HOT STORIES OF THE WEEK

Ibinunyag ni Senate President Vicente Sotto III na may aabot sa 79 billion pesos na bahagi ng panukalang pambansang budget para sa 2019 ang ginalaw.

Batay aniya ito sa ini-report sa kanila ng Legislative Budget Research and Monitoring Office ng Senado.

Ayon kay Sotto, ang nasabing pondo ay hindi naaayon sa napagkasunduan at niratipikan ng dalawang kapulungan ng Kongreso.

Inaasahan naman ng senador na kakausapin ng executive department ang Kamara kaugnay ng kanilang natuklasan.

Ipinagbigay alam na rin ni Sotto ang issue kay Pangulong Rodrigo Duterte.

Samantala, ibinunton naman ni House Appropriations Committee Chairman Rolando Andaya Jr. ang sisi sa Senado kaugnay sa ginalaw umanong 75 billion pesos na bahagi ng 2019 national budget kahit pa niratipikahin na ito ng Kongreso.

Ayon kay Andaya, sa katunayan ay ang Senado ang nag-realign ng nabanggit na halaga.

Taliwas ito sa pahayag ni Senate President Vicente “Tito” Sotto III na 79 billion pesos ang ni-realign ng Kamara sa ilalim ng ratified 2019 national budget na labag sa Saligang Batas.

Gayunman, iginiit ni Andaya na isang uri rin ng “post-bicam realignment” ng national budget ang ginawa ng Senado.

Masyado na aniyang desperado ang mga senador na butasan ang 2019 General Appropriations Act (GAA) at isisi ang problema nito sa mababang kapulungan ng Kongreso gayong may iregularidad din sa mataas na kapulungan.

—-

Sumampa na sa dalawandaan tatlumpu’t apat (234) na milyong piso ang pinsalang dulot ng tagtuyot sa sektor ng agrikultura.

Ayon sa Department of Agriculture (DA), pinaka-matinding naapektuhan ang Mimaropa kung saan aabot sa isandaan limampu’t tatlong (153) milyong piso ang halaga ng pinsala sa palayan, maisan at gulayan at Caraga Region kung saan tinatayang walumpung (80) milyong piso ang halaga ng pinsala.

Apat na lugar naman mula sa Regions 9 at 12 ang nasa ilalim ng state of calamity.

—-

Nakatakda nang isapubliko anumang araw ng Department of Interior and Local Government o DILG ang tinaguriang ‘narco-list’.

Ito ang listahan ni Pangulong Rodrigo Duterte ng mga halal na opisyal ng pamahalaan na sangkot umano sa kalakalan ng iligal na droga.

Ayon kay DILG Spokesman at Undersecretary Jonathan Malaya, handa na rin ang kanilang legal department sa pakikipag-ugnayan sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) para sa pagsasampa ng kaso laban sa mga mapapasama sa ‘narco-list’.

Ang pagsasapubliko anya ng listahan ay magsisilbing gabay sa mga botante kung sino ang dapat nilang piliin sa halalan.

Nanindigan naman si Malaya na ligal at dumaan sa tamang proseso ang kanilang validation sa ‘narco-list’ at nagpapatuloy ito hanggang ngayon.

—-

Patuloy ang paghingi ng paumanhin ng mga water concessionaire sa Metro Manila sa gitna ng nararanasang mahina hanggang sa walang supply ng tubig.

Ito’y bunsod ng epekto ng mahinang El Niño phenomenon sa na nagdudulot ng mainit na panahon kaya’t unti-unting bumababa ang water level sa mga pangunahing dam.

Ayon kay Manila Water Spokesman Jeric Sevilla, bagaman umaasa silang maibabalik na nila sa normal ang supply sa kanilang customers, posibleng magtagal pa ang nararanasang mahina hanggang sa walang supply hanggang Mayo.

“Ang La Mesa dam po natin ay nasa critical level na po kaya ang supply natin ay kulang talaga at ‘yan po ang pilit nating pinagkakasya lang para kahit papano ay lahat ay magkaroon ng tubig, medyo mahaba-haba pa ang ating tatakbuhin dahil papasok pa lang ang summer at ang mga dam natin ay umaasa lang sa ulan kaya po anuman ang supply na meron tayo dito ay ‘yan ang pinipilit nating i-distribute sa mga customer natin.” Ani Sevilla

Gayunman, tiniyak ni Sevilla na nag-iikot ang kanilang mga water tanker lalo na sa mga barangay na wala talagang supply ng tubig.

“Sa ngayon meron tayong mga I hope na may nakarating na mga tanker sa inyo dahil mula noong Huwebes ay mayroon na tayong mga 27 tankers plus may karagdagan pa na nanggagaling sa local government para makatulong sa mga labis na naapektuhan ng walang tubig.” Pahayag ni Sevilla

Publiko pinayuhan sa tamang paggamit ng tubig ngayong tag-init

Hinimok ng Metropolitan Waterworks and Sewerage System o MWSS ang publiko na magtipid sa tubig at maging responsable sa paggamit nito sa gitna ng nagbabadyang tag-init dulot ng El Niño phenomenon.

Ayon kay MWSS Administrator Reynaldo Velasco, dapat gawin ng mga consumer sa Metro Manila at mga karatig lugar ang kanilang bahagi upang mapanatiling sapat ang supply.

Hindi aniya dapat mag-aksaya ng tubig lalo’t inaasahang magtatagal hanggang Mayo o Hunyo ang tag-init.

Pangunahing pinagkukunan ng tubig ng Metro Manila ang Angat at La Mesa dams maging ang Ipo dam.

Sa tatlong nabanggit na reservoir, ang La Mesa pa lamang sa Quezon City ang nasa critical level, simula kahapon.

(with interview from Balitang Todong Lakas)

Anumang araw sa papasok na linggong ito, ilalabas na sa publiko ng DILG o Department of Interior and Local Government ang tinaguriang narco list.

Ito ang listahan ni Pangulong Rodrigo Duterte ng mga halal na opisyal ng pamahalaan na sangkot sa kalakalan ng iligal na droga sa bansa.

Ayon kay DILG Spokesman Usec. Jonathan Malaya, handa na rin ang kanilang legal department sa kanilang pakikipag-ugnayan sa PDEA o Philippine Drug Enforcement Agency para sa pagsasampa ng kaso laban sa mga mapapasama sa listahan.

Giit ni Malaya, ang pagsasapubliko ng narco list ay magsisilbing gabay sa mga botante kung sino ang dapat nilang piliin para sa darating na halalan.

Kasunod niyan, nanindigan si malaya na ligal at dumaan sa tamang proseso ang ginawa nilang validation sa narco list at nagpapatuloy aniya ito hanggang sa kasalukuyan.

Posibleng ipagpatuloy pa rin ng ICC o Inmternational Criminal Court ang imbestigasyon laban kay Pangulong Rodrigo Duterte kaugnay ng mga umano’y paglabag nito sa karapatang pantao.

Ito ang  pananaw ng human rights lawyer at International Center for Transitional Justice Reparative Justice Director Ruben Carranza sa kabila nang tuluyang pagkalas ng Pilipinas sa Rome Statute.

Ayon kay Carranza, may mga nauna nang pangyayari kung saan ipinagpatuloy pa rin ng ICC ang pag-iimbestiga kaugnay ng mga isinampang kaso sa isang bansa sa kabila ng pagkalas na nito sa kasunduan.

Inihalimbawa ni Carranza ang kaso ng Burundi kung saan hindi napigilan ng kanilang pagkalas Rome Statute ang isinasagawang imbestigasyon ng ICC sa umano’y malawakang pag-atake ng kanilang pamahalaan sa mga sibilyan.

Posibleng umabot na sa kritikal ang lebel ng tubig sa La Mesa dam sa susunod na anim hanggang walong oras.

Ayon kay PAGASA hydrologist Jason Bausa, sa pinakahuling tala kaninang ala sais ng umaga nasa 69.02 meters na ang antas ng tubig sa La Mesa dam.

Nasa .2 metro na lamang aniya ang layo nito sa critical water level na 69 meters.

Gayunman, tiniyak ni Bausa na mallit na bilang lamang ng mga consumer ang maaapektuhan sa pagbaba ng lebel ng tubig sa La Mesa dam.

Paliwanag ni Bausa, ito ay dahil nanggagaling sa Angat dam ang malaking suplay ng tubig sa Metro Manila.

Sa ngayon aniya ay malayo pa sa 180 meters na critical level ang antas ng tubig sa Angat dam na kasalukuyang nasa 200.97 meters pa.

Samantala, bumaba na rin ang lebel ng tubig sa iba pang dam sa bansa bunsod pa rin ng epekto ng El Niño phenomenon.

Sa pinakahuling tala kaninang ala sais ng umaga, nasa 101.03 meters ang level ng Ipo dam, 749.18 meters ang Ambuklao, 573.21 meters ang Binga dam, 265.86 meters ang San Roque, 205.21 meters ang Pantabanga, 170.32 meters ang Magat dam at 286.82 meters naman sa Caliraya dam.

Nagbabala ang Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration o PAGASA sa publiko na paghandaan pa ang mas mainit pang panahon sa mga darating na araw na dala ng El Niño o tagtuyot.

Ayon sa PAGASA, posibleng umabot sa 40 degrees celsius o mas mataas pa ang temperatura sa mga susunod na araw lalo na sa bahagi ng Northern Luzon, partikular na sa Tuguegarao, Cagayan.

Samantala imomonitor na rin ng PAGASA ang ‘Human Comfort Index’ kung saan nakapagpapalala pa ang mataas na lebel ng humidity sa init na nararamdaman ng mga mamamayan.

Tinatayang P100-M halaga ng produksiyon ng mga pananim posibloeng malagas dahil sa tagtuyot

Tinatayang isandaang milyong piso ang halaga ng mawawalang produksiyon ng mga pananim sa gitna ng El Niño o tagtuyot sa bansa.

Ito’y batay sa pagtaya ng DA o Department of Agriculture kung saan nasa sampung libong metriko toneladang bigas at mais ang posibleng malagas sa mga pananim dahil sa matinding init ng panahon.

Ayon kay Christopher Morales, chief of field program operational planning division ng DA, minomonitor na ng kanilang kagawaran ang walong probinsya na apektado na ng El Niño.

Kabilang sa mga ito ang cotabato, Occidental Mindoro, Zamboanga Peninsula, Maguindanao, Misamis Occidental at Davao del Sur.

Dagdag pa ni Morales, Nobyembre pa ng nakarang taon nang sinimulang paghandaan ng DA ang pagdating ng tagtuyot.

Magat dam mapipilitang magpatupad ng ‘cut-off’ sa suplay ng tubig

Magpapatupad na rin ng cut-off ng suplay ng tubig ang Magat dam sa Isabela kung magpapatuloy ang epekto ng tagtuyot.

Ayon kay Eduardo Ramos, manager ng Magat dam, kailangan itong gawin upang makaipon ng tubig ang dam para sa susunod na panahon ng sakahan ng mga magsasaka.

Gayunman, pinawi naman ni Ramos ang pangambang ito dahil wala pa naman anya sa critical level ang dam kahit pa bumaba ito kaysa sa normal na antas.

Dagdag pa nito, nauna na silang nagpalabas ng tubig sa ibang palayan sa kanilang nasasakupan kaya’t hindi na ganoon karaming sakahan ang maaapektuhan ng kawalan ng tubig sa mga irigasyon.