NATIONAL NEWS

Ito ang binigyang-diin ni Prof. Art Samaniego, co-founder ng Scam Watch, kaugnay ng panawagang ipagbawal ang mga violent video games matapos ang insidente ng school shooting sa Tacloban City at iba pang mga insidente ng karahasan sa loob ng eskuwelahan.

Aniya, may pag-aaral na isinagawa ng University of Oxford na nagsasabing walang direct link na nag-uugnay sa violent video games at marahas na pag-uugali.

Isa sa mga anggulong dapat tutukan ng mga imbestigador ay ang posibilidad na naimpluwensyahan o na-radicalize ang mga sangkot ng mga extremist online groups katulad ng grupong 764 na umano’y naghihikayat ng karahasan, dagdag pa niya.

Ayon pa kay Prof. Samaniego, hindi lang dapat sa online games naka-focus ang usapin, dapat ding suriin ang mga palabas na may karahasan, na maaari ring mapanood ng mga kabataan.

Para sa kaniya, mas mahalagang pagtuunan ng pansin ang kabuuang kapaligiran at mga impluwensyang nakapaligid sa kabataan kaysa ituon lamang ang sisi sa mga online game.

Bukás ang Department of Social Welfare and Development (DSWD) na makilahok sa mga legislative discussion hinggil sa panukalang pagbaba ng minimum age of criminal responsibility o edad kung kailan maaaring managot sa kasong kriminal ang isang menor de edad.

Ayon kay Social Welfare Secretary Rex Gatchalian, tulad ni Pangulong Ferdinand Marcos Jr., handa rin ang DSWD na pag-usapan ang isyu lalo na matapos ang mga kamakailang pangyayari.

Aniya, makikinig at aktibong makikilahok ang ahensya sa mga pagdinig ng Kongreso at susundin nito ang anumang magiging resulta ng mga talakayan.

Sinabi rin ng kalihim na makikibahagi sa mga pagdinig ang mga attached agency ng DSWD na Juvenile Justice and Welfare Council at Council for the Welfare of Children upang matiyak na mapapangalagaan ang kapakanan ng mga bata sa anumang magiging desisyon.

Muling nabuksan ang usapin ng pagpapababa sa edad ng pananagutang kriminal matapos ang madugong pamamaril sa isang paaralan sa Tacloban City noong Lunes, kung saan tatlong estudyante ang nasawi habang dalawampu pa ang nasugatan sa insidente. — Sa panulat ni Daniela De Guzman

Umabot na sa 1,275 school-related incidents na kinasasangkutan ng mga Children in Conflict with the Law ang naitala ng Philippine National Police sa buong bansa mula 2022 hanggang 2025.

Batay sa datos ng Women and Children Protection Center, pinakamaraming kaso ang naitala noong 2023 na may tatlundaang at siyamnapu’t limang insidente.

Sinundan ito ng 345 kaso noong 2024, 325 noong 2025, at 210 noong 2022.

Ayon sa PNP, iba’t ibang hakbang ang isinagawa upang tugunan ang mga kasong ito, kabilang ang mga legal, panlipunan, at programang nakabatay sa komunidad.

Kasunod ng pangamba ng publiko matapos ang naganap na pamamaril sa isang paaralan sa Tacloban City na kinasangkutan ng mga menor de edad, iginiit ng PNP ang kahalagahan ng isang balanseng pagtingin sa usapin.

Ayon sa pulisya, dapat pagsabayin ang pananagutan, pag-iwas sa krimen, maagap na interbensyon, at pangangalaga sa karapatan ng mga bata habang tinitiyak ang kaligtasan sa mga paaralan. — Sa panulat ni Daniela De Guzman

Itinulak muli ni Senate President Sherwin Gatchalian ang panukalang Social Media Safety for Children Act na layong ipagbawal ang paggamit ng social media sa mga batang wala pang labing-anim na taong gulang, kasunod ng mga karahasang kinasasangkutan ng mga menor de edad.

Ayon kay SP Gatchalian, mahalagang maprotektahan ang mga kabataan mula sa impluwensya ng mapanganib na online content na aniya’y posibleng nakaapekto sa kanilang pag-uugali, kalusugan ng isip, at pagiging lantad sa online abuse at exploitation.

Giit pa ng lider ng Senado, bukod sa posibleng regulasyon sa social media at online games, dapat ding palakasin ang gabay ng magulang, dagdag guidance counselors sa mga paaralan, at mas maigting na pagpapatupad ng Parent Effectiveness Service Program upang maiwasan ang karahasan sa hanay ng kabataan. | Sa panulat ni Reabelle Medina

Kritikal pa rin ang kalagayan ng dalawang estudyante matapos ang naganap na pamamaril sa loob ng San Jose National High School sa Tacloban City, Leyte kung saan labing-limang mag-aaral ang nasugatan at apat ang nasawi.

Kabilang sa mga malubhang nasugatan sina Joan Vinias, Grade 10 student na tinamaan ng bala sa ulo, at Nathan Candelario, Grade 9 student na nagtamo ng matinding tama sa tiyan na nagdulot ng pinsala sa bituka.

Samantala, nasa kustodiya na ng mga otoridad ang mga menor de edad na suspek na umano’y nasa edad katorse at kinse anyos at kinasuhan sila ng murder at frustrated murder habang patuloy na iniimbestigahan ang motibo at mga pangyayari sa insidente.

Patuloy namang nananawagan ng hustisya ang mga pamilya ng mga biktima at hinihiling ang agarang pananagutan ng mga sangkot, habang umaasa rin sa agarang paggaling ng mga estudyanteng patuloy na lumalaban para sa kanilang buhay. | Sa panulat ni Reabelle Medina

Ipinagtanggol ni dating Philippine Basketball Team at Ateneo Blue Eagles head coach Chot Reyes ang beach o water training dahil matagal na itong ginagawa; ngunit nilinaw din niyang walang aktwal na paglangoy na kasama sa naturang pagsasanay.

Sinabi ito ni Reyes habang ipinapaabot ang kanyang pakikiramay sa pagkasawi ng dalawang atleta ng Ateneo na sina Rene Baterbonia at Divine Adili.

Ayon kay Reyes, mayroon ding water training sa pamamagitan ng pool workouts noong nagsisimula pa lamang siya bilang isang head coach sa PBA; ngunit nilinaw niyang pagtakbo lang sa tubig ang ginagawa ng mga player.

Dagdag pa ng basketball coach, masakit sa kanya ang nangyari dahil personal niyang kilala si Adili dahil nakakasabayan niya ito sa mga pagsasanay ng koponan.

Dahil dito, nanawagan si Reyes sa publiko na itigil ang mga spekulasyon kaugnay ng pagkamatay nina Baterbonia at Adili. — Sa panulat ni Anjo Riñon