr. Leachon na kadalasan na-s-stimulate ng nasabing kondisyon ang pakiramdam na parang inaatake sa puso ang nakakaranas ng broken heart syndrome.

Malaki ang risk na maka-experience ng broken heart syndrome ang mga tao na may severe anxiety, depression, o nagka-stroke na.

Kaya naman, ingatan ang puso at magmahal lamang ng taong kaya kang mahalin pabalik.

—Sa panulat ni Jem Arguel