HEALTH

Alam mo ba na ang bawang o garlic ay isang sangkap na karaniwang ginagamit sa ulam na pam-Pinoy. Maliban sa aroma at lasang nabibigay nito, masustansya rin ito.

Nagtataglay ito ng diallyl disulfide, isang sulfur compound na may anti-cancer properties na nakakapagbaba ng carcinogen sa katawan.

Kasama sa sustansya ng bawang ang allicin, isang antimicrobial property na may kakayahang pumatay o pigilan ang paglaki ng iba’t ibang uri ng mikrobyo, tulad ng bacteria, fungi, viruses, at parasites.

Bukod pa rito, may vitamin C ito na nakakapagpatibay ng ating immune system at nakakapagpabawas ng cholesterol.

Ang bawang ay hindi lang basta nagbibigay ng sarap sa iyong ulam, isa rin itong halamang gamot laban sa sakit, at kilalang pangontra sa aswang.

Tinatawag na pulikat ang biglaang paninigas ng muscle sa katawan na kadalasang dahil sa pagkapagod ng muscle at dehydration.

Minsan, naiipit ang ating ugat sa balakang o kaya’y laging nakaipit sa isang pwesto ng matagal.

Kapag kulang sa mineral ang katawan tulad ng mababang potassium, calcium, at magnesium, pwede ring pulikatin ang isang tao.

Ang mga taong madalas pulikatin ay ang mga may edad, kulang ng iniinom na tubig, buntis, at mga may sakit sa diabetes at thyroid.

Upang maiwasan, kailangang uminom ng walo hanggang sampung basong tubig araw-araw at i-stretch ang anumang bahagi ng muscle o katawan bago o pagkatapos mo ito gamitin.

—sa panulat ni Mark Terrence Molave

Kung ikaw ay marunong magluto o mahilig sa pagkaing pilipino, tiyak na pamilyar ka sa onion, o sibuyas. Karaniwan itong sangkap sa mga masasarap nating ulam, pero pamilyar ka rin ba sa mga benepisyo hatid nito?

Ang sibuyas ay nagtataglay ng quercetin na nakakatulong sa pagkontrol ng blood sugar.

Ayon sa mga eksperto, mayroon itong antioxidant compounds ang sibuyas na tumutulong makaiwas sa cancer at diabetes.

Suportado rin ng iba’t ibang pag-aaral ang mabuting kakayahan nito na pababain ang tiyansa ng sakit sa puso.

Likas na mayaman din ito sa prebiotics na nakatutulong para sa ating digestive health.

Kaya naman tamang-tama na madalas itong gamitin bilang pangunahing putahe sa mga pagkain; dahil sa sibuyas, makasisiguro ka na ang iyong ulam ay hindi lamang basta sasarap, susustansya pa!

Pamilyar ka pa ba sa mustasa?

Ang mustasa ay kabilang sa cruciferous vegetables gaya ng broccoli, cabbage, at cauliflower na kilalang mataas sa fiber, puno ng bitamina at minerals, at mababa sa calories.

Ang mustasa ay naglalaman ng vitamin C na nakatutulong sa pag-boost ng ating immune system.

Maganda rin ang mustasa pang-cleanse ng katawan dahil naglalaman ito ng chlorophyll, isang natural detoxifier.

Kung tumatanda na, kumain ng mustasa dahil ito ay may magnesium, potassium, phosphorus, at vitamin k na nagpapatibay at nagpapalakas ng ating mga buto kontra arthritis at osteoporosis.

Bukod pa rito, kung ika’y nagiging makakalimutin, makatutulong ang mustasa sayo sapagkat mayaman ito sa iron at calcium na nakapagpapabuti sa ating brain development and function.

Kabilang  ang ubas sa isa sa mga sikat na handa tuwing bagong taon. Ang hugis nitong bilog ay sumisimbolo sa suwerte at yaman; ngunit alam niyo ba na mayaman din ito sa sustansiya?

Mayroon itong 83% ng water content na nakatutulong para sa hydration.

Taglay din nito ang mga bitamina at mineral na may antioxidant at anti-inflammatory properties na nakatutulong sa pagpapabawas ng pamamaga sa ilang bahagi ng ating katawan.

Mayaman din ang ubas sa iron na siyang nakakatulong sa regular na produksyon ng red blood cells kontra anemia.

Ang ubas ay maaaring kainin nang hilaw matapos itong hugasan nang maigi. Puwede rin itong gawing juice o tsaa. Pangunahing sangkap din ang ubas sa paggawa ng wine.

Madalas ikatakot ng mga pasyente ang posibleng masamang sanhi ng sakit sa ulo.

Pero ang ilan sa mga dahilan nito ay tiyak na hindi naman delikado.

Kung ang pananakit ay dahil sa pagbabasa ng dyaryo o paggamit ng computer, maaaring magpatingin sa Optometrist o Ophthalmologist at magpagawa ng salamin sa mata.

Tuwing lalabas at papasok naman sa malamig at mainit na lugar, ang pagsakit nito ay dahil sa biglaang pagbago  ng panahon na nagdudulot sa paninibago ng ating mga ugat sa ulo.

Samantala, kapag guminhawa naman ang pananakit sa simpleng pagmamasahe, posibleng nanikip lamang ang mga muscle ng ating ulo dahil sa stress o tensyon.

Mahalaga na suriin nang mabuti kung anong klase ng sakit ang nararamdaman upang malaman kung ang dahilan nito ay nangangailangan na ba ng agarang pagkonsulta sa doktor.

Balik-eskwela na naman! At kasabay nito ang pamilyar na pakiramdam ng “Monday sickness” o ‘yung kaba, antok, at kawalan ng gana tuwing lunes.

Para mas maging magaan ang simula ng linggo, narito ang tatlong simpleng health tips:

Ayusin ang tulog; matulog at gumising sa pare-parehong oras, kahit weekend. Makakatulong ito para hindi ka hirap bumangon tuwing lunes.

Ihanda ang gamit sa gabi; bawasan ang stress sa umaga sa pamamagitan ng pag-aayos ng uniform, bag, at schedule bago matulog.

Kumain ng tamang almusal; simulan ang araw sa masustansiyang pagkain—iwas sa matatamis, piliin ang whole grains, prutas, at protina para sa energy.

Ang “monday sickness” Ay hindi kailangang maging panghabambuhay na cycle; sa tulong ng tamang lifestyle at mental preparation, maaari itong maagapan.

—sa panulat ni Jasper Barleta

Madalas ka bang mag-graveyard shift?

Narito ang ilang paraan para mapigilan ang puyat at antok:

Una, magpahinga muna bago ang iyong trabaho o shift dahil ang pagkapagod ay isa sa mga dahilan kung bakit nakararamdam ng antok ang isang tao.

Pangalawa, magkaroon ng malusog na diet upang manatiling gising at alerto, iwasan din ang mabibigat at mataba na pagkain dahil ang kabusugan ay nakakapagpa-antok.

Pangatlo, manatiling hydrated upang maging alerto.

Bukod sa mga nabanggit, nakatutulong din sa pagpigil sa antok ang paggalaw sa katawan, pagpapanatiling maliwanag ang workspace, pagiging abala, pag-nguya ng chewing gum at mint, at pakikinig sa musika.

—sa panulat ni John Riz Calata

Ngayong panahon na naman ng tag-ulan, kaliwa’t kanang sakit ang maaaring nakaamba, katulad ng leptospirosis — isang sakit na maaaring makuha mula sa kontaminadong tubig o lupa na may ihi ng hayop, hindi lang daga kundi pati iba pang infected na hayop.

Ayon sa Department of Health, karaniwang sintomas ng leptospirosis ang lagnat, pananakit ng kalamnan at ulo, pamumula ng mata, paninilaw ng balat, at diarrhea.

Kapag napabayaan, maaari itong humantong sa malubhang komplikasyon.

Payo ng ahensya, iwasang lumusong sa baha o gumamit ng proteksyon tulad ng bota, mainam ding panatilihing malinis ang paligid at agad kumonsulta sa doktor kung may sintomas.

Mahalagang paalala sa lahat ngayong tag-ulan, huwag balewalain ang simpleng sintomas, mas mabuting maagapan kaysa dumaan sa malalang gamutan.

—sa panulat ni Jasper Barleta

 Ang TB ay isang uri ng sakit na dulot ng mikrobyong mycobacterium tuberculosis na madalas makaapekto ng baga.

May ilang uri ng pagkain ang dapat iwasan ng mga may TB upang mapabilis ang kanilang paggaling.

Kabilang dito ang matatamis; maaalat; stimulants o pagkaing nagpapabilis ng pagtibok ng puso; karne; alak at paninigarilyo.

Gayunman, huwag mag-alala dahil hindi naman lahat ng pagkaing masasarap ay dapat iwasan, mayroon ding mga pagkain na makatutulong sa iyong kalagayan tulad ng dark leafy greens tulad ng kangkong, malunggay, at spinach; whole grains o brown at red rice; makukulay na gulay at unsaturated fats o vegetable oil; coconut oil at olive oil.

Bukod dito, nararapat pa ring magpakonsulta sa doktor upang malaman kung may kakulangan sa nutrients ang iyong katawan.