EXPLAINERS

Kasama na sa paniniwala nating mga pilipino ang mga kasabihan mula sa ating mga ninuno tungkol sa swerte, malas, at ilang pamahiin.

Dahil dito, maraming tao ang ginagawang hanapbuhay ang pag-alis umano ng kamalasan sa buhay at kung paano naman maging swerte sa buhay.

Kagaya na lang ng mag-ina sa kwentong ito na naging wanted matapos magbigay umano ng tulong sa mga taong isinumpa at hindi nilulubayan ng masasamang espiritu.

Kung paano nasasabi ng mag-inang ito na swerte at malas ang taong nakasalamuha nila? Eto.

Nagsabwatan ang mag-inang si Mariana Mijailovic na 44-anyos, at ang kaniyang anak na si Anna na 19-anyos, kung saan nagpapanggap sila bilang shaman o spiritual healer o kung tawagin sa Pilipino ay babaylan.

Tinutulungan umano nila ang mga mayayamang babae sa Germany at Vienna, Austria na alisin ang sumpa at kamalasan sa kanilang buhay, nang walang bayad, kaya sino naman ang hindi mae-engganyo sa libre diba?

Hindi lang ‘yan, dahil hinuhulaan din daw ng mag-ina ang kamatayan ng kamag-anak ng kanilang kliyente, at maiiwasan ito sa pamamagitan ng ritwal na isasagawa ng mag-ina gamit ang alahas ng kliyente.

Ayon naman sa mga otoridad, tinatakasan daw ng mag-ina ang kanilang kliyente kapag napasakamay na nila ang mga alahas.

Batay sa report na natanggap ng otoridad, halos 19 na biktima sa germany at austria ang kanilang na-scam sa loob ng 10 taon.

May isang biktima pa raw ang nagbayad ng mahigit $600,000 o mahigit 35 milyong piso dahil ayon sa mag-ina, may umaaligid umano sa kaniyang demonyo kaya humingi siya ng tulong sa kanila.

Isa pang biktima ang nagbayad ng $65,000 o mahigit 3 milyong piso para mawala umano ang kaniyang sakit na cancer, pero sa kasamaang palad, pumanaw na ang babae.

Aabot naman sa halos $11 milyong o mahigit 600 milyong piso ang nakuha ng mag-ina sa mga biktima sa pamamagitan ng pangs-scam.

Nagreklamo ang mga biktima sa otoridad at nang maka-ipon sila ng sapat na ebidensya, ni-raid ng otoridad ang bahay ng pamilya ni Mariana, kung saan inaresto dito si Anna, ang asawa ni Mariana, at ang anak nitong lalaki, pero hindi nila mahanap kung nasaan si Mariana, na siyang mastermind.

Nadiskubre ng mga otoridad ang 25 kilong gold bars, relo, wedding rings, bundles ng swiss at American banknotes, at 14 na sasakyan.

Gayunman, $2 million lamang ang binayaran ng pamilya ni Mariana dahil hindi mapatunayan ng mga otoridad na ang mga nadiskubreng ari-arian ay galing sa panloloko.

Isa ka ba sa mga taong naniniwala sa pamahiin, swerte, at malas? Kung oo, paano mo isinasabuhay ang mga paniniwalang ito?

Madalas nang nag-iinvest ang mga magkarelasyon para may ipon at may ma-i-pundar, kagaya na lang ng magkarelasyon sa kwentong ito na nag-invest ng sasakyan, pero ang kanilang investment ay nauwi sa patung-patong na multa.

Kung paano ito nangyari? Eto?

Isang unemployed single mother na si Jennifer Fitzgerald mula sa Chicago ang pinagbayad sa tatlong taong ticket fees na hindi nabayaran.

Ayon sa ulat, isang kaso ang inihain ni Jennifer laban sa kaniyang ex-boyfriend na si Brandon Preveau, na dapat umanong sisihin sa pinakamalaking parking fine na nangyari sa siyudad ng Chicago na nagkakahalagang $105,000 o mahigit anim na milyong piso.

Paliwanag ni Jennifer, bumili raw ng 2nd hand na sasakyan si Brandon sa tito ni jennifer na nagkakahalagang $600 o mahigit ₱35,000, at hindi niya raw alam na sa kaniya pala nakapangalan ang nasabing kotse.

Aniya, nang hindi na sila nagsasama ni Brandon, iniwan lang daw ng lalaki ang sasakyan sa parking lot ng isang airport noong 2019 hanggang 2022.

Dahil dito, umabot sa 678 parking tickets ang natanggap ni Jennifer at patuloy pa rin siyang nakatatanggap ng parking tickets kahit na-revoke na ng state of Illinois ang plaka ng sasakyan.

Napagkasunduan ng dalawang panig na magbibigay ng reimbursement si Brandon kay Jennifer na nagkakahalagang $1,600 o mahigit ₱90,000 at babayaran ni Jennifer ng $78 monthly o halos ₱5,000 ang tirang multa sa loob ng tatlong taon.

Agree ka ba sa naging kasunduan nina Brandon at Jennifer? At anong gagawin mo kung ikaw ang nakaranas ng ganitong insidente?

Sa mundong ito, hindi nawawala ang mapanghusgang mga tao dahil sa ating pananamit, postura, o lahi. Kagaya na lang ng lalaki sa kwentong ito na nakaranas ng hindi patas na trato mula sa isang bangko, kung saan gusto lang naman niyang ipa-encash ang hawak niyang cheke.

Kung anong meron sa lalaki at pinagdudahan siya ng empleyado? Eto.

Isang African-American ang US Air Force Veteran na si Mr. Sauntore Thomas mula sa Detroit, Michigan ang nagpunta sa isang bangko para sana i-deposit at gawing cash ang kaniyang cheke na nakuha niya mula sa settlement ng napanalunang kaso na racial discrimination, laban sa kaniyang former employer na nagkakahalagang $99,000 o mahigit limang milyong piso.

Ang simple at mabilis na transaksyon ay naging kumplikado matapos tumawag ng pulis ang empleyado ng bangko dahil hinala niyang mula umano sa fraud ang perang gustong i-depost at i-encash ni Thomas.

Ayon sa bangko, hindi umano nila ma-verify ang chekeng ibinigay ni Thomas kaya inakusahan nila itong galing ang cheke sa panloloko.

Hindi raw pinaniwalaan ng empleyado ang sinabi ni Thomas na ang pera ay mula sa settlement ng kaso kahit pa tinawagan na niya ang kaniyang abogado na nagpatunay na galing sa napanalunang kaso ang pera, pero imbes maniwala, iginiit pa rin ng bangko na kahina-hinala ang pera.

Dahil ayaw pa rin siyang pagbigyan ng naturang bangko, umalis na lang si Thomas at nagtungo sa ibang bangko kung saan matagumpay niyang nai-deposito at napa-encash ang cheke.

Ayon sa abogado ni Thomas, bakit hindi magawang ma-verify ng bangko ang cheke kung pasok naman sa validity ang cheke, kaya aniya, may mali sa trato ng bangko kay Thomas.

Hindi pinalampas ni Thomas ang insidente dahil nagsampa ito ng reklamo sa korte at sinabing racial discrimination ang ginawa ng bangko at idinagdag ni Thomas na napahiya raw siya at nakaranas din ng mental anguish at emotional distress.

Pero depensa ng bangko, isa ring African-American ang bank manager nila kaya hindi problema ang lahi, bagkus, naging maingat lamang daw sila dahil malaking halaga ng pera ang dala ni Thomas, pero kalaunan ay humingi ng tawad ang bangko kay Thomas dahil sa nangyaringi.

Magsasampa ka rin ba ng kaso laban sa tao o organisasyong nagbigay sayo ng kahihiyan? O ipapasa-diyos mo na lang ang kapalaran nila?

Naniniwala ang karamihan na gagawin ng isang magulang ang lahat para mapasaya lang ang anak. Grabe rin ang sakripisyong ibinibigay ng ibang magulang lalo na kung mag-isa niyang tinataguyod ang mga bata.

Kagaya na lang ng single dad sa kwentong ito na hindi ininda kung ano ang iisipin ng iba matapos siyang magbihis babae para pasayahin ang kaniyang mga anak.

Epektibo kaya ang ginawang pakulo ng tatay? Eto.

Isa si Chatchai “Sam” PANUTHAI mula sa Kanchanaburi, Thailand sa mga magulang na dugo’t pawis ang inaalay para lang maitaguyod ang mga anak.

Kagaya na lang ng kaniyang pakulo na pagbihis babae para hindi maramdaman na hindi belong ang kaniyang dalawang anak na sina Imsome at Ozone sa Mother’s Day event ng paaralan kung saan naka-enroll ang dalawang bata.

Noong August 12, 2018, idinaos ng Thailand ang National Mother’s Day kung saan lahat ng mga anak ay inaasahang pupunta sa paaralan kasama ang kanilang ina.

Balak umano ni Sam na gawing memorable ang event kaya plinano niya na magbihis babae para matuwa at mapasaya niya ang dalawang anak kahit hindi pa nila ito masyadong maintindihan.

Sa araw ng event, nagsuot si Sam ng pink dress at naglagay din ng ribbon na hair clip sa kaniyang ulo, kung saan aniya, ay pormahan daw ng ina ng mga bata.

Ayon kay sam, pagkatapos nila mag-divorce ng kaniyang asawa, umalis daw ito patungong Europe at iniwan ang dalawang anak sa kaniyang pangangalaga, at simula no’n, siya na ang tumayong nanay at tatay kay Imsome at Ozone.

Kahit marami ang naantig sa ginawa ni Sam, hindi pa rin maiwasang magkaroon ng negatibong komento tungkol sa kaniyang hitsura.

Hindi lang sa mga bata naging effective ang pakulo ni sam dahil tinagurian pa siya bilang “Best Mom of 2018.”

Kung ikaw ang nasa sitwasyon ni Sam, gagawin mo rin ba ang kaniyang ginawa at buong tapang na tatanggapin ang katakot-takot na panghuhusga ng mga tao?

Pagbibigayan at pagmamahalan ang umiiral tuwing pasko kung saan maraming tao mula sa iba’t ibang bansa ang nagbibigay ng regalo sa mga batang kapos sa buhay.

Kaya naman hindi inasahan ng mga bida sa kwentong ito, na ang simpleng regalo ay mauuwi sa “I do.”

Paano kaya nagtagpo ang landas ng mga bida kahit 7,000 miles ang layo nila sa isa’t isa? Eto.

Noong 2000, isang batang pilipina na si Joana ang nakatanggap ng regalo na nakalagay sa isang shoebox mula sa batang lalaki na si Tyler Wolfe na nakatira sa Idaho, United States.

Labis na ikinatuwa ni Joana ang natanggap na reagalo mula kay Tyler kung saan nakalagay din sa loob ng box ang kaniyang letrato na may pangalan, address, at pirma, at mula no’n, hindi na raw niya makalimutan si Tyler.

Noong 2011, sinubukang hanapin ni Joana si Tyler sa social media para pasalamatan dahil nagbigay daw ng malaking impact sa kaniya ang regalo ng lalaki.

Aniya, sa dami ng tao sa mundo na may pangalang Tyler Wolfe, isang profile lang ang umagaw sa kaniyang pansin, ang profile ni Tyler Wolfe na mula sa Idaho, kaparehong address na nasa letrato ng lalaking nagbigay sa kaniyang ng regalo.

Agad daw siyang nag-send ng friend request kay tyler na inaccept naman daw agad ng lalaki, at doon na nagsimula ang kanilang friendship to lovers story.

Lumipas ang araw at buwan nilang pag-uusap, napagdesisyunan ni Tyler na pumunta sa Pilipinas para bisitahin si Joana at para na rin humingi ng permiso sa ama nito na ligawan siya.

Hindi naman nagdalawang-isip ang ama ni Joana na bigyan ng basbas si Tyler para ligawan ang kaniyang anak.

Ayon kay Tyler, isa lang ang sigurado siya noong panahong ‘yon, at ‘yon ang nararamdaman niya kay joana bilang kaniyang the one.

Pagbalik ni Tyler sa Pilipinas noong 2014, hindi na siya nagdalawang-isip na hingin ang kamay ni Joana para sila ay magpakasal at bumuo ng pamilya.

At nang ikasal si Tyler at Joana, nagkaroon sila ng pakulo na “pack a shoebox” Kung saan magdadala ng mga shoeboxes ang mga bisita na may lamang regalo na kanilang ido-donate para sa mga bata.

Dala-dala ng mag-asawa ang aral na napulot nila sa kanilang pagmamahalan, ang pagbibigayan, dahil ito ang naging dahilan kung bakit pinagtagpo ang kanilang tadhana.

Naniniwala ka na bang love works in mysterious ways?

Isa sa hakbang na ginagawa ng mga tao para tumaas ang kanilang self confidence ay ang pagpapa-retoke pero may kalakip din itong panganib sa katawan.

Kagaya na lang sa naranasan ng babaeng nasa kwentong ito na biglang na-comatose matapos sumailalim sa dalawang cosmetic procedure.

Paano nga ba ito nangyari? Eto.

Nagbakasyon ang buong pamilya ni Chloe Mowday sa Southeast Asia para puntahan ang mga sikat na pasyalan ng nasabing lugar.

Pero hindi pa man sila nagtagal sa kanilang family trip, isinugod sa ospital si Chloe ng kaniyang pamilya matapos umanong mag-shutdown ang kaniyang katawan.

Ayon sa kapatid ni Chloe na si Rod, sumailalim umano sa dalawang magkasunod na araw na cosmetic surgey si chloe sa Vietnam, isang rhinoplasty o pagpaparetoke ng ilong at blepharoplasty, na isang eyelid surgery.

Nakaramdam umano ng pananakit sa iba pang bahagi ng katawan si Chloe maliban sa kung saan siya inoperahan kaya nagpahinga ito at uminom ng gamot pero makalipas ang ilang oras, lumala daw ang kaniyang sakit na nararamdaman.

Batay naman sa salaysay ng pamilya ni Chloe sa isang fundraising page, inihayag nilang bumigay ang katawan ni Chloe habang papunta sa ospital, mabuti na lang nagawa pa siyang ma-revive ng mga doktor.

Dagdag pa ni Rod, nakaranas umano ng toxic shock syndrome si Chloe, na isang rare complication sa isinagawa niyang surgery, pero hanggang ngayon, pinag-aaralan at iniimbestigahan pa rin ng mga eksperto ang kondisyon ni Chloe.

Ilang araw na rin umanong sinusubukang gisingin ng mga doktor si Chloe pero unresponsive pa rin ito at nahihirapan din daw intindihin ng pamilya ni Chloe ang sinasabi ng mga doktor dahil magkaiba sila ng lenggwaheng ginagamit.

Pero ipinaliwanag ng mga doktor ni Chloe sa Vietnam, na maaari pa siyang maka-recover kung dadalhin nila ito pabalik sa Australia pero malaking halaga ng pera ang kailangang maipon ng kaniyang pamilya.

Ikaw, mayroon ka bang gustong baguhin sa pisikal na anyo? Kung oo, pipiliin mo ba ang pricey but quality o affordable but risky?

Kung liliban ang mga estudyante sa klase, nagpapasa ang mga ito ng excuse letter sa kanilang teacher. Kung absent naman ang isang empleyado, nagf-file ito ng leave sa kaniyang head.

Pero ibahin mo ang mga empleyado sa kwentong ito dahil tila hindi uso sa kanila ang magpaalam na hindi papasok sa trabaho matapos silang magtulungang gawin ang tinatawag na time in modus.

Paano nga ba nangyaring may time in pa rin ang mga no-show na empleyado? Eto.

Sapul sa CCTV ang secretary ng neighborhood committee ng mga civil servants sa Wenzhou City, China dahil sa ginawa nitong pandaraya sa time in ng kaniyang mga katrabaho.

Batay sa kuha ng CCTV, nakikitang suot ng sekretarya ang printed mask na may mukha ng kaniyang mga katrabaho na lumiban para sa kanilang personal errands.

Ginagamit ang printed masks para tulungang mag time in ang mga absent employees at effortless na matanggap ang kanilang work allowance.

Napagalamang ang nasabing committee ay isang pinakamababang antas ng adminstrative governance sa China kung saan walang sahod ang mga empleyado pero mayroong allowance.

Kinuwestiyon ng mga netizen ang kapalkpakan sa sistema ng kumpaniya dahil kung high-tech ang kanilang facial recognition system, hindi makakalusot sa kanila ang ganitong modus.

May ibang empleyado naman ang umaasang matatanggal sa trabaho at maparusahan ang mga sangkot sa modus, dahil ang ginawa nila ay hindi patas para sa mga nagta-trabaho ng sampung oras o higit pa bawat araw.

Ikaw, makiki-join ka ba kung sakaling magkaroon din ng ganitong modus sa inyong kumpanya?

Sabi nila, hindi hadlang ang hirap ng buhay sa taong may pangarap. Kagaya na lang sa bida na nasa kwentong ito, na hindi nagpadaig sa kaniyang kapansanan para hindi abutin ang kaniyang pangarap.

Kung ano ang pinagdaanang pagsubok ng lalaki bago niya makamit ang tagumpay? Eto.

Isang 37-anyos na lalaking si Li Chuangye na may cerebral palsy mula sa Henan, China ang nagpamalas ng kakaibang klase ng dedikasyon para matagumpay na makamit ang kaniyang pangarap na maging doktor.

Isang taong gulang pa lang si Li nang madiksubreng mayroon siyang cerebral palsy at dahil hindi na kayang ipagpatuloy ng kaniyang mga magulang ang pagpapagamot, napagdesisyunan niyang tumulong sa kaniyang pamilya na kumita ng pera.

Kaya naman noong 9-anyos si Li, pumayag siya sa isang raket na ibinigay sa kaniya ng lalaki, ang pamamalimos.

Namalimos si Li sa loob ng pitong taon mula noong siya ay 9-anyos hanggang 16-anyos kung saan kumikita siya ng 100 Yuan o nagkakahalagang 837 pesos araw-araw.

Nang hindi na mapakinabangan ng lalaki si Li, ay pinaalis niya ito sa rason na masyado na raw siyang matanda para kaawaan pa ng mga tao.

Kaya naman naisipan ni Li na mag-aral ng primary school sa edad na 16 at noong 2013, matagumpay siyang nakapasok sa medical school sa edad na 25.

Dahil din sa kaniyang dedikasyon, nakapasok si Li sa clinical program ng isang unibersidad kung saan ginamit niya ang kaniyang kapansan bilang case study na makatutulong sa medical students sa mga susunod na taon.

Nagtapos si Li ng pag-aaral sa edad na 31 at nagsimulang magtrabaho sa mga community clinic hanggang magkaroon siya ng sariling clinic.

Hindi lang ‘yan, dahil kahit na siya ay may cerebral palsy, nagpamalas din ng kakaibang tapang si Li matapos niyang ibahagi online na umaakyat siya ng bundok kasama ng kaniyang partner na si yu.

Marami ang naantig sa ipinakitang dedikasyon ni Li para makamit ang kaniyang pangarap, kaya umaasa si Li na sa pamamagitan ng kaniyang istorya, maraming tao ang ma-inspire at magsikap din kagaya niya.

Ikaw, hahayaan mo bang panghinaan ka ng loob dahil sa pagsubok mo sa buhay? O gagawin mo itong dahilan para mas lalong magsikap?

Karamihan sa mga tao ay naghahanda ng emergency bag para lagyan ng mga mahahalagang dokumento na mabilis bitbitin kung sakaling lilikas man dahil sa isang kalamidad.

Pero ibahin mo ang lalaking nasa kwentong ito dahil imbes na mahalagang dokumento ang kaniyang dadalhin palabas ng bahay, ang dinala niya ay ang kaniyang mamahaling gadget!

Kung ano ito? Eto.

Noong September 2023, niyanig ng magnitude 6.8 na lindol ang Morocco kung saan libu-libong buhay ang nasawi.

Kasabay nito, nag-viral ang letrato ng isang lalaking walang suot na t-shirt at naka-shorts lamang habang nasa labas ng kaniyang bahay habang bibit ang kaniyang playstation 5 o P-S-5 na isang video game console.

Maraming netizens ang nagbigay ng iba’t ibang reaksyon dahil imbes iligtas ang sarili at dalhin ang iba pang mahalagang dokumento o bagay, mas pinili nitong bitbitin ang kaniyang P-S-5.

Samu’t saring interpretasyon din ang ibinahagi ng mga tao mula sa larawan kung saan binigyang-diin ng karamihan ang kahalagahan ng pagkakaroon ng personal priorities sa panahon ng kalamidad, at P-S-5 ang priority ng lalaki.

May iba namang nagsasabi na nasa kalagitnaan umano ng gaming session ang lalaki nang tumama ang lindol at baka P-S-5 lamang ang tanging nagbibigay ng saya at comfort sa lalaki.

Kung ikaw ang nasa sitwasyon ng lalaki, ano ang iyong bibitbitin para lumikas? Dokumento ba o mamahaling gadget din?

Sabi nga nila, kung hindi mo pa oras, hindi ka pa mamamaalam sa mundong ibabaw. Kagaya na lang ng babae sa kwentong ito na tinaguriang “miracle girl” Matapos siyang makaligtas sa isang trahedya na nangyari sa buong buhay niya.

Kung ano ang ginawa ng babae para siya ay makaligtas? Eto.

12-taong gulang pa lang si Bahia Bakari nang nagpunta sila ng kaniyang ina sa Comoros, East Africa mula sa Paris para dumalo sa kasal ng kaniyang lolo noong June 29, 2009.

Pero ang payapa at ligtas nilang paglalakbay ay nauwi sa isang malagim na trahedya matapos bumagsak ang kanilang sinasakyang eroplano sa bahagi ng Indian Ocean nang magla-landing na ito, dahilan para masawi ang 152 tao, kasama ang ina ni Bahia.

Ayon kay Bahia, naramdaman niyang mayroong turbulence pero hindi daw ito binigyang-pansin ng ibang pasahero, kaya akala niya ay normal na turbulence lamang.

Pero makalipas ang ilang segundo, nakaramdam daw siya ng malakas na electrical shock sa kaniyang buong katawan at nagising na lang daw siyang nasa dagat na.

Agad daw siyang kumuha ng isang pirasong debris ng eroplano para may makapitan at para makalutang sa dagat habang naghihintay ng rescue.

Halos 11 oras siyang palutang-lutang sa dagat bago na-rescue ng mga mangingisda at dinala sa morono hospital.

Nagtamo si Bahia ng broken collarbone, hip fracture, at iba pang injuries mula sa plane crash.

Batay sa imbestigasyon, wala umano silang nakitang mali sa eroplano at ang nakitang dahilan ng plane crash ay ang inappropriate action ng mga crew habang magla-landing, dahilan para mawalan ng kontrol ang mga piloto.

Hindi rin dumalo ang mga representative ng airline sa mga court trials kaya inakusahan ng korte ang kumpaniya na kulang-kulang ang kanilang pilot training programs at pinuna rin ng korte ang pagpayag na gamitin ang eroplano sa night flight nito kahit sira landing lights.

Dahil dito, hinatulang guilty sa involuntary homicide ang airline ng eroplano at pinagbabayad ng $224,500 na multa o mahigit 13 milyong piso, at dagdag na $998,000 o aabot sa 58 milyong piso sa damages at legal costs para sa nag-iisang survivor na si Bahia at para sa pamilya ng 65 french citizens na nasawi.

Masasabi mo bang malakas ang kapit mo kay lord kung ikaw lang ang nag-iisang nakaligtas? O sadyang matibay lang ang iyong loob para piliting iligtas ang sarili?