HEALTH

Alam mo ba na maaari mong makuha ang sakit ng mga taong lulong sa paninigarilyo kahit na hindi ka naman naninigarilyo.

Ang tawag dito ay secondhand smoking, kung saan nalalanghap ng isang tao ang usok mula sa mga taong naninigarilyo sa paligid nito.

Kabilang sa mga sakit na maaari mong makuha bunsod ng palaging paglanghap sa usok ng sigarilyo ay sakit sa puso, stroke at lung cancer na maaaring magdulot ng maagang pagkamatay.

Kaya naman payo ng mga eksperto sa mga mahilig manigarilyo, iwasan ang paninigarilyo sa loob ng bahay, sasakyan, at mga saradong lugar kung ayaw mong makapaminsala ng iba.

Ang lemongrass ay may taglay na citral, isang uri ng compound na may antibacterial at anti-inflammatory properties. Nakakatulong ito sa pagpapababa ng lagnat at pagpapaluwag ng sipon at ubo.

Ang pag-inom ng tsaang tangalad ay konektado sa pagpapababa ng blood pressure at cholesterol levels. Ang natural na diuretic effect nito ay tumutulong sa paglabas ng sobrang asin at tubig sa katawan.

Hindi lang respiratory system ang napapabuti, ang lemongrass ay mayaman din sa antioxidants na nagpapalakas ng immune system at tumutulong labanan ang free radicals na sanhi ng karamdaman.

Bukod sa mga benepisyo sa katawan, ang aroma ng lemongrass ay kinikilalang nakakapagpakalma ng isip, nakakabawas ng stress, at maaaring makatulong labanan ang insomnia at anxiety.

Kaya sa halip na chemical-based na gamot agad, subukang uminom ng tsaang tangalad — isang natural na paraan para sa mas malusog na katawan at mahinahong isip.

—Sa panulat ni Jem Arguel

Alam naman natin na kape ang pangunahing inumin ng mga Pilipino tuwing umaga, ngunit maganda rin ang pag-inom ng tsaa paminsan-minsan.

Ayon sa mga eksperto, may ilang benepisyo ang pag-inom ng tsaa sa katawan ng tao.

May taglay na antioxidants ang tsaa, na tumutulong labanan ang “free radicals,” na nagpapahina sa mga cell ng katawan.

Tulad ng kape, may caffeine din ang tsaa, pero mas kaunti ito kaysa kape, kaya mas kaunti ang tsansang makaranas ng palpitation ang mga umiinom ng tsaa.

At dahil walang calories ang tsaa, makakatulong ito sa ating digestive system, at mas kaunti rin ang tsansang magkaroon ng atake sa puso o kaya’y stroke ang mga iinom nito.

Nakatutulong din ang tsaa na magbawas ng timbang, patibayin ang buto at ngipin, palakasin ang immune system, at pigilan ang paglaganap ng cancer.

Kaya, huwag matakot na mag-tsa paminsan-minsan tuwing umaga… o hapon… o kahit gabi. —sa panulat ni Anjo Riñon

Isang magandang payo para sa ating kalusugan ang pagbabawas sa ating kinakain.

Kailangang sapat lamang, hindi sobra, at hindi rin kulang.

Masama ang pagkain ng labis dahil nahihirapan ang ating katawan na tunawin ito at dodoble rin ang trabaho ng ating atay, pancreas, bato, at puso dahil sa sobrang pagkabusog.

Maliban dito, tataas din bigla ang ating asukal sa dugo, at posibleng dumami rin ang dumi o kung tawagin ay “free radicals” dahil sa sobrang pagkain.

Kaya ipinapayo ng eksperto ang pagkain lamang ng “high nutrient at low calorie diet” tulad ng gulay, isda, prutas, beans, at soy products gaya ng tofu, taho, at tokwa.

—sa panulat ni Mark Terrence Molave

Isang sintomas ng gout ang matinding pamamaga at pananakit ng mga kasu-kasuan o joints ng mga daliri sa paa, bukung-bukong o ankle, at tuhod.

Para malaman kung gouty arthritis ang sakit, kailangang suriin ang uric acid sa pamamagitan ng isang blood test dahil ang mataas na uric acid ay maaaring mabuo at pumunta sa kasu-kasuan.

Upang maiwasan ang gout, umiwas din sa pagkain ng atay, bopis, batchoy, bato, balunan, at mga tusok-tusok na isaw ng baboy.

Gayundin ang mga isda na alumahan, bangus, dilis, bisugo, matang baka, tunsoy, at tulingan.

Kailangan ding iwasan ang pag-inom ng maraming tubig para mailabas ang uric acid.

Panatilihin ang tamang timbang, iwasang tumaba at iwasan ang matatamis na pagkain dahil kapag bumigat, mas mapupudpud at mahihirapan ang mga joints sa katawan.

Senyales ng mababang potassium o hypokalemia ang pananakit ng mga kalamnan, madaling pagkapagod at pagkahilo, mabilis na tibok ng puso, hirap sa paghinga, constipation, at kawalan ng gana sa pagkain.

Upang maiwasan o maagapan, siguraduhin ang regular na check-up upang malaman ang ating potassium levels, balanced diet na may kasamang pagkaing mayaman sa potassium, pag-iiwas sa labis na pag-inom ng alkohol at siguraduhing sapat ang iniinom na tubig araw-araw.

Kabilang sa mga maaaring kainin para maiwasan ang hypokalemia ay saging, abokado, spinach, white beans, at isda tulad ng salmon.

Makakatulong din ang mga inumin tulad ng coconut water, banana smoothie, spinach smoothie, at herbal tea na may ginger.

Tandaan, mahalaga ang pagpapakonsulta sa doktor at tamang pag-monitor ng potassium levels upang maiwasan ang anumang komplikasyon.

Ang balakubak ay isang kondisyon sa anit na may kasamang sobrang pangangati at pagkatuklap ng balat.

Hindi naman ito nakakahawa at seryosong sakit ngunit ang pagkakaroon nito ay nakakabahala sa iba.

Maraming posibleng dahilan ang balakubak gaya ng dry skin, iritasyon, seborrheic dermatitis, psoriasis, eczema, hindi madalas na pag-shampoo, o pagiging sensitibo sa mga ginagamit na hair products.

Upang maiwasan, mag-shampoo ng regular o kaya’y gumamit ng mild o non-medicated shampoo kung malala na ang kaso ng dandruff.

Maaari rin itigil ang paggamit ng mga styling products na nagiging dahilan para maging malangis at oily ang buhok at anit.

Ang pagkain din ng masusustansyang pagkain na nagbibigay ng sapat na zinc at B vitamins ay makakatulong maiwasan ang balakubak.

Kung ang balakubak ay lumala o ang anit ay magkaroon ng iritasyon o sobrang pangangati, makabubuting kumonsulta na sa doktor.

Ang sibuyas ang isa sa mga pinakakilalang gulay sa kantang Bahay Kubo, madalas itong ginagamit na panggisa, pampalasa, o kasama sa sawsawan.

Ang sibuyas ay mayaman sa antioxidants na tumutulong labanan ang free radicals sa katawan na nagdudulot ng mga sakit.

Sa mga may problema sa puso, ang sibuyas ay may quercetin, isang uri ng flavonoid na kayang magpababa ng blood pressure at cholesterol levels.

Ito rin ay may anti-inflammatory properties na makatutulong sa mga may arthritis o karamdaman sa kasukasuan.

Sa mga nagpapapayat, mababa ang calories ng sibuyas pero mataas ang fiber content nito—nakakabusog at nakatutulong sa maayos na pagtunaw ng pagkain.

Hindi lang panggisa ang ginagampanan ng sibuyas sa lutuin, ito’y kinikilala rin na pangalaga sa kalusugan.