NATIONAL NEWS

Nababagalan ang iba’t ibang grupo sa aksyon ng administrasyon ni Pangulong Ferdinand Marcos Jr. sa maanomalyang flood control projects.

Ayon kay Danny Mangahas, convenor ng grupong Sibak, tila pino-protektahan ng mga opisyal ng gobyerno sina District Engineer Henry Alcantara, Assistant District Engineer Brice Hernandez, sa ikinakasang imbestigasyon ng Senate Blue Committee Ribbon hinggil sa naturang isyu.

Maliban dito, iginiit din ni Mangahas, na dapat ipakulong na ng administrasyong Marcos ang dalawang DPWH official at madaliin na ang imbestigasyon upang makasuhan na rin at makulong ang iba pang sangkot, ito man ay opisyal ng gobyerno.—sa panulat ni Mark Terrence Molave

Nilinaw ni Deputy Speaker at Iloilo Rep. Janette Garin na walang “major changes” o malakihang balasahan sa liderato ng Kamara at committee chairmanship, batay na rin sa naging direktiba ni bagong House Speaker at Isabela 6th District Rep. Faustino “Bojie” Dy III.

Sa online interview, sinabi ni DS Garin na malabong mangyari ang malakihang pagpapalit sa mga lider at committee chairmanship pero kung mayroon mang pagbabago, ito ay “minor” lamang kung kinakailangan.

Gayunpaman, iginiit ni Garin na nasa lider pa rin ng Kamara ang desisyon pagdating sa pagpapalit ng liderato kung saan may mga posisyon sa kapulungan na kailangan ng “trust and confidence.”

Una nang sinabi ni House Majority Leader Sandro Marcos na masyadong “disruptive” o nakakagambala kung ngayon ipatutupad ang balasahan sa liderato dahil hindi kakayanin kung isasabay ito sa pagsisimula ng deliberasyon sa plenaryo ng Kamara na gaganapin sa susunod na linggo.

Aminado si Deputy Speaker at Iloilo Rep. Janette Garin na hindi lang ang Kamara ang nasisira sa patuloy na paglilabas ng socmed cards ni Cavite 4th District Rep. Kiko Barzaga sa kaniyang personnel account kundi ang buong gobyerno.

Sinabi ni DS Garin na noong kausap niya si Barzaga ay natutuwa pa ito sa kaniyang mga ginagawa sa social media kaugnay sa mga isyung nagaganap sa loob at labas ng bansa, partikular ang kaguluhan at pagbagsak ng ekonomiya sa Nepal.

Naniniwala si Garin na ang patuloy na pagpapapansin ni Barzaga ay dahil nais nitong bumuo ng “independent meow bloc” kung saan hinihikayat siya nito na sumali rito.

Ipinaliwanag rin ni Garin na ang pagpunta ni Barzaga sa Office of the Speaker ay hindi lang para batiin si dating Speaker Martin Romualdez kundi nangampanya pa ito sa mga dumadaang kongresista na layong pabagsakin sina Pangulong Ferdinand Marcos Jr.

Inatasan ni Pangulong Ferdinand Marcos Jr. ang Armed Forces of the Philippines na ipagpatuloy ang pagpapalakas ng presensiya sa iba’t ibang bahagi ng teritoryo ng bansa sa gitna ng umuusbong na mga geopolitical challenges.

Sa oath-taking ceremony ng newly-promoted generals at flag officers ng AFP sa Malacañang, binigyang-diin ng Commander-in-Chief ang kahalagahan ng nakikitang presensiya ng Sandatahang Lakas ng Pilipinas sa himpapawid, lupa, at karagatang sakop ng bansa.

Giit ng Pangulo, kailangang mabantayang mabuti ang kapayapaang nakamit ng Pilipinas, kasabay ng pagpapalalim sa ugnayan sa mga kaalyadong bansa na kapwa nagsusulong ng isang mas malaya at mas matatag na rehiyon.

Iginiit ni House Majority Leader Sandro Marcos na dapat nang umuwi sa Pilipinas si Ako Bicol Partylist Rep. Zaldy Co at harapin ang lahat ng mga alegasyong ibinabato laban sa kanya.

Sinabi ni Rep. Marcos na masyado nang malala ang mga isyu at nakakaladkad na ang Kamara sa mga paratang kay Rep. Co.

Dagdag pa ng House Majority Leader, hindi niya tiyak kung kaya ba ng Kamara bilang institusyon na pauwiin si Cong. Co na sinasabing nasa Amerika pa dahil sa medical treatment.

Iginiit ni Rep. Marcos na maaaring maharap sa Ethics Committee si Rep. Co.

Inihalimbawa ng Majority Leader ang nangyaring pagpapatalsik sa dating kongresistang si Arnolfo Teves Jr.

Nabatid na si Rep. Co ang dating chairman ng House Committee on Appropriations, na nasangkot sa isyu ng sinasabing “insertions” sa 2025 national budget at nadadawit sa maanomalyang flood control projects; gayundin, ang sinasabing pamba-braso sa Department of Agriculture para sa import permit o allocation ng mga isda para sa kanyang mga kumpanya.

—Sa panulat ni John Riz Calata

Nanawagan si Senador Raffy Tulfo ng mas pinatibay na whole-of-government approach upang mapabuti ang kaligtasan sa kalsada, pamamahala ng trapiko, at mas maayos na karanasan ng mga commuter.

Ito’y kasabay ng pagtutuligsa ni Senador Tulfo sa mga naantalang road projects na nagiging sanhi aniya ng malaking pinsala sa ekonomiya at lipunan.

Binigyang-diin ni Senador Tulfo ang pangangailangang magtulungan ang lahat ng ahensya ng pamahalaan upang maiwasan ang dumaraming aksidente at pagkamatay sa lansangan.

Bilang chairman ng Committee on Public Services, sinabi ng senador na dapat pag-aralan ang posibleng whole-of-government approach pagdating sa road safety at efficiency para sa mga commuter.

Batay sa datos ng Philippine Statistics Authority, umabot sa 13,125 ang nasawi sa mga land transport accident noong 2023.

Samantala, iniulat naman ng Philippine National Police na tumaas ng 35 percent ang bilang ng namatay sa aksidente sa kalsada noong 2024 kumpara sa nakaraang taon.

—Sa panulat ni John Riz Calata

Inirekomenda sa Kamara ni Deputy Speaker at Iloilo Rep. Janette Garin na tapusin na ng Infrastructure Committee o infra-comm ang imbestigasyon sa palpak at maanomalyang flood control projects.

Sa panayam ng mga mamamahayag, kinumpirma ni Garin na nag-usap-usap ang liderato ng Kamara at nagpasiyang magbigay-daan sa binuong Independent Commission for Infrastructure o ICI na inaprubahan kamakailan ni Pangulong Ferdinand Marcos Jr.

Ipinaalala ni Garin ang naging talumpati ni bagong House Speaker Faustino “Bojie” Dy III, ang pagtiyak na sa kaniyang pamumuno ay magkakaroon ng kooperasyon sa ICI kung saan handa nilang ibigay ang mga nakalap na dokumento at mga ebidensya sa naging pagdinig ng infra-comm.

Iginiit ni DS Garin na handang makipagtulungan ang Kamara para sa anumang impormasyon o miyembro ng Kamara na kakailanganin sa imbestigasyon ng komisyon.

Nilinaw ng kongresista na posibleng tutukan ng Kongreso, partikular ang oversight committees, kung paano ipinatutupad ang mga proyekto at pagsulong ng mga bagong reporma.

Una nang sinabi ni infra-comm co-chairperson at Bicol Saro Partylist Rep. Terry Ridon na handa silang sumunod sa pagsusumite ng transcript sa pagdinig pero plano muna nilang makipagpulong sa bagong lider ng Kamara at kanila pang hinihintay ang instruction mula kay Speaker Dy.

Iginiit ni Senador Francis ‘Chiz’ Escudero na dapat mag-ingat at huwag basta-basta magpadala sa mga diversionary tactics kaugnay sa sinasabing isyu sa budget insertion.

Ito’y matapos pagbintangan ni House Deputy Speaker Ronaldo Puno si Senador Escudero, kung saan sinabi niya na ang dating Senate President at si dating House Appropriation Chairman Zaldy Co ang responsable sa budget insertion ngayong kasalukuyang taon at wala aniyang kinalaman sa nangyaring insertion si dating House Speaker Martin Romualdez at dating Senate Committee on Finance Chairman Grace Poe.

Giit ni Sen. Escudero, katawa-tawa ang agarang pag-abswelto ng kongresista kay Rep. Romualdez at agad na paglaglag kay Congressman Co.

Inililihis anya ang isyu at agad na nagtuturo ng iba, kung saan sila ni Congressman Co ang sinabi na dapat sisihin sa kontrobersyal na insertion sa pambansang budget ngayong taon.

Ipinunto ng senador na pasok sa 2022 hanggang 2024 national budget ang karamihan sa mga ghost at substandard infrastructure projects, gayundin ang mga kickbacks nito.

Batay anya ito sa Commission on Audit, Department of Budget and Management, Department of Public Works and Highways at sa paglalahad ng whistleblowers.

Dahil dito, umapela si Sen. Escudero sa publiko na mag-ingat at huwag magpadala sa diversionary tactics.

Suportado ni Rep. Benny Abante Jr. ang pangako ni bagong House Speaker Bojie Dy na isulong ang transparency at accountability sa buong proseso ng pambansang badyet, matapos ang malakas na panawagan para sa reporma mula sa publiko.

Ayon kay Rep. Abante, hindi tungkulin ng Kamara ang pagprotekta sa kapwa mambabatas kundi ang sambayanan, na ang bawat hakbang sa paggastos ng bayan ay malinaw at may pananagutan.

Dagdag niya na ang pagkakatalaga kay Speaker Dy ay isang mahalagang hakbang upang muling mapanumbalik ang tiwala ng publiko sa mababang kapulungan, sa pamamagitan ng pagbubukas ng deliberasyon sa badyet at pagpapakilala ng mga mekanismo na magsisiguro na ang pondo ay mapupunta sa mga programa at serbisyong pakikinabangan talaga ng mga tao.

Naniniwala ang political analyst na si Professor Edmund Tayao na ang pagbibitiw ni Leyte Rep. Martin Romualdez bilang House Speaker ay isang senyales na binubuksan na niya ang kanyang sarili sa mga imbestigasyon tungkol sa mga flood control project.

Matatandaang pinangalanan si Rep. Romualdez sa naging rebelasyon ng kontratistang si Pacifico “Curlee” Discaya bilang isa sa mga mambabatas na sinasabing nakinabang sa mga palpak at guni-guning proyekto ng Department of Public Works and Highways.

Sa panayam ng DWIZ, iginiit ni Prof. Tayao na ang tanging kasalanan lang ni Romualdez sa isyu ng flood control projects ay dahil siya ang nataong namumuno sa Kamara nang pumutok ang kontrobersya.