HEALTH

Karaniwang ginagamit ng maraming Pilipino ang monosodium glutamate o M.S.G., na mas kilala bilang vetsin, na ginagawang pampalasa sa mga nilulutong pagkain.

Ayon sa World Health Organization at U.S. Food and Drug Administration, ligtas ang M.S.G. kapag ginagamit sa tamang dami.

Hindi rin anila ito itinuturing na sanhi ng kanser batay sa mga kasalukuyang pag-aaral.

Gayunman, maaaring makaranas ang ilang taong sensitibo sa vetsin ng pananakit ng ulo, pagkahilo, pamamanhid, o paninikip ng dibdib kapag naparami ang konsumo.

Kaya’t inirerekomenda ng mga eksperto ang paggamit ng natural na pampalasa tulad ng bawang, sibuyas, luya, at kamatis, upang mabawasan ang sobrang sodium sa pagkain.

Napapaisip ka ba kung ano ang sakit na “diverticulitis?”

Ayon sa mga doktor, ang diverticulitis ay dulot ng pamamaga o impeksyon ng diverticula o ‘yung maliliit na pouch na nabubuo sa lining ng bituka, partikular sa colon.

Mas tumataas anila ang tsansang magkaroon ng diverticula habang tumatanda dahil humihina ang mucosa ng ating bituka.

Kapag madalas ang pag-ire, stress, o constipation, maaaring maipon ang dumi sa mga pouch na ito at magdulot ng impeksyon.

Karaniwang sintomas ng diverticulitis ang pananakit ng tiyan, lagnat, at iba pang senyales ng impeksyon.

Bagama’t nagagamot ang diverticulitis, maaari itong magdulot ng komplikasyon tulad ng abscess, sepsis, o pagkapunit ng colon kung mapabayaan.

Kaya payo ng mga eksperto upang maiwasan ang sakit diverticulitis, dapat kumain ng high-fiber foods gaya ng gulay, prutas, beans, at nuts, pati ang pag-inom ng maraming tubig upang maiwasan ang constipation.

—sa panulat ni Jordan Gutierrez

Madalas ka bang makaramdam ng pananakit ng tagiliran?

Ayon sa mga eksperto, ang pananakit ng tagiliran o “flank pain” ay karaniwang dulot ng mga problema sa bato o impeksyon sa kidney.

Maari rin itong mula sa pananakit ng likod o balikat, o sa iba pang internal organs tulad ng atay, gallbladder, at mga bahagi ng digestive system.

Pinapaalala ng mga eksperto na kung ang pananakit ay matindi, matagal, o kasama ang iba pang sintomas tulad ng pagkakaroon na dugo sa ihi, dapat agad magpakonsulta sa doktor.

Mahalaga rin anila na panatilihin ang tamang pag-inom ng tubig at huwag balewalain ang matinding pananakit sa tagiliran.

Naramdaman mo na rin ba ang ‘hangover’?

Ayon sa mga eksperto, ang ‘hangover’ ay hindi lamang simpleng sakit ng ulo matapos uminom ng alak, dahil isa itong malinaw na senyales na may masamang epekto sa ating kalusugan.

Kapag madalas itong mangyari, unti-unting naaapektuhan ang pisikal at mental na kalusugan kahit pa tila mabilis bumabalik sa normal ang pakiramdam matapos ang hangover.

Isa sa pangunahing epekto ng hangover ang matinding pagkatuyot ng katawan dahil pinapabilis ng alak ang pag-ihi at pagkawala ng tubig at electrolytes.

Nakaaapekto rin ang hangover sa utak at tiyan—nagkakaroon ng sakit ng ulo, brain fog, mabagal na pag-iisip, pagduduwal, at pagsusuka dahil sa iritasyon ng sikmura at pagbabago sa blood flow at blood sugar.

Maraming Pilipino ang nakararanas ng singaw, isang masakit na maliit na ulcer sa loob ng bibig.

Bagama’t karaniwang naghihilom ito nang mag-isa, may ilang home remedy na maaaring makatulong upang mapaaga ang pag-galing at pagbawas ng kirot nito.

Kabilang na rito ang salt water rinse, na nakatutulong sa pag-disinfect at pagpapaalis ng pamamaga.

Marami ring gumagamit ng honey at coconut oil dahil sa kanilang natural na anti-inflammatory at antimicrobial na katangian.

Samantala, ang paggamit ng chamomile tea bag bilang compress at ice cubes ay maaaring magbigay ng panandaliang ginhawa.

Ngunit, paalala ng mga eksperto, kung paulit-ulit at malala ang singaw, mabuti pa ring kumonsulta sa dentista o doktor para sa wastong paggabay at posibleng reseta.

Iba-iba ang karanasan ng pagtulog sa gabi; minsan mahimbing, ngunit sa masaklap nito, mayroon ding mga pagkakataon na hindi quality sleep ang nararanasan kahit kumpleto sa oras.

At minsan, hindi solusyon ang mas mahabang tulog para lang makabawi, lalo na kapag kinakailangang mag-trabaho kaagad; kaya may mga payo ang ilang sleep experts para maitawid ang araw kahit pangit ang tulog kagabi.

Una na diyan ang kape, lalo na kung sapat ang dami at ininom ito sa tamang oras.

Mainam din na magkaroon ng balanced diet at iwasang dumepende sa mga matatamis na pagkain, maliban na lang sa prutas, upang maiwasan ang “sugar crash.”

Maganda rin kung makakapag-break ang taong may pangit na tulog upang makatulong na manatiling gising at alerto sa buong araw; kabilang na rito ang paglalakad sa labas, low-intensity exercise, at mga power nap sa buong araw.

Sa huli, mas mabuti pa ring gawing simple ang buong araw, iwasang mag-maneho, at panatilihin pa rin ang sleep schedule at limitahan sa dalawang oras ang dagdag na panahon para sa pagtulog sa gabi para makabawi sa susunod na araw.

May iba’t ibang benepisyo sa kalusugan ang pag-inom ng lemon water

Una, makakatulong ito na pasiglahin ang produksyon ng digestive juices, na maaaring makatulong bilang panunaw at maibsan ang pagiging bloated at paninigas ng dumi.

Napapalakas din ng lemon water ang immunity dahil sa yaman nito sa vitamin C, na mahalaga sa pagsuporta sa isang malusog na immune system, at maaari rin makatulong sa pagpapaganda ng balat.

Binabawasan din ng lemon water ang pamamaga sa katawan na nauugnay sa iba’t ibang mga malalang sakit dahil sa taglay nitong anti-inflammatory properties.

Gayunpaman, mahalagang tandaan na ang pag-inom ng lemon water ay hindi dapat maging kapalit para sa anumang gamot o balance diet.

Sikat na sikat talaga ang slimming pills sa mga gustong magpapayat dahil tumutulong ito sa pagbaba ng timbang sa pamamagitan ng pagpigil sa gutom o pagpaparamdam na ikaw ay busog na agad.

Pero, marami ring kontrobersya ang bumabalot sa pag-inom nito.

May ilang produkto na ring inalis sa merkado matapos magdulot ng malubhang problema sa kalusugan, tulad ng kaso ng pulmonary hypertension, pagkasira ng heart valves, at ang malala pa ay umaabot sa kamatayan.

Kaya naman, pinag-iingat ng Food and Drug Administration ang pagbili ng mga produktong nangangako ng mabilis at madaling pagbaba ng timbang, lalo na ang mga nabibili over-the-counter, dahil hindi ito kinokontrol ng FDA.

Anila, hindi gumagana ang karamihan sa mga produktong ito at maaaring maging mapanganib.

Paliwanag pa ng FDA, hindi isang magic bullet para sa pagbaba ng timbang ang mga slimming pills na inaprubahan nila. Hindi rin ito gagana para sa lahat, at may mga side effects din at kaakibat na panganib.

Kaya naman dapat timbangin ang mabuti at masamang epekto ng pag-inom nito at kumonsulta sa doktor kung tama para sa iyong kondisyon at kalusugan ang mga slimming pills.

Maraming tao ang bumibili ng protein shake pero hindi nila lubos na alam kung ano ang benepisyo nito.

Ang protein shake ay isang madaling paraan upang madagdagan ang pagkonsumo ng protina sa katawan, na maaaring maging kapaki-pakinabang para sa mga gustong magdagdag ng muscle o magbawas ng timbang.

Para sa weight loss, ang pagkonsumo ng protein shake, sa halip na regular food, ay maaaring makatulong na mapababa ang pang-araw-araw na calorie intake.

Habang para naman sa mga atleta at mga mahilig pumunta sa gym, ang pag-inom ng protein shake ay makakatulong sa paglaki ng kalamnan pagkatapos ng kanilang muscle training.

Alam niyo na ba na may mga paraan para maiwasan ang polycystic ovary syndrome (PCOS), na isang kondisyon na nakakaapekto sa hormones, metabolismo, at reproductive health ng kababaihan.

Ayon sa mga eksperto, ilan sa mga hakbang ay panatilihin ang tamang timbang dahil ang overweight o mabilis na pagtaas ng timbang ay maaaring magpalala ng insulin resistance, na konektado sa PCOS.

Kumain ng high-fiber foods tulad ng gulay, prutas, at whole grains, at lean proteins gaya ng isda, manok, tofu, at itlog.

Mag-ehersisyo ng tatlo hanggang limang beses kada linggo, tulad ng brisk walking, jogging, swimming, o strength training, dahil nakakatulong ito sa blood sugar control, hormone balance, at pagpapababa ng stress.

Subaybayan din ang blood sugar, cholesterol, at hormone levels. Ang maagang detection ng imbalances ay nakakatulong sa prevention at management ng PCOS.

At higit sa lahat po, gumamit ng mindfulness, meditation, yoga, o deep breathing exercises upang mabawasan ang stress, na nakakaapekto sa hormones at menstrual cycle.

Sa pamamagitan ng pagsunod sa mga healthy habits na ito, mas mapapabuti ng kababaihan ang kanilang kalusugan at mababawasan ang panganib o epekto ng PCOS.