NATIONAL NEWS

Umapela ang kampo ni dating Pangulong Rodrigo Duterte sa International Criminal Court matapos tanggihan ng Pre-Trial Chamber One ang kanilang hiling na interim release para sa dating pangulo.

Pagkumpirma ng lead counsel ni Duterte na si Atty. Nicholas Kaufman, isang linggo na ang nakalipas nang inihain nila ang apela, kasabay ng pagsabi na mali ang naging desisyon ng hukuman.

Magugunitang batay sa desisyon ng ICC, ipinaliwanag na kailangang manatili sa kustodiya ng hukuman ang dating pangulo, gayong itinuturing pa rin siyang flight risk na maaaring makaapekto sa proseso ng imbestigasyon.

Aabot sa 287 ang bumotong pabor; labindalawa ang nag-“no” o hindi sumang-ayon; habang dalawa naman ang abstention para sa panukalang pambansang pondo na nagkakahalaga ng ₱6.793 trillion para sa susunod na taon.

Sa plenaryo ng Kamara, inilahad ni House Appropriations Committee Chairperson at Nueva Ecija Rep. Mikaela Suansing ang mga nilalaman ng 2026 national budget kasabay ng paggiit na transparent, malinis, at may pananagutan ang pambansang pondo.

Binigyang-diin ni Suansing na wala na sa pondo ang flood control o anumang infrastructure project na huhugutin sa unprogrammed appropriations sa ilalim ng 2026 GAB at popondohan na lamang ito kung mayroong sobra o magkakaroon ng panibagong kita ang gobyerno.

Tiniyak rin ni Suansing na hindi maaabuso ang pambansang pondo para sa taong 2026 at nakapokus ang pondo para sa sektor ng edukasyon, kalusugan, at agrikultura.

Matatandaang umabot ng halos dalawang buwan ang pagtalakay sa 2026 national budget mula nang isinumite ng Department of Budget and Management o DBM ang 2026 National Expenditure Program (NEP).

Sisimulan na ngayong araw ng House Committee on Ethics and Privileges ang pagdinig sa ethics complaint laban kay Cavite 4th District Rep. Kiko Barzaga matapos ang inihaing reklami ng National Unity Party o NUP.

Ayon kay House Deputy Speaker at Antipolo City Rep. Ronaldo “Ronnie” Puno, ang chairperson ng NUP, nagpadala na ng depensa ang kampo ni Cong. Barzaga kung saan, kanilang iginiit ang “freedom of speech.”

Para kay DS Puno, may karapatan si Barzaga sa malayang pagpapahayag pero bilang isang kongresista ay dapat magpakita siya ng mas maayos na asal at pakikitungo sa mga kapwa mambabatas lalo na sa loob at labas ng plenaryo ng Kamara.

Paliwanag ni Puno, ang Ethics Committee ay hindi isang criminal court kundi isang daan para maprotektahan ang Kamara laban sa maling asal o gawain ng mga miyembro nito.

Ipinunto din ni Puno na kung walang Committee on Ethics ay walang didisipilina at magtataguyod ng respeto, maayos na asal o kilos, at dignidad ng mga mambabatas.

Inatasan ni Acting Transportation Secretary Giovanni Lopez ang lahat ng opisyal ng Department of Transportation (DOTr) at mga attached agency nito na isuko ang kanilang mga protocol license plates kasabay ng pagbabawal ng paggamit ng sirens, blinkers, at iba pang signaling devices sa mga opisyal na sasakyan.

Sa inilabas na kautusan ni Acting Secretary Lopez, binabawi na ng DOTr ang lahat ng otorisasyon na gumamit ng protocol plates upang maiwasan ang maling paggamit at pang-aabuso sa mga special plate ng pamahalaan.

Inatasan din ng kalihim ang Land Transportation Office (LTO) na makipag-ugnayan sa mga kaukulang ahensya para sa implementasyon ng kautusan at magsagawa ng updated inventory ng lahat ng naipamahaging protocol plates, alinsunod sa Joint Administrative Order No. 2024-001.

Kaugnay nito, ipinag-utos din ng DOTr official ang mahigpit na pagpapatupad ng Administrative Order No. 18 ni Pangulong Ferdinand Marcos Junior na naglilimita sa paggamit ng “wang-wang,” blinkers, at iba pang katulad na kagamitan sa mga sasakyan ng mga opisyal ng gobyerno.

Tiniyak naman ng DOTr na patuloy nitong paiigtingin ang disiplina at integridad sa serbisyo publiko bilang bahagi ng programang Bagong Pilipinas.

Nagbigay ang European Union ng 750,000 euros o mahigit limampung milyong pisong halaga ng humanitarian aid para sa mga nasalanta ng kamakailang lindol sa Cebu province.

Nakatuon ang pondong ito sa pagbibigay ng pansamantalang tirahan, malinis na tubig, at maayos na sanitation sa mga biktimang nawalan ng tirahan.

Mula rito, 250,000 euros ang direktang mapupunta sa Philippine Red Cross para sa cash assistance, tents, kagamitang pambahay, at health services.

Bahagi ang naturang pondo sa kontribusyon ng EU sa Disaster Response Emergency Fund ng International Federation of Red Cross and Red Crescent Societies o IFRC.

Samantala, patuloy ding mino-monitor ng EU ang kalagayan sa Davao Oriental at mga kalapit na lugar upang matukoy kung anong tulong ang maaaring maibigay sa mga pamilyang apektado ng naganap na doublet earthquake noong Biyernes.

Nagsisibalikan na ang libu-libong Palestinians sa kani-kanilang mga tahanan sa hilagang bahagi ng Gaza matapos ganap na maging epektibo ang ceasefire sa pagitan ng Israel at Hamas noong Biyernes, Oktubre 10.

Pagkukumpirma ni Gaza Civil Defense Spokesman Mahmud Bassal, nasa 200,000 Palestinians na ang nakabalik sa Northern Gaza simula nang maging epektibo ang tigil-putukan.

Bitbit ng maraming Palestino ang kanilang mga bagahe habang nilalakad ang mahaba at maalikabok na daanan mula sa timog patungong Northern Gaza.

Bagamat madadatnan nila ang nawasak nilang tahanan na iniwan ng dalawang taong giyera, isang ginhawa para sa kanila na makakabalik sa kani-kanilang tahanan at umaasang ito na ang pagsisimula ng tunay na pagwawakas ng giyera.

Mariing itinanggi ng Armed Forces of the Philippines ang sinasabing 15 billion pesos na halaga ng military ghost projects mula 2023 hanggang 2025.

Ayon sa AFP, ang kumakalat na akusasyon ay purong kasinungalingan, iresponsable, at layon lamang sirain ang pamumuno ng ahensya.

Anila, lahat ng itinatayong pasilidad ng militar sa ilalim ng Tatag ng Imprastraktura para sa Kapayapaan at Seguridad o TIKAS program ay pinondohan at ipinapatayo ng Department of Public Works and Highways.

Nilinaw din ni AFP Chief General Romeo Brawner Jr. na walang pondo na konektado sa TIKAS projects ang inirerelease mismo sa military organization dahil ang DPWH ang ahensyang nangangasiwa sa pera.

Nanindigan si Ombudsman Crispin Remulla na maaari pa rin ma-prosecute si Vice President Sara Duterte dahil sa sinasabing maling paggamit ng milyun-milyong pisong confidential fund ng Office of the Vice President at ng Department of Education.

Bagamat naniniwala si Ombudsman Remulla na maaari pa rin nilang mapanagot si VP Sara sa mga kasong kinakaharap nito, hindi nila ito mapapatalisik sa pwesto.

Ipinaliwanag pa ni Ombudsman Remulla na ang makukuha nilang mga ebidensya at ulat sa ginawang imbestigasyon ay ipapasa sa Kongreso kung saan ang mga ito ang magpapasya.

Inamin naman ng Ombudsman na hindi pa niya nababasa ang kasong inihain laban kay VP Sara kahit noong nakaupo pa siya bilang Justice Secretary dahil idiniretso ito sa Prosecutor General sa Ombudsman.

Maging ang reklamong inendorso ng House Committee on Good Government and Public Accountability ay hindi pa rin aniya niya nababasa kaya kailangan muna niya itong i-review at pag-aaralan upang malaman kung may sapat na ebidensya ang kaso.

—sa panulat ni John Riz Calata

—ulat mula kay Jun Samson (Patrol 24)