Judith Estrada-Larino

Inaabangan na ang Leonids Meteor Shower mamayang gabi at posibleng tumagal hanggang bukas ng madaling araw.

Ayon sa PAGASA, posibleng lumabas ang 15 meteors sa Leonids meteor shower na itinuturing na isa sa mga mabubunga o prolific meteor shower.

Ang pagliliwanag nito ay sa constellation Leo na matatagpuan sa eastern section ng kalangitan sa hatinggabi.

Ang Leonids meteor shower ay binubuo ng mga debris na iniwan ng mga repeat passages sa pamamagitan ng inner solar system ng Comet 55P/Tempel- Tuttle.

Makakabiyahe na simula bukas, ika-18 ng Nobyembre, ang mahigit 1,000 traditional jeep sa walong bubuksang ruta sa Metro Manila.

Kabilang sa ilalargang mga ruta ang mga sumusunod:

• T181 Evergreen Subdivision – Bagong Silang/Evergreen Subdivision – Philcoa
• T3189 MCU – Recto via F. Huetias, Oroquieta
• T3190 Pier South – Project 6 via España
• T3191 Pier South – Project 8 via Quezon Ave.
• T3192 Project 6 – T.M. Kalaw via Quezon Ave.
• T3193 Project6-Vito Cruz via Quezon Ave.
• T3194 Project 8 – Quiapo via Roosevelt Ave.
• T3195 Project 8 – T.M. Kalaw via Quezon Ave.

Maaaring bumiyahe ang mga ‘roadworthy’ PUVs na mayroong valid at existing certificate of public convenience o application for extension of validity at kinakailangang nakarehistro sa personal passenger insurance policy ang bawat unit sa mga rutang nakapaloob sa memorandum circular.

Nagbabala ang Food and Drugs Administration (FDA) sa pagkalat ng ilang brand ng surgical mask na hindi dumaan sa kanilang pagsusuri.

Ayon kay FDA Director General Eric Domingo, dapat dumaan sa masusing pagsusuri ng FDA ang mga medical mask, taliwas sa kumakalat ngayong Day Maker Disposable Face Mask at Ainbei Disposable Protective Mask.

Dapat na rehistrado aniya sa FDA ang mga surgical mask ma ibinebenta bilang medical grade mask o ginagamit ng medical health workers subalit hindi naman na kailangang iparehistro sa FDA ang face mask na hindi ginagamit para sa medical purpose.

Dahil dito, hinimok ng FDA ang Bureau of Customs na bantayan ang mga pumapasok na imported face mask.

Hinimok ng OCTA Research team ang mga otoridad na magkaloob ng sapat at accessible testing, epektibong contact tracing at isolation facilities sa mga pamilyang nasa evacuation center dahil sa mga nakalipas na bagyo.

Sa kanilang report mula ika-9 hanggang ika-15 ng Nobyembre, hinikayat din ng mga expert mula University of the Philippines at University of Santo Tomas ang local government units na palakasin ang strategies at kondisyon sa mga evacuation centers para matiyak na hindi kakalat ang coronavirus disease 2019 (COVID-19) sa mga residenteng naapektuhan ng bagyo at pagbaha.

Kabilang dito ang physical distancing at pagsusuot ng face mask at face shields.

Una nang inihayag ni Health Secretary Francisco Duque III ang matinding posibilidad ng pagkalat ng COVID-19 sa evacuation centers matapos bumayo ang Bagyong Ulysses.

Naitala kahapon ang pinakamataas na bilang ng mga commuter sa Manila Metro Rail Transit System Line 3 (MRT-3).

Simula nang magbalik-operasyon ang mga tren ng MRT-3 noong ika-1 ng Hunyo, nasa mahigit 114,000 na pasahero na ang napagserbisyuhan ng MRT-3.

Kasunod ito, ayon sa DOTr-MRT-3, ang resulta ng mas pinataas na passenger capacity, mas mabilis na pagbiyahe ng mga tren at pagkakaroon ng mas mataas na bilang ng running at operational train sets sa linya.

Dinagdagan ang kapasidad ng mga tren sa 30% mula sa dating 13%.

Mas pinabilis na rin ang takbo ng mga tren sa 50 kilometers per hour (kph) mula sa dating 40 kph simula nitong nakalipas na ika-2 ng Nobyembre.

Dahil dito, nabawasan ang average headway o oras sa pagitan ng mga tren mula 8-minuto hanggang 9.5-minuto sa 20 tren, pababa ng 4-minuto hanggang 5-minuto.

Mahigit 3,000 pamilya ang nananatili sa 16 na evacuation centers sa Montalban, Rizal.

Ayon sa pamahalaang bayan ng Montalban, nasa mahigit 15,000 katao ang kinakalinga sa mga evacuation center na ang pinakamarami o mahigit 5,000 indibidwal ay nasa E. Rodriguez Elementary School.

Una nang ipinag-utos ni Montalban Mayor Tom Hernandez ang pag-aalis muna sa mga evacuation center ng mga alagang aso na dinala sa dog impounding area ng bayan para mapanatiling ligtas at malinis ang mga pansamantalang tinutuluyan ng evacuees.

Tuluy-tuloy ang clearing operations sa Marikina City matapos matinding maapektuhan ng Bagyong Ulysses.

Ipinabatid ito sa DWIZ ni Marikina City Mayor Marcelino Teodoro na nagsabing halos 9,000 residente ng lungsod ang wala pa ring suplay ng kuryente kaya’t patuloy ang apela nila sa Meralco para maibalik ang power supply.

Halos 4,000 pamilya naman aniya sa Marikina ang pansamantalang nasa evacuation centers matapos masira ang kanilang mga bahay dulot ng Bagyong Ulysses.

Marami pa ring lugar na walang kuryente kaya nakikipag-ugnayan tayo sa Meralco. 8,800 households pa ang walang kuryente rito sa Marikina. Meron kaming 3,785 families na nasa evacuation center pa, mga 15,000 indibidwal, dahil hindi makauwi sa kanilang bahay dahil nakalubog pa sa putik.’Yung iba naman, nakakalungkot, nawalan ng bahay, nasira, ‘yung iba partially damaged,” ani Teodoro. —sa panayam ng Balitang Todong Lakas

Marikina gov’t kokonsulta sa experts ginggil sa matinding pagbaha sa lugar

Kokonsulta sa experts ang Marikina City Government sa tunay na pinanggalingan ng matinding tubig baha na naranasan ng lungsod sa kasagsagan ng Bagyong Ulysses.

Ayon ito kay Marikina City Mayor Marcelino Teodoro matapos lumabas sa initial assessment nila na hindi lamang galing sa ulang dala ng Bagyong Ulysses ang dahilan ng matinding pagbaha sa kanilang lungsod.

Sa aming data analytics, sa rainfall reading namin, may mga monitoring station kami, e, sa upstream areas ng Marikina, hindi naman galing lang sa land itong tubig na ‘to. Sinasabi nung iba, run-off water dahil kalbo na ‘yung kabundukan, wala nang pumipigil sa tubig na nanggagaling sa itaas, pwede rin naman ‘yon,” ani Teodoro. —sa panayam ng Balitang Todong Lakas

Target ng kamara na maisumite at mapabilis ang pag-apruba sa panukalang nagpapalawig sa validity ng Bayanihan to Recover as One Act.

Ayon kay House Majority Leader Martin Romualdez, magdodoble-kayod ang kamara para mapabilis ang pag-apruba sa mga panukalang tinukoy na priority bills para mapalakas ang ekonomiya ng bansa at maprotektahan ang mga Pilipino laban sa coronavirus disease 2019 (COVID-19) at mga kalamidad.

Sinabi ni Romualdez na nakalatag na ang mga tututukan nilang panukala lalo na’t priority talaga ni House Speaker Lord Allan Velasco ang lahat ng economic at anti-poverty measures bago pa maging abala ang lahat sa election season sa susunod na taon.

Kabilang dito aniya ang house bill 7904 o mga amyenda sa anti-money laundering act, house bill 7425 o digital transactions value added tax, national disease prevention and management authority bill at national land use bill.