EXPLAINERS

Nasa isolation man dahil sa Covid-19, nilagdaan pa rin ni Pangulong Ferdinand ‘Bongbong’ Marcos Jr. ang Republic Act No. 11966 o Public-Private Partnership Code of the Philippines (PPP Code) bilang batas nitong December 5, 2023.

Pag-amyenda ang PPP Code sa Build-Operate-Transfer (BOT) Law na naging guideline ng Public-Private Partnership (PPP) projects sa loob ng maraming taon.

Tumutukoy ang PPP sa contractual agreement sa pagitan ng public at private sectors na naka-target sa financing, designing, implementing, at operating ng infrastructure facilities and services na kadalasang pino-provide ng gobyerno.

Nagbibigay ng monetary and non-monetary advantages sa public sector ang PPPs. Tinutugunan nito ang limitadong pondo at resources ng public sector para sa local infrastructure and development projects. Sa pakikipag-partner sa private sector, maaari nang ilaan ng gobyerno ang public funds sa iba pang priority projects.

Paraan ang partnership na ito upang magkaroon ng mas efficient at effective na pagbibigay ng serbisyo sa publiko, partikular na sa mga proyektong pang-imprastraktura. Sa PPPs, matitiyak ang mas mababang gastos, mas pinabilis na implementasyon, at mas pinabuting serbisyo.

Dahil kailangan pa ring kumita ng mga pribadong kumpanya sa kabila ng partnership, kailangang magkaroon ng malinaw na structure kung saan makakakuha ng reasonable return of investment (ROI) ang private sector.

Kaya naman sa bisa ng PPP Code na pinirmahan ni Pangulong Marcos, mabibigyan na ng unified legal framework ang PPP projects. Sa bagong batas na ito, mas magiging malinaw at detalyado ang rules para sa naturang partnership. Mas palalakasin din ang kolaborasyon sa pagitan ng public at private sector.

Sabi nga ni Pangulong Marcos, “Ang imprastraktura ay kaunlaran.” Ngunit nahahadlangan ang development ng bansa dahil sa mga kakulangan sa sektor ng imprastraktura. Sa pag-utilize at pagpapalakas ng PPPs, matutugunan na ang mga kakulangan na ito na siyang magpapaunlad sa Pilipinas.

Kamakailan lang, inanunsyo ni Department of Health Secretary Ted Herbosa na inaprubahan na ni Pangulong Ferdinand Marcos Jr. ang pagtatatag ng Universal Health Care Coordinating Council.

Matitiyak ng UHC Council ang mas epektibong implementasyon ng Universal Health Care Law na agad namang hinangaan ng netizens.

Nilagdaan ni dating Pangulong Rodrigo Duterte ang Republic Act No. 11223 o Universal Health Care Law noong February 20, 2019. Ang Universal Health Care Law ay isang malawakang reporma sa healthcare sector ng bansa. Sa ilalim ng nasabing batas, automatically enrolled ang lahat ng Pilipino sa National Health Insurance Program.

Mayroong two categories ng membership sa ilalim ng UHC Law: direct at indirect contributors.

Sa direct contributors, ang mga dati nang miyembro ng PhilHealth ay mananatiling miyembro—aktibo man o hindi. Ang hindi naman members ay itinuturing na ring kabilang sa programa dahil, sa ilalim ng nasabing batas, awtomatikong miyembro na ang lahat ng Pilipino. Sila ang tinatawag na indirect contributors.

Mas magiging epektibo ang pagpapatupad ng UHC Law dahil sa pag-apruba ni Pangulong Marcos sa pagkakaroon ng UHC Council. Ang UHC Council ang tutukoy sa sapat na pondong gagamitin upang magkaroon ng equitable healthcare ang lahat. Sisiguraduhin din nilang maipapatupad ang UHC Law hanggang sa local government level. Babantayan nila kung paano ginagastos ng LGUs ang pondo para sa healthcare.

Pangungunahan ng DOH ang UHC Council bilang council chair. Co-chair naman ang Department of the Interior and Local Government. Parte rin ng council ang PhilHealth, Department of Information and Communications Technology, Department of Finance, National Economic and Development Authority, Professional Regulation Commission, at Department of Budget and Management. Kasama rin dito ang Technical Education and Skills Development Authority (TESDA), Commission on Higher Education (CHED), at Department of Education (DepEd).

Sa pag-apruba ni Pangulong Marcos sa pagtatatag ng UHC Council, matitiyak na magkakaroon ang mga Pilipino ng de-kalidad at abot-kayang serbisyong pangkalusugan.

Kamakailan lang, inilabas ng Philippine Statistics Authority (PSA) ang Labor Force Survey para sa October 2023. Dito, naipakitang umakyat na sa 95.8% ang employment rate sa bansa.

Kasunod nito, pinuri ni Bulacan 6th District Representative Salvador Pleyto si Pangulong Ferdinand Marcos Jr. dahil ito ang pinakamataas na employment rate sa bansa sa loob ng 18 years.

Nilagpasan ng pinakahuling datos mula sa PSA ang dating pinakamataas na employment rate na naitala noong April 2005. Record-breaking din ang unemployment rate noong October 2023 na bumaba sa 4.2%.

Ayon kay Rep. Pleyto, naging driving force tungo sa malakas na ekonomiya ang administrasyon ni Pangulong Marcos. Aniya, siniguro ng mga polisiya ng Pangulo ang paglago ng ekonomiya na siyang napakinabangan ng milyong-milyong Pilipino.

Kabilang sa mga polisiyang ito ang Food Stamp Program na inilunsad noong September 29, 2023. Sa Food Stamp Program, mabibigyan ang food-poor Filipinos ng Electronic Benefit Transfer (EBT) cards na may lamang 3,000 pesos monthly. Para manatili sa Food Stamp Program, kinakailangang mag-enroll ang beneficiaries nito sa job-generating programs ng Department of Labor and Employment (DOLE) at Technical Education and Skills Development Authority (TESDA). Required rin ang beneficiaries na magbigay ng certificate mula sa DOLE o TESDA bilang patunay na naghahanap sila ng trabaho.

Samantala, noong September 27, 2023 naman, pinirmahan ni Pangulong Marcos ang Republic Act 11962 o Trabaho para sa Bayan Act na magpapalakas sa employability at competitiveness ng mga Pilipino. Inaprubahan din ng Senado ang Public-Private Partnership Act kasabay ng paglulunsad ng National Innovation Agenda and Strategy Document for 2023-2032. Ang mga ito ay inaasahang lilikha pa ng mas maraming trabaho.

Bukod pa rito, matatandaan ding nakakuha ng $120 million worth of Memorandum of Understanding agreement si Pangulong Marcos mula sa ikaunang Association of Southeast Asian Nations-Gulf Cooperation Council (ASEAN-GCC) Summit kung saan magtatayo ng 500-person capacity training facility sa bansa para sa upskilling ng Filipino workers sa construction industry.

Para kay Rep. Pleyto, pinakamahalaga ang job figures sa lahat ng economic indicators dahil magiging makabuluhan lang ang paglago ng ekonomiya kung marami rin ang nalikhang trabaho.

Sa pagpupursigi ni Pangulong Marcos na manghikayat ng foreign investors at sa paggawa ng mga polisiya na tiyak na makatutulong sa labor force, inaasahang mas marami pang de-kalidad na trabaho ang malilikha para sa lahat ng Pilipino.

“Those who are least responsible suffer the most.”

Ito ang sinabi ni Pangulong Ferdinand ‘Bongbong’ Marcos Jr. tungkol sa climate change sa kanyang speech sa United Nations General Assembly noong September 21, 2022.

Kahit less than one percent lang ang naiaambag ng Pilipinas sa carbon emissions sa kabuuan, isa pa rin ang bansa sa most vulnerable countries na lubhang naaapektuhan ng climate change. Para kay Pangulong Marcos, injustice ito na kailangang itama.

Kaya naman magandang balita para sa bansa ang pag-apruba ng Loss and Damage Fund sa 28th Conference of the Parties (COP28) on the United Nations’ Framework Convention on Climate Change (UNFCCC) na ginanap sa Dubai nitong November 30, 2023.

Manggagaling ang Loss and Damage Fund mula sa mga mayayamang bansa na itinuturing ding major polluters. Ang mga nakolektang pondo mula dito ay ibibigay sa developing countries. Magsisilbi itong compensation para sa mga mahihirap na bansa dahil, gaya nga ng sabi ni Pangulong Marcos, kung sino pa ang hindi masyadong nakakaambag sa climate change, sila pa ang lubhang nagdudusa sa mga epekto nito.

Nangako na ang ilang developed countries na mag-aambag sa Loss and Damage Fund. Kabilang na dito ang United Arab Emirates at Germany na magbibigay ng $100 million each. Magbibigay rin ng $75 million ang United Kingdom, $24.5 million mula sa United States, at $10 million naman mula sa Japan.

Simula 1991, iminumungkahi na ang pagkakaroon ng ganitong uri ng compensation. Ayon sa Special Climate Envoy ng Barbados na si Avinash Persaud, nagsimula ang problema sa klima dahil sa industrialization ng mga mayayamang bansa. Aniya, dahil mismo sa industrialization kaya sila naging mayaman, kaya naman dapat lang na tumulong sila sa gastos sa reconstruction at rehabilitation ng climate impacts.

Para kay Department of Environment and Natural Resources (DENR) Secretary Maria Antonia Yulo-Loyzaga, very critical ang pagpapatupad ng Lost and Damage Fund dahil makatutulong ito sa developing nations na i-rebuild ang natural at man-made features na nasira dahil sa climate change na hindi kayang tustusan ng bansa. Siniguro rin ng Environment Secretary na sinusubukan ng bansa na pabababain ang emissions mula sa energy and transport at agriculture sectors.

Samantala, hinikayat naman ni Pangulong Marcos ang world leaders para sa mabilisang implementasyon ng Loss and Damage Fund.

Hindi mapapantayan ng anumang halaga ang nag-iisang mundo natin, ngunit mahalaga pa rin sa pangangalaga at pagsasaayos nito ang pagkakaroon ng sapat na pondo. Sa pag-apruba ng Lost and Damage Fund, mapagagaan ang epekto ng climate change sa bansa na hangad ni Pangulong Marcos para sa Pilipinas.

Panahon na ng Christmas parties at ibig sabihin nito, panahon na rin ng pa-raffle! Sino ba naman ang ayaw mabunot sa raffle? Pero alam mo ba kung ano ang pa-raffle ni Pangulong Ferdinand Marcos Jr. para sa mga empleyado ng Office of the President (OP)? House and lot lang naman.

Bilang pasasalamat sa mga empleyado ng OP, isinagawa ni Pangulong Marcos Jr. ang two-day family event sa Kalayaan Grounds sa Malacañang nitong December 2, 2023.

Ayon kay Pangulong Marcos Jr., natutunan niya sa ama niyang si dating Pangulong Ferdinand E. Marcos Sr. ang pagsasagawa ng family event para sa mga nagtratrabaho sa OP. Utos sa kanya ng kanyang ama, huwag mag-damot sa staff dahil sila ang tumutulong sa kanila.

Kasama si Executive Secretary Lucas Bersamin, pinangunahan ni Pangulong Marcos Jr. ang raffle draw kung saan dalawa ang nanalo ng multipurpose trike at sampu ang nanalo ng housing units mula sa National Housing Authority (NHA).

Nagkaroon din sa nasabing event ng iba’t ibang government services, gaya ng free medical consultations at murang pagkain na directly sourced mula sa local farmers.

Sabi ni Pangulong Marcos Jr., kahit gaano kasipag at kagaling ang isang lider, hindi pa rin magagawa ang lahat ng kailangan kung hindi rin masipag at magaling ang mga empleyado niya. Kaya naman labis ang pasasalamat ng Pangulo sa pagsisikap ng mga bumubuo ng OP upang makapagbigay ng magandang serbisyo sa taong-bayan.

Matapos ang anim na taon na pagpapatigil sa peace talks sa bisa ng Proclamation 360, nagkasundo ang pamahalaan ng Pilipinas at National Democratic Front of the Philippines (NDFP) na pag-usapan muli ang pagwawakas ng ilang dekadang armed conflict sa pamamagitan ng paglagda sa Oslo Joint Communique. Kaugnay nito, nanawagan si Pangulong Ferdinand Marcos Jr. sa mga Pilipino na suportahan ang pagpapatuloy ng peace process sa NDFP.

Malaki ang ginagampanan ng Department of the Interior and Local Government (DILG) sa peace agenda ng administrasyong Marcos. Para kay DILG Secretary Benhur Abalos Jr., welcome development ang paglada ng Pilipinas at NDFP sa joint communique. Aniya, mahalagang hakbang ito sa peace process. Panawagan niya, suportahan ng bawat Pilipino ang hakbang na ito upang tuluyang makamit ang kapayapaan at pagkakaisa sa bansa.

Pinuri naman ng Philippine National Police (PNP) ang karunungan, lakas ng loob, at commitment ni Pangulong Marcos na ginagawa ang lahat ng paraan upang magkaroon ng pangmatagalang kapayapaan sa Pilipinas. Ayon sa pahayag na inilabas ng PNP Public Information Office (PIO), mahalagang hakbang ang joint communique tungo sa pagkakaroon ng isang maunlad, mapayapa, at nagkakaisang bansa. Tiniyak naman ng PNP na handa silang tumulong sa anumang paraan upang makamit ang mga napagkasunduan sa joint agreement.

Para naman sa mga sundalo ng Armed Forces of the Philippines (AFP), good news ang naging kasunduan ng Pilipinas at NDFP. Ayon kay AFP Gen. Romeo Brawner Jr., ito ay dahil sa hangad rin nilang magkaroon ng pangmatagalang kapayapaan.

Bukod sa joint agreement, matatandaang kamakailan lang, nagbigay rin ng amnestiya si Pangulong Marcos sa mga dating miyembro ng mga rebeldeng grupo. Para kay Atty. Naguib G. Sinarimbo, Interior Minister ng Bangsamoro Autonomous Region in Muslim Mindanao (BARMM), makatutulong ito sa pagbabago ng mga dating rebelde na maging productive at peace-loving Filipino citizens.

Nilagdaan na ni Pangulong Ferdinand Marcos Jr. bilang batas ang Republic Act 11965 o mas kikilalanin bilang Caregiver Welfare Act.

Layon ng batas na itong protektahan ang mga karapatan ng caregivers sa bansa laban sa pang-aabuso, panggigipit, karahasan, at pananamantala.

Sa Caregiver Welfare Act, nakasaad na pagbabasehan sa employment contracts ang working hours ng caregivers. Dapat din silang mabigyan ng sahod na hindi bababa sa regional minimum wage. Kung lumagpas sa 8 hours ang pagtratrabaho sa isang araw, kailangan silang mabayaran ng overtime pay. Kung panggabi naman ang schedule nila, dapat silang mabayaran ng night differential pay.

Kung nakapag-render na ng one month of service ang caregivers, dapat silang mabigyan ng 13th month pay bago mag-December 24. Kung umabot naman ng isang taon, dapat silang magkaroon ng at least five days of leave credits with pay.

Bukod dito, may karapatan silang magkaroon ng social benefits gaya ng Social Security System (SSS), PhilHealth, at Pag-Ibig.

Sa bisa rin ng Caregiver Welfare Act, may kalayaan ang caregivers na tapusin ang kanilang kontrata bago pa man ang expiration nito kung nakararanas ng physical, verbal, or emotional abuse, pati na rin ng inhumane treatment.

Sakop ng batas ang domestic caregivers na nagtratrabaho sa private homes, nursing and care facilities, at iba pang residential settings, directly hired man ng kanilang employer o ng Public Employment Services Office (PESO) at Private Employment Agency (PEA).

Para sa mas epektibong implementasyon, inatasan ang Department of Labor and Employment (DOLE), katulong ang Technical Education and Skills Development Authority (TESDA), sa paggawa ng Implementing Rules and Regulations (IRR) ng bagong batas.

Maglalabas din ng IRR ang Department of Migrant Workers (DMW) sa overseas recruitment at deployment ng Filipino caregivers para kahit nasa ibang bansa man sila, matitiyak pa rin ang kanilang proteksyon.

Para sa Federation of Free Workers (FFW), significant advancement sa labor rights and social justice ang paglagda ni Pangulong Marcos sa Caregiver Welfare Act. Ayon sa President nitong si Sonny Matula, hindi lang nagbibigay ang bagong batas ng kinakailangang legal protection sa caregivers, kundi pinapataas din ang kanilang dignidad at kinikilala ang kanilang mahalagang kontribusyon sa bansa.

Dahil sa sipag at dedikasyon ng caregivers, mas nagiging magaan ang buhay ng mga taong inaalagaan nila. Sa paglagda sa Caregiver Welfare Act, masasabing inaalagaan na rin sila dahil mapagagaan na ang buhay ng mga itinaguriang unsung heroes of the healthcare system.