HEADLINES

Lumobo na sa dalawampu’t apat na milyong Pilipino ang “functionally illiterate”.

Ayon sa Second Congressional Commission on Education, tumutukoy ang “functionally illiterate” sa mga taong marunong magbasa at magsulat ngunit hindi nakakaintindi.

Sa nasabing bilang, saklaw nito ang mga Pilipinong nasa edad sampu hanggang animnapu’t apat, habang nasa 5.8 milyon naman ang “basically illiterate”.

Natuklasan din ang malaking kakulangan sa inclusive education para sa mga batang may kapansanan.

Batay sa policy brief ng Edcom 2 at ID-Insight, mahigit 300,000 o 8% lamang ng tinatayang 5.1 million children with disabilities ang naka-enroll sa public schools sa buong bansa.

Ipinuntong dahilan ng Edcom 2 ang kakulangan sa pondo at pasilidad ng mga lokal na pamahalaan para tugunan ang nasabing kakulangan sa edukasyon.—Sa panulat ni Jordan Gutierrez

Panibagong tagumpay ang nakamit ng National Irrigation Administration sa pagtatapos ng taong 2025.

Sa ikatlong sunod na taon sa ilalim ng liderato ni Administrator Eddie Guillen, napagtagumpayan ng NIA ang irrigation development, food security support, modern, data-driven and climate-resilient systems, infrastructures at institutional governance reforms simula nang italaga siya noong December 2022.

Kabilang sa mga mahalagang yugtong tumatak sa ahensya at naisakatuparan nito ngayong taon ang pagpapanumbalik sa public at institutional trust.

Sa kauna-unahang pagkakataon sa nakalipas na dekada, nasungkit ng NIA ang “Excellent” rating na 89.58 percent sa Corporate Governance Scorecard ng Governance Commission for GOCCs, katumbas ng 13.87 percent increase mula 2024, hudyat na unti-unting nagbubunga ang mga repormang pinasinayaan ng administrasyon.

Ayon kay Guillen, ang “Excellent” rating ay direktang resulta ng kanilang “3 Rights” philosophy: right project, right price, at right quality, at sa pamamagitan ng institutionalization ng mabusising project validation, natitiyak ng NIA na bawat piso ng mga Filipino taxpayer ay nagagamit nang tama sa pagpapatayo ng matitibay at gumaganang irrigation canals at dams.

Ilan pa anya sa mga maipagmamalaking tagumpay ng NIA sa imprastraktura ang Union Water Impounding Dam sa Cagayan, na pinasinayaan nitong Oktubre, at Jalaur River Multi-Purpose Project – Stage 2 sa Iloilo, na naabot ang mahalagang yugto ngayong taon kasabay ng pag-apruba sa 5.9-billion peso supplemental budget, para sa mabilisan konstruksyon ng high line canal kaya’t naiwasan ang pagbaha sa mabababang lugar noong kasagsagan ng tag-ulan.

Nagsampa ang ilang health professional ng kasong administratibo at kriminal laban kina Health Secretary Teodoro Herbosa at dalawa pang ibang opisyal ng Department of Health dahil sa hinihinalang conflict of interest.

Kabilang sa mga nagreklamo ang Concerned DOH Personnel, Alliance for Clean and Transparent Government, at Health Workers for Change Movement.

Ayon sa mga nagre-reklamo, lumalabag sa Republic Act 6713, o ang Code of Conduct and Ethical Standards for Public Officials and Employees, sina Sec. Herbosa, DOH Spokesman Albert Domingo, at DOH Director Kristina Marasigan dahil nagiging mga “media talent” o empleyado ng isang istasyon ng radyo ang mga ito sa pamamagitan ng kanilang programa.

Kakasuhan din ang mga opisyal ng DOH ng graft dahil sa sinasabing paggawad ng kontrata na nagkakahalaga ng 98 million pesos sa istasyon kung saan nagpo-programa ang mga ito.

Hinihiling din ng mga nagsampa ng kaso sa Ombudsman na patawan ng preventive suspension sina Sec. Herbosa, Asec. Domingo, at Marasigan, tanggalin sila sa serbisyo, at i-disqualify mula sa paghawak ng posisyon sa pamahalaan.

Samantala, mariing itinanggi ni Sec. Herbosa ang mga akusasyon ng conflict of interest at iginiit na kanilang programa sa radyo ay tumatalima sa mga panuntunan ng pamahalaan.

Nanawagan ang Metropolitan Manila Development Authority sa publiko na maging responsable sa pagtatapon at pag-recycle ng basura ngayong Kapaskuhan.

Ayon kay MMDA Chairman Atty. Don Artes, mahalaga hindi lamang ang pagbabawas ng basura kundi pati na rin ang aktibong pakikilahok sa mga recycling programs upang magkaroon ng mas sustainable at maayos na kapaligiran.

Bilang bahagi ng kampanya para sa pangangalaga sa kalikasan, mariing hinihikayat ng M-M-D-A ang publiko na makiisa sa pamamagitan ng pag-recycle at muling paggamit ng mga materyales tulad ng karton, plastic, at bubble wrap.

Iginiit ng MMDA na ang mga simpleng hakbang na ito ay makatutulong nang malaki sa pagpapababa ng dami ng basura na napupunta sa mga landfill.

Nagbabala ang Department of Health na tumataas ang kaso ng depression na maaaring humantong sa pagpapakamatay tuwing Kapaskuhan.

Ayon kay Health Secretary Ted Herbosa, nagiging mabigat ang Pasko para sa ilan dahil sa matinding kalungkutan, kabilang dito ang mga may kapamilyang nagta-trabaho sa ibang bansa, mga estudyanteng hindi makauwi sa probinsya, at mga nakararamdam ng pag-iisa.

Apektado din anya ang mga nawalan ng trabaho, nasunugan, at mga nagdadalamhati dahil sa pagpanaw ng mahal sa buhay.

Iginiit ni Sec. Herbosa na mahalagang maging sensitibo sa pinagdaraanan ng iba at magbahagi ng saya, kapayapaan, at malasakit ngayong Kapaskuhan.

Magsisimula na mamayang gabi ang rehabilitasyon ng EDSA, na ayon sa Department of Public Works and Highways, ay magtatapos sa Enero 4, 2026.

Nabatid na inilabas ng DPWH—NCR ang schedule nito mula Disyembre 24o hanggang 27, kung saan ilang bahagi ng EDSA ang isasara upang ayusin ang mga sirang bahagi at lagyan ng aspalto ang kahabaan ng nasabing highway, na “round-the-clock” gagawin ng kawani ng kagawaran.

Ang mga sumusunod na bahagi ng EDSA ay isasara para sa concrete reblocking:

Southbound

December 24–27, 2025: P. Celle Street to Roxas Boulevard (inner lane only)

December 26–27, 2025: Tramo Flyover to P. Celle Street (inner lane only)

Northbound

December 24–27, 2025: Roxas Boulevard to Park Avenue (inner lane only)

December 27, 2025: Park Avenue to Taft Avenue (inner lane)

Samantala, lalapatan naman ng aspalto ang mga sumusunod na bahagi ng EDSA:

December 25, 2025: EDSA Orense to Urdaneta Village

December 26, 2025: EDSA Orense to Magallanes Interchange

December 27, 2025: Tramo to Loring Street (inner lane to outer lane)

Inaasahan namang ilalabas ng kagawaran ang updated rehabilitation schedule mula Disyembre 28o hanggang Enero 5, 2026.

Naniniwala si Director Rino Abad ng Oil Industry Management Bureau ng Department of Energy na inaasahang magpapatuloy ang rollback ng presyo ng langis sa Pilipinas hanggang unang quarter ng susunod na taon dahil sa oversupply sa global market.

Ayon kay Director Abad, malaking factor sa rollback ang mas mataas na produksyon kumpara sa demand ng langis sa pandaigdigang merkado, subalit may mga hadlang pa rin sa mas malaking pagbaba ng presyo, kabilang ang United States sanctions laban sa Venezuela.

Dahil dito, may mga oil ships ng Venezuela anya ang na-impound, na nakaapekto sa kakayahan nitong mag-export ng produktong langis na karaniwang ipinapadala sa China at India.

Binigyang-diin ni Director Abad na malaking tulong na rin sa mga consumer ang pagbaba ng presyo ng langis na mas mababa sa piso, lalo na sa pang-araw-araw na gastusin at pamasahe.

Ibinunyag ni Interior Secretary Jonvic Remulla na posibleng tumakbo siya sa pagkapangulo sa 2028 national elections, depende sa magiging takbo ng labanan.

Ayon kay Sec. Remulla, ikokonsidera niya ang pagtakbo kung magiging “one-on-one” o dalawang kandidato lamang ang maglalaban para sa pinakamataas na posisyon sa bansa.

Mahalaga anya na malinaw ang pagpipilian ng mga botante at dapat makita ng taumbayan ang direksyon ng pamahalaan sa pananaw ng dalawang kandidatong maghaharap sa halalan.

Binanggit ng kalihim na maaari ding ibang personalidad ang tumakbo basta’t malinaw ang hangarin sa bansa, kabilang sa kanyang itinuturo sina Public Works Secretary Vince Dizon at Senador Chiz Escudero.

Binigyang-diin ni Sec. Remulla na posible ang kanyang pagtakbo ngunit wala pang pinal na desisyon at kailangan pa anya ang pagsang-ayon ng kanyang asawa.

Tinukoy ng Commission on Audit ang iba’t ibang pagkukulang sa implementasyon ng AKAP o Ayuda sa Kapos ang Kita Program ng Department of Social Welfare and Development.

Batay sa 2024 annual audit report ng COA, may mga benepisyaryong nakatanggap ng paulit-ulit at magkakatulad na ayuda mula sa iba’t ibang special disbursing officers sa loob ng tatlong buwan.

Ayon sa COA, halos dalawampung libong benepisyaryo na karamihan sa National Capital Region ang nakatanggap ng multiple assistance dahil sa kakulangan ng sistema at pagpapatupad ng tamang payout channels.

Kabilang din sa pinuna ng COA ang pagbibigay ng AKAP sa hindi kwalipikadong benepisyaryo tulad ng above-minimum-wage earners at mga estudyante.

Kabilang dito ang 11.9-million pesos na naipamahagi sa halos limang daang kumikita nang lampas sa minimum wage at 48.7-million pesos na educational assistance sa senior high at college students sa ilang rehiyon.

Target ng Office of the Ombudsman ang pagsasampa ng civil forfeiture case laban kay dating House Speaker Martin Romualdez.

Ayon kay DILG Secretary Jonvic Remulla, pursigido ang Ombudsman na kasuhan ng gross criminal neglect o gross neglect ang dating House Speaker para makuha ng estado ang mga assets nito.

Sinabi ni Secretary Jonvic na kung hindi man makuha “criminally” si Romualdez ay kukumpiskahin ng gobyerno ang mga assets nito.

Magugunitang December 18 nang irekomenda ng DPWH, Department of Public Works and Highways, ang pagsasampa ng criminal at administrative charges laban sa halos siyamnapung indibidwal, kabilang si Romualdez, may kaugnayan sa flood control corruption scandal.