EXPLAINERS

Sabi ni Pangulong Ferdinand Marcos Jr., hindi niya kayang tiising makakita ng isang kapwa Pilipino na naghihirap dahil lang sa kakulangan sa healthcare facilities sa bansa. Kaya naman tutok ang administrasyon niya sa pagpapatayo ng bagong healthcare centers para mapaunlad ang kalidad ng healthcare system sa Pilipinas.

Ayon sa ikalawang State of the Nation Address (SONA) ni Pangulong Marcos Jr. noong July 24, 2023, sinabi niyang kasalukuyang sumasailalim sa structural enhancements ang healthcare system ng bansa. Sa katunayan, noong 2022, higit sa 3,400 projects ang nakumpleto sa ilalim nito.

Higit sa 60 specialty centers ang binuksan na sa publiko upang ma-improve ang kapasidad ng specialized medical treatment. Kabilang dito ang Clark Multi Specialty Medical Center sa Pampanga na layong magbigay ng topnotch medical care sa mga pasyente nito sa pamamagitan ng comprehensive range of specialized departments gaya ng heart, kidney, cancer, at pediatric centers.

Hinihikayat din ni Pangulong Marcos Jr. ang local government units (LGUs) na maglagay ng health facilities sa kanilang lugar at suportahan ang Philippine Health Facility Development Plan 2020-2040.

Ang Philippine Health Facility Development Plan ang nagsisilbing overall strategy para sa infrastructure at medical investments ng bansa. Ipinagtibay ito ng Memorandum circular no. 26 na nilagdaan noong July 25, 2023. Hinihimok ang LGUs na gumawa ng mga panukala na makatutulong sa paglikha ng primary care at healthcare provider networks.

Samantala, pinangunahan ni Pangulong Marcos ang inagurasyon ng Healthway Cancer Care Hospital sa Taguig noong November 24, 2023. Ito ang pinakaunang cancer hospital sa Pilipinas na bunga ng pagdalo ng Pangulo sa 2023 Asia-Pacific Economic Cooperation (APEC) Summit.

Bukod dito, matatandaang noong October 24, 2023, inaprubahan ni Pangulong Marcos Jr. ang pagtatatag ng Universal Health Care Coordinating Council. Titiyakin nito ang mas epektibong implementasyon ng Republic Act No. 11223 o Universal Healthcare Law kung saan automatically enrolled ang lahat ng Pilipino sa National Health Insurance Program.

Sabi nga ni Pangulong Marcos Jr., kahit gaano ka-successful ang isang tao sa kanyang career, hindi pa rin niya mae-enjoy ang tagumpay niya kung hindi naman maayos ang kanyang kalusugan. Sa mga aksyon ng administrasyong Marcos, makasisiguro tayong magkakaroon ang bawat Pilipino ng de-kalidad at abot-kayang serbisyong pangkalusugan.

Sa muling pagbubukas ng ekonomiya matapos ang pandemya, optimistic si Pangulong Ferdinand Marcos Jr. na muling babangon ang tourism sector ng Pilipinas.

Sa kanyang second State of the Nation Address (SONA) noong July 24, 2023, inilarawan ni Pangulong Marcos Jr. ang tourism sector bilang reliable pillar sa pag-unlad ng ekonomiya dahil nagbibigay ito ng kabuhayan sa higit 5 million Filipinos.

Sa speech ni Pangulong Marcos Jr. para sa opening ceremony ng 34th Philippine Travel Mart noong September 1, 2023, sinabi niya na ang whole-of-nation approach ng kanyang administrasyon ay may layong gamitin ang strengths at competitive advantages ng tourism sector upang patatagin ang economic position nito sa panahon ng revenge travel.

Tumutukoy ang revenge travel sa tendency ng isang taong mag-travel matapos manggaling sa matagal na isolation, kagaya na lang noong pandemya. Pambawi ito sa mga nawalang oras mula sa pagkakakulong sa bahay.

Ayon sa Pangulo, isinasagawa na ang mga polisiya at programang mag-uupgrade sa critical tourism infrastructure and capacity building para sa mga negosyante at manggagawa. Ibinigay rin niya ang commitment na gumawa ng wholesome climate at stable foundation sa pamamagitan ng pagkakaroon ng business-friendly environment.

Kaugnay nito, kasalukuyan ding pinapaunlad ng Department of Tourism (DOT) ang visitor experience sa pamamagitan ng iba’t ibang programa at initiatives, gaya na lang ng tourist rest areas na ilalagay sa iba’t ibang bahagi ng bansa. Mayroong clean restrooms, lounge area, complete information about tourist destinations, at pasalubong centers ang tourist rest areas. Direktiba ito ni Pangulong Marcos Jr. sa ahensya.

Ayon pa kay Tourism Secretary Christina Garcia Frasco, nakikipagtulungan ang DOT sa Department of National Defense (DND) at Department of Interior and Local Government (DILG) para sa safety and security ng mga turista. Mayroon ding partnership ang DOT at Department of Communications, Information and Technology (DICT) para sa paglalagay ng WiFi sa tourist destinations, pati na rin ng mas pinahusay na digital platform at tourist assistance call center.

Kitang-kita ang improvements sa tourism sector. Sa katunayan, nitong November 28, 2023 lang, inanunsyo ng DOT na nalagpasan na ng Pilipinas ang target nitong magkaroon ng 4.8 million international tourist arrivals bago matapos ang taon. Nakapagbigay ito ng higit sa 404 billion pesos na kita.

Hindi maikakaila ang magandang epekto ng turismo sa bansa. Sa patuloy na pagpapalakas ng administrasyong Marcos sa tourism sector, inaasahang mas tatatag ang ekonomiya ng bansa.

Isa ka ba sa mga babad lagi sa TikTok? Hindi nakapagtataka kung oo dahil ayon kay Tiktok Chief Executive Officer (CEO) Shou Zi Chew, halos 50 million ang gumagamit ng video-sharing social media platform na ito sa Pilipinas. Alam mo bang ayon sa pag-aaral ng Sortlist, ang average Filipino user ay gumagamit ng TikTok for six days and 16 hours a year?

Ito ang nais i-take advantage ni Pangulong Ferdinand ‘Bongbong’ Marcos Jr. kaya naman bumuo siya ng partnership sa TikTok upang palakasin ang micro, small, and medium enterprises (MSMEs) sa bansa.

Sa sidelines ng 2023 Asia-Pacific Economic Cooperation (APEC) Summit noong November 17, 2023, nakipagkita si Pangulong Marcos kay TikTok CEO Chew kung saan nabuo ang kanilang partnership.

Sa pamamagitan ng edutainment, tuturuan ang mga maliliit na negosyante at small scale sellers na maibenta ang kanilang mga produkto sa mas malawak na merkado.

Literal na tumutukoy ang edutainment sa pinagsamang education at entertainment. Hindi ba mas madaling matuto kung at the same time, naaaliw ka? Kaya naman nais ni Pangulong Marcos na i-train ng TikTok sa ganitong paraan ang local sellers, partikular na ang mga nasa rural areas, upang i-promote ang kanilang mga produkto.

Ayon kay Chew, gusto nila sa TikTok na i-highlight ang mga lokal na produkto mula sa mga maliliit na negosyo. Aniya, ginagawa na ito ng TikTok sa Vietnam, Indonesia, at Malaysia kung saan binibigyan nila ng platform ang sellers na magbenta at mag-export ng kanilang mga produkto saanmang bahagi ng mundo. Ipinahayag naman ng TikTok CEO ang excitement nitong mabigyan ng edutainment ang mga maliliit na negosyante sa Pilipinas.

Matatandaang noong April 2022, inilunsad ang TikTok Shop. Ito ang e-commerce section ng social media platform na ito kung saan maaaring mag-browse at bumili ang users ng mga produktong nakikita nila sa videos.

Biggest market sa labas ng Amerika ang Southeast Asia dahil sa 325 million monthly active users nito. Sa katunayan, noong nakaraang taon umabot ng $4.4 billion ang Gross Merchandise Value (GMV) ng TikTok Shop sa Southeast Asia.

Malaki ang ambag ng MSMEs sa development ng bansa dahil isa sila sa mga pangunahing pinagmumulan ng trabaho at innovation. Sa ganitong paraan, pinapalago nila ang ekonomiya. Kaya naman masasabing malaking oportunidad at lubos na makatutulong, hindi lang para sa mga maliliit na negosyanteng Pilipino, kundi para sa bansa, ang pagbuo ng partnership ni Pangulong Marcos sa isa sa pinakamalaking social media platforms sa buong mundo.

Kapansin-pansin ngayon ang pagtaas sa presyo ng itlog. Ayon sa mga ulat, nagkakaroon ng dayaan sa presyo nito. Kamakailan nga lang, iminungkahi ng isang mambabatas na gawing per kilo na lang ang bentahan ng itlog, na siya namang binasag ni House Speaker Martin Romualdez.

Dahil sa avian influenza o mas kilala natin bilang bird flu, naitalang bumaba ng 20% ang produksyon ng itlog sa bansa. Isa ito sa mga dahilan kung bakit may kakulangan ng supply sa itlog.

Naniniwala naman si Romualdez na bababa ang presyo ng manok at itlog sa oras na matupad ang plano ni Pangulong Ferdinand Marcos Jr. na makakuha ng avian flu vaccines. Umaasa rin ang House Speaker na maisasabatas na ang panukalang magpapatayo sa Virology and Vaccine Institute of the Philippines (VIP) upang maiwasan ang ganitong insidente.

Matatandaang legislative priority ni Pangulong Marcos ang pagtatatag ng virology and vaccine research institute sa bansa.

Dahil sa COVID-19 pandemic, maraming bansa ang nahikayat na magkaroon ng high-level biosafety laboratories. Kabilang na dito ang Pilipinas.

Kaya naman noong December 5, 2022, inapruba ng 216 na mambabatas sa third and final reading ang House Bill No. 6452 o ang panukalang pagpapatayo ng virology institute sa bansa.

Sa kasalukuyan, mayroong Research Institute for Tropical Medicine sa Muntinlupa na nag-aaral infectious at tropical diseases.

Sa VIP naman, dito pag-aaralan at gagawa ng mga gamot at bakuna laban sa virus at viral diseases na nakaapekto sa mga tao, hayop, at pati na rin sa mga halaman.

Ayon sa Department of Science and Technology (DOST), target na maipatayo ang virology institute sa New Clark City sa Capas, Tarlac sa katapusan ng 2023 o sa 2024. Ang nasabing institusyon ay magkakaroon ng lecture halls, greenhouses, at laboratories, kabilang na ang Biosafety level 4 (BSL-4) lab, ang highest level ng biosafety precautions.

Nakikita ng DOST ang VIP bilang premier research and development institute sa field ng virology na tutulong sa bansang maghanda kung sakaling magkaroon ulit ng pandemya.

Para naman kay Pangulong Marcos, malaking tulong sa kaligtasan ng mga Pilipino ang pagkakaroon ng sariling virology institute. Pangako niya, “We will continue to work so that our people are safer, so that our citizens have better access to health care and so that the quality of our health care will improve.”

Pinangunahan ni Pangulong Ferdinand Marcos Jr. ang inagurasyon ng Healthway Cancer Care Hospital (HCCH) sa Taguig nitong November 24, 2023. Ito ang pinakaunang cancer hospital sa Pilipinas.

Bunga ang paglulunsad ng ospital na ito sa US trip ni Pangulong Marcos. Matatandaang isa ang pagpapatayo ng HCCH sa mga kasunduang nasaksihan ng Pangulo sa sidelines ng 2023 Asia-Pacific Economic Cooperation (APEC) Summit na ginanap kamaikalan lang.

Isang premier healthcare institution ang HCCH na nag-aalok ng wide and comprehensive range of cancer services, mula screening, diagnosis, treatment, at post-cancer care. Pangako ni Pangulong Marcos, makapagbibigay ito ng accessible cancer care para sa mga Pilipino. Kabilang sa cancer care services ang radiation oncology, surgery, chemotherapy, at palliative care.

Mapahuhusay ng HCCH ang cancer care services ng bansa, dahil na rin sa leading medical professionals and oncologists nito na sinamahan pa ng modern and state-of-the-art equipment.

Bukod sa newly-inaugurated cancer hospital, mayroon ding primary care services ang pamahalaan kung saan maaaring magpakonsulta para sa early cancer detection. Samantala, nagbibigay naman ang Philippine Health Insurance Corporation (PhilHealth) Konsulta Primary Care Team ng libreng diagnostic examinations at laboratory tests.

Para naman sa cancer treatment, sinabi ni Pangulong Marcos na nagtalaga na rin ang pamahalaan ng 25 specialty centers for cancer care sa mga piling ospital ng Department of Health (DOH) sa buong bansa.

Ikatlo ang cancer sa leading cause of death sa bansa. Kaya naman hinihikayat ni Pangulong Marcos ang publiko na i-maximize ang mga programa, pasilidad, at serbisyo ng pamahalaan upang maiwasan at malabanan ang nakamamatay na sakit na ito, para na rin sa kapakanan at kalusugan ng bawat Pilipino.

Pinagkalooban na ni Pangulong Ferdinand Marcos Jr. ng amnesty ang mga dating miyembro ng ilang rebeldeng grupo.

Matatandaang sa ikalawang State of the Nation Address (SONA) na ginanap noong July 24, 2023, nangako si Pangulong Marcos na maglalabas siya ng proklamasyon upang mabigyan ng amnestiya ang mga rebeldeng susuko sa gobyerno.

Tumutukoy ang amnesty sa pagbibigay ng awtoridad ng official pardon o pagpapatawad sa mga nahatulan ng political offenses, kabilang na ang rebellion.

Sa ilalim ng Article VII, Section 19 ng 1987 Constitution, mayroong kapangyarihan ang Pangulo ng Pilipinas na magbigay ng amnesty kung majority ng mga miyembro ng Kongreso ang sang-ayon dito.

Ibinibigay ang amnesty sa sumukong miyembro ng mga rebeldeng grupo upang mahikayat silang magbalik-loob sa pamahalaan at sumunod sa batas.

Nabigyan ng amnesty ang mga sumusunod na grupo sa bisa ng Proclamation Nos. 403, 404, 405 at 406:

• Rebolusyonaryong Partido ng Manggagawa ng Pilipinas/Revolutionary Proletarian Army/Alex Boncayao Brigade (RPMP-RPA-ABB)
• Communist Party of the Philippines-New People’s Army-National Democratic Front (CPP-NPA-NDF)
• Moro Islamic Liberation Front (MILF)
• Moro National Liberation Front (MNLF)

Hindi naman sakop ng amnestiya sa ilalim ng mga bagong proklamasyon ang paglabag sa mga sumusunod:

• kidnap for ransom
• massacre
• rape
• terrorism
• crimes committed against chastity
• illegal drugs
• genocide
• crimes against humanity
• war crimes
• torture
• enforced disappearances
• Geneva Convention of 1949 violations
• iba pang mahalay na paglabag sa karapatang-pantao

Alinsunod dito, nilagdaan ni Executive Secretary Lucas Bersamin ang Executive Order (EO) No. 47 na nag-aamyenda sa EO No. 125, series of 2021 na lumikha sa National Amnesty Commission (NAC).

Sa bisa ng EO No. 47, i-uupdate ang mga tungkulin ng NAC upang maisali ang processing ng applications para sa amnesty ng mga rebeldeng grupo.

Ang pagbibigay ng amnestiya ay mahalagang parte ng comprehensive peace initiatives ng administrasyong Marcos upang magkaroon ng pangmatagalang kapayapaan sa Pilipinas.

Ayon nga sa Amnesty: A Blessing in Disguise? ni Pierre Hazan mula sa Center for Humanitarian Dialogue (HD), makatutulong ang amnestiya dahil mapabibilis nito ang pagkakaroon ng kapayapaan at mahihikayat ang mga rebelde na huwag nang makipaglaban sa sarili nitong bansa.

Handa na ang Pilipinas sa paggamit ng artificial intelligence (AI).

Ito ang binigyang-diin ni Pangulong Ferdinand ‘Bongbong’ Marcos Jr. sa pakikipagpulong niya sa technology investors sa sidelines ng ginanap na 30th Asia-Pacific Economic Cooperation (APEC) Summit sa San Francisco, California kamakailan.

Maaaring pataasin ng AI ang productivity ng mga negosyo at pahusayin ang competitiveness ng ekonomiya ayon kay Pangulong Marcos.

Naniniwala rin si Cisco Philippines managing director Zaza Soriano-Nicart na napalalakas ng paggamit ng AI ang economic potential ng mga kumpanya. Sa pag-aaral ng Cisco, isa sa pinakamalaking technology companies sa buong mundo, 98% ng mga kumpanya sa Pilipinas ang gustong i-utilize ang AI technology para mapataas ang efficiency ng kanilang trabaho.

Sa ulat ng PwC, isang accounting and auditing firm, naipakitang posibleng makaambag ng $15.7 trillion ang AI sa pandaigdigang ekonomiya sa 2030. Maaari ring mapataas ng AI technology ang gross domestic product (GDP) ng Southeast Asia ng $1 trillion ayon naman sa report ng EDBI and Kearney.

Hindi na bago sa Pilipinas ang pagyakap sa teknolohiyang ito. Sa katunayan, noong May 5, 2021, inilunsad ng Department of Trade and Industry (DTI) ang National Artificial Intelligence Roadmap. Hangad nitong gawin ang bansa bilang regional hub for AI-based solutions and data analytics.

Sa ilalim ng National AI Roadmap, pabibilisin ang pag-adapt sa AI technology. Layon din nitong gamitin ang AI technology sa iba’t ibang sektor, gaya ng education, banking and finance, retail and e-commerce, agribusiness, healthcare, logistics and transportation, at iba pa.

Naniniwala si Pangulong Marcos na maaaring maiangat ng AI technology ang buhay ng mga Pilipino. Dahil dito, nananawagan siya sa financial technology companies at startups na maging katuwang ng bansa patungo sa pag-usbong sa digital transformation ng Pilipinas.