HOT STORIES OF THE WEEK

Sumampa na sa 6 ang death toll habang 136 ang sugatan sa naganap na magnitude 7 na lindol sa Abra nitong Miyerkules.

Batay sa datos ng National Disaster Risk Reduction and Management Council (NDRRMC), mula sa Ilocos Region ang isang nasawi habang lima sa Cordillera Administrative Region (CAR).

Kabuuang 79,260 indibidwal o 19,486 na pamilya ang naapektuhan ng lindol sa Ilocos Region at Cordillera.

Nasa 5,819 na indibidwal o 1,622 pamilya naman ang nananatili pa rin sa 26 evacuation centers habang 360 pamilya o 1,512 indibidwal ang nakatira sa kanilang mga kamag-anak.

Umabot na rin sa 4.5 million pesos ang halaga ng pinsala sa irigasyon habang 3.8 million pesos sa sektor ng agrikultura sa Cordillera.

Samantala, naibalik na ang suplay ng kuryente sa 38 mga lungsod at munisipalidad sa mga nasabing lugar.

Dead on the spot ang ama ni Dr. Chao Tiao Yumol matapos pagbabarilin ng riding in tandem sa Basilan.

Nabatid na si Yumol ay suspek sa pamamaril sa Ateneo De Manila University kung saan tatlo ang nasawi kabilang na ang dating alkalde ng Lamitan City.

Ayon kay Police Lieutenant Lamitan Police Station, nangyari ang pamamaril sa biktimang si retired Police Rolando Yumol sa harap ng kaniyang bahay sa Barangay Rizal, Lamitan City dakong alas-6:30 kaninang umaga.

Nagtamo ng apat na tama ng bala ang biktima sa iba’t ibang bahagi ng katawan na agad nitong ikinasawi.

Sinubukan pang dalhin ang biktima sa ospital subalit hindi na ito umabot ng buhay.

Kasabay nito, sinabi ni Philippine National Police Public Information Officer o Chief Brigadier General Roderick Alba na kasalukuyan pang sinisiyasat ng mga otoridad ang nabanggit na pamamaril.

Nanawagan din si Alba sa publiko na iwasan ang espekulasyon sa naturang insidente.

Pinag-aaralan ng Philippine Volcanology and Seismology (PHIVOLCS) kung ang gumalaw na fault line sa naganap na magnitude 7 na lindol nitong miyerkules ay ang Abra River Fault.

Sa panayam ng DWIZ, sinabi ni PHIVOLCS OIC Director Renato Solidum na maituturing itong isang major earthquake na kung saan base sa haba ng nasabing fault ay maaari ngang magnitude 7.3 ang pakawalan nito.

Samantala, nilinaw ni Solidum na lahat ng lugar sa bansa ay mayroong tinatawag na “The Big One.”

Naglaan na ang Department of Migrant Workers (DMW) ng P20-milyong assistance fund para sa mga pamilya ng overseas filipino workers na apektado ng magnitude 7 na lindol sa Northern Luzon.

Inihayag ni DMW Secretary Susan “Toots” Ople na prayoridad ang mga pinaka-apektadong lugar batay sa damage assessment report ng National Disaster Risk Reduction and Management Council.

Inisyal pa lamang anya ang nasabing halaga habang kanya na ring inatasan ang Overseas Workers Welfare Administration na agarang sumaklolo at magkaloob ng iba pang uri ng tulong.

Maaari namang magsumite ng aplikasyon para sa DMW financial aid sa pinakamalapit na OWWA regional office.

Kailangan lamang magpakita ng katibayan na mayroong isang kapamilya na nagtatrabaho sa ibang bansa.

Pinamamadali ni Pangulong Ferdinand “Bongbong” Marcos, Jr.  ang pagkukumpuni ng mga nasirang water system sa mga lugar na tinamaan ng magnitude 7 na lindol.

Sa ginanap na situational briefing sa Camp Juan Villamor, Bangued, Abra inatasan na ni Pangulong Marcos ang Department of Public Works and Highways (DPWH) na iprayoridad ang mga lugar na naapektuhan ng lindol at tulungan ang mga lgus sa pagbabalik ng suplay ng tubig.

Samantala, sang-ayon din si PBBM sa naging mungkahi ng kaniyang kapatid ma si Senator Imee Marcos hinggil sa paggamit ng mga solar water purifiers para agad na matugunan ang problema at pangangailangan ng mga apektadong residente sa malinis na suplay ng tubig.

Ayon sa punong ehekutibo, napapanahon ang pagbili ng naturang mga water purifiers para magamit sa mga ganitong uri ng sakuna.

Sinabi ng pangulo na makakatulong ito upang maiwasan ang pagkalat ng sakit katulad ng cholera, diphtheria at iba pa.

Umabot na sa 53 health facilities ng Department of Health (DOH) ang naapektuhan ng nagdaang lindol sa Abra.

Ayon kay DOH Assistant Spokesperson Undersecretary Beverly Ho, kabilang sa mga napinsalang pasilidad ay walong pagamutan; dalawamput walong rural health units at labing walong barangay health stations.

Sinabi ni Ho, na kasalukuyan nang nasa Abra si DOH Assistant Secretary Nestor Santiago katuwang ang mga lokal na pamahalaan upang alamin ang estado at i-assess ang pinsalang idinulot doon ng lindol.

Iginiit ni Ho na nagpadala narin ang kanilang ahensya ng mga trucks na may lamang 20 tents, 200 cot beds, personal hygiene kits, mga gamot at iba pang suplay sa nabanggit na lalawigan.

Bukod pa dito, nag-deploy narin sila ng mga medical teams sa Ilocos Training and Regional Medical Center at Mariano Marcos Memorial Hospital and Medical Center upang tumulong sa mga sugatang residente.

Napasama ang Pilipinas sa “Most Powerful Passport” ngayong taon na hindi na nagbibigay sa mga may hawak ng pasaporte ng VISA-free o hindi na umano kailangan pa ng VISA sa anim naput pitong destinasyon.

Sa inilabas na 2022 Henley Passport Index sa London para sa quarter 3 ng taon, nasa ika-80 pwesto ang Pilipinas kasama ang mga bansang Cape Verde Islands at Uganda.

Nangunguna naman sa puwesto ang Japan na may access na walang VISA sa 193 destinasyon; sinundan naman ito ng Singapore at south korea na may 192 VISA-free na destinasyon; Germany at Spain na may 190 VISA-free na destinasyon.

Pasok rin sa ikasampung puwesto ang mga bansang Finland; Italy; Luxembourg; Austria; at Denmark.

Samantala, maraming bansa naman sa buong mundo ang may VISA-free o VISA-on-arrival na may 40 access o mas kaunting access sa destinasyon kabilang na ang North Korea na may 40 destinasyon; Nepal at Palestinian territories na may 38 destinasyon; Somalia na may 35 destinasyon; Yemen na may 34 na destinasyon; Pakistan na may 32 destinasyon; Syria na may 30 destinasyon; Iraq na may 29 na destinasyon; at Afghanistan na may 27 destinasyon.

Inilabas ang index upang masuri ang halaga ng pagiging mamamayan ng bawat mga bansa sa buong mundo.

Wala pang naitatalang pinsala sa sektor ng agrikultura matapos ang naganap na magnitude 7 na lindol sa Abra kahapon.

Ayon sa kagawaran, sa ngayon ay wala pa silang naiuulat na danyos at pagkalugi sa agriculture at fisheries commodities gayundin sa imprastruktura na maaaring makahadlang sa food supply system ng bansa.

Dagdag pa niya na hindi gaanong naapektuhan ng pagsasara ng pangunahing kalsada sa lalawigan ng Benguet at Mountain Province ang paghahatid ng mga agri-fishery goods papuntang Metro Manila dahil agad nang naaksyunan ng mga lokal na pamahalaan at ilang ahensya ang road clearing operations.

Patuloy namang nakikipag-ugnayan ang DA sa national government agencies, LGUs at iba pang Disaster Risk Reduction and Management (DRRM) – Related Offices para sa epekto ng naturang lindol.

Hindi pa madaanan ang 14 na national roads sa Northern Luzon dahil sa magnitude 7 na lindol na tumama kahapon.

Ayon sa Department of Public Works ang Highways (DPWH), hindi madaanan ang mga kalsada dahil sa nagbagsakang malalaking bato at pagguho ng lupa.

Kabilang sa mga apektado ang Abra – Kalinga Road; Abra – Ilocos Norte Road; Kennon Road sa Benguet; Benguet-Nueva Vizcaya Road; Baguio – Bontoc Road at Palispis Marcos Highway.

Patuloy ang assessment ng DPWH sa mga nasabing kalsada.

Tiniyak ng National Museum of the Philippines (NMP) ang pakikipagtulungan sa ibang sektor para sa rehabilitasyon at restorasyon ng ilang heritage sites na nasira matapos ang magnitude 7 na lindol.

Ayon sa NMP, isinara na sa publiko ang Ilocos Regional Museum Complex, Cagayan Valley Regional Museum, Batanes Area Museum, Cordillera Rice Terraces Site Museum at Kabayan Burial Caves Site Museum.

Bagaman ligtas mula sa pagyanig, tiniyak pa rin ng NMP ang pagsusuri sa mga museong nabanggit para masigurong intact pa rin ang mga kagamitan sa loob nito.

Una nang sinabi ni Senator Imee Marcos na ilang heritage sites at main roads sa Ilocos Norte at Sur ang naapektuhan ng lindol.

Kabilang na rito ang Vigan Calle Crisologo Houses, Bantay at Laoag Bell Towers, Sarrat Church, Vigan Cathedral maging ang Sarrat Heritage Municipal Hall.