NEWS

KAUGNAY ng temang “Filipino at mga Katutubong Wika: Wika ng Kapayapaan, Seguridad, at Inklusibong Pagpapatupad ng Katarungang Panlipunan,” binigyang diin ng Globe at NABU ang halaga ng wika sa pagkakaisa sa bansa.

Para sa Buwan ng Wika ngayong taon, nakipag-ugnayan ang NABU sa tatlong mga ina para ibahagi ang kanilang mga kwento sa “Mother’s Legacy Project.” Kabilang sa mga aklat na ito ang mga sumusunod:

● “Ang Malaking Dagat na Tinatawag na Internet” ni Chary Mercado, na tungkol sa tamang paggamit ng internet;
● “Panganay, Gitna, at Bunso” ni Georgia del Rosario, na tungkol sa magandang samahan ng magkakapatid; at
● “Kaaya-ayang Balat” ni Laura Verallo de Bertotto, na tungkol sa kahalagahan ng malusog na balat

Nagbahagi ang Globe at NABU ng mga kwentong katha ng mga nanay, gayundin ang mahigit 100 aklat na isinalin sa iba’t ibang wika sa Pilipinas gaya ng Tagalog, Hiligaynon, Bicolano, Ilokano, Cebuano, at Maranao.

Layunin nito na turuan ang mga bata sa kanilang sariling wika saan mang panig ng bansa sila nakatira.

Para sa Globe at NABU, mahalagang magbasa ang mga bata ng mga kwento kung saan may mga karakter na pamilyar sa kanila gaya ng mga ina na tinaguriang ilaw ng tahanan.

Hangad nilang ibahagi sa mga bata ang mga kwentong naglalaman ng mga pangarap at saloobin ng mga ina para sa kanilang mga anak.

“Ang wika ay hindi lamang isang communication tool. Dito nakapaloob ang ating values, mga tradisyon, at ang ating kasaysayan. Sa pamamagitan ng paghikayat sa mga bata na matuto at yakapin ang kanilang katutubong wika, magkakaroon tayo ng isang lipunan kung saan ang bawat isa ay may tinig na maririnig ng mas nakararami,” pahayag ni Yoly Crisanto, Chief Sustainability at Corporate Communications Officer ng Globe.

Ayon naman kay Mauro Daez, Country Manager ng NABU Philippines: “Ang yaman ng ating kultura ay nakapaloob sa ating mga wika. Sa pamamagitan ng pagtataguyod ng pag-aaral sa iba’t ibang katutubong wika, hindi lamang natin pinapangalagaan ang ating linguistic differences kundi pinapalapit din natin ang ating mga anak sa kanilang pinagmulan.”

Ang NABU ay isang grupo mula sa New York na layunin ay tulungan at hikayatin ang mga bata na mahalin ang pagbabasa.

Noong nakaraang taon, naging opisyal na e-book distribution partner ng NABU ang Globe sa Pilipinas. Layunin nilang mapabuti ang pag-aaral ng mga bata gamit ang mga aklat sa sariling wika at mabuksan ang potensyal ng bawat isa.

Ang NABU: Multilingual Kids Books app ay maaaring i-download nang libre sa Google Play Store at App Store.

Patuloy ang Globe sa pagtulong sa edukasyon at pagkakaisa bilang bahagi ng tungkulin nito sa komunidad.

Napag-alaman na isa ang innovative education program ng Taguig City sa pakikinabangan nang husto ng mga estudyante ng Embo Barangays na ngayon ay parte na rin ng lungsod.

Ayon kay JV Arcena, Assistant Secretary for special concerns and international press secretariat sa ilalim ng Office of the Press Secretary at dati ding Assistant Secretary for Global Media and Public Affairs sa ilalim ng Duterte Administration, kumpara sa Makati City na nag-aalok ng scholarship sa top 10% lamang ng kanilang estudyante, sa Taguig ay nag-aalok ng oportunidad sa lahat ng estudyante at hindi hadlang kung anuman ang kanilang academic achievements.

Sa kanyang column na Unorthodox ay tinuring ni Arcena na “Game Changer” ang alok na scholarship ng Taguig.

“Taguig’s program is far more inclusive. This visionary approach has the potential to be a game-changer, particularly for former Makati residents who now call Taguig home. Taguig City’s scholarship program is a welcome departure from the traditional model that rewards only the academic elite. By extending scholarships to all students, Taguig ensures that no one is left behind and talent is given the opportunity to flourish,” pahayag ni Arcena.

Ang tinutukoy ni Arcena na programa ng Taguig ay ang alok na “flexible” scholarship kung saan nagbibigay ang lokal na pamahalaan ng financial assistance sa mga estudyante na mula sa halagang P15,000 hanggang P110,000 kada taon depende sa nais na scholarship ng estudyante.

“Former Makati residents who now find themselves residing in Taguig are poised to benefit significantly from this progressive scholarship program. It is not just about providing financial aid; it is about unlocking the hidden potential within every student. By removing the barriers that hinder the progress of less academically accomplished students, the program fosters an environment where creativity, leadership, and other essential skills can flourish. Taguig’s holistic approach to education recognizes that success is not solely measured by academic achievements but also by the ability to adapt, think critically, and contribute meaningfully to society,” paliwanag ni Arcena.

Isa sa nakikinabang sa scholarship ng Taguig ay ang De La Salle University student na si Briann Sophia Reyes.

Sa kanyang Facebook post, pinakampante ni Reyes ang mga magulang mula sa 14 EMBO schools na may agam-agam para sa edukasyon ng kanilang mga anak kasunod ng paglipat na sa Taguig.

Aniya, maraming balisa kung ano na ang kasunod sa paglipat sa Taguig ngunit siya mismo ang makapagpapatotoo sa mga natanggap niyang benepisyo sa kanyang pag-aaral.

Sinabi ni Reyes na walang perpektong Local Government Units(LGUs).

Subalit walang dapat na ikabalisa sa paglipat sa Taguig City dahil, aniya, bukod sa libreng uniform at school supplies ay nakatatangap pa siya ng cash incentive at allowance habang nag- aaral noon sa Cayetano Science High School at ngayong nag-aaral na siya sa DLSU ay patuloy pa rin siyang nakakatanggap ng scholarship allowance mula sa Taguig LGU.

Nilinaw din niya na ang scholarship ng Taguig ay hindi lamang para sa mga nasa top rank sa klase kundi para sa lahat at walang pinipili.

Ani Reyes, sa ngayon ay ang mga kapatid naman niya ang nakikinabang sa full scholarship.

“I received school supplies and free uniform all throughout my junior high and senior high. Ang iniisip lang nina papa sakin noon ay allowance ko. Additional benefit na siguro is ‘yung allowance na nareceive ko when I was studying at Cayetano Science HS, and the cash incentives I received when I graduated as part of the overall batch’s rank 10. Besides, I guess hindi ko naman matutuloy sa DLSU if without the scholarship allowance na narereceive ko from LGU (75% Scholar lang po ako sa DLSU and yung 25% na remaining balance ko is from my scholarship allowance). I know baka sabihin ng iba na, “baka kaya nakakuha ka ng scholarship kasi part ka ng Top 10 noon”. Actually, wala po silang pinipili. With honors ka man o hindi, as long as gusto mo mag-aral and magpapasa ka ng complete requirements, then magiging Taguig scholar ka,” kwento ni Reyes.

Ang post ni Reyes ay sa harap na rin ng mga lumalabas na fake news at black propaganda na mula sa kampo ni Makati Mayor Abby Binay na minamaliit ang kakayahan ng Taguig na hindi kakayaning pantayan ang benepisyong ibinibigay ng Makati LGU sa may 30,000 EMBO students.

Binuweltahan naman ni Taguig Mayor Lani Cayetano ang mga fake news ni Binay sa pagsasabing “sana hinay-hinay sa pag-question at pagmamaliit sa kakayahan ng ibang lokal na pamahalaan.”

“Tayo ay mag-encourage sa isa’t isa, ‘wag tayong magbibitaw ng salita na makakasakit at magko-cause ng panic sa ating kapwa,” dagdag pa ng lady mayor.

Sa Taguig, hindi lamang libreng school supplies, uniforms at sapatos ang inilalaan sa mga estudyante kundi maging scholarships para sa lahat kasama dito ang mga kumukuha ng vocational, 2-year o 4- year courses; kumukuha ng master’s at doctorate degrees at maging mga nagrerebyu sa board at bar exams.

Samantala, nagsimula nang mamahagi si Mayor Lani ng school supplies para sa mga EMBO residents na tatawagin na ding Taguigeño kung saan sinimulan ng alkalde ang pamamahagi sa Pitogo High School at iikutan nito ang 13 pang paaralan.

Bukod sa scholarship program, tatak din ng Taguig ang door-to-door delivery nito ng kanilang serbisyo.

Ang senior citizens at persons with disabilities (PWDs) ay nakakatanggap ng door-to-door birthday cash gifts habang ang mga may asthma, hypertension at diabetes ay mayroong house delivery ng kanilang maintenance medicines at ang mga bedridden na residente ay personal na binibisita ng health personnel para kanilang home care.

Handang-handa na ang 14 Embo schools sa pagbubukas ng klase sa Martes, Agosto 29, kung saan sabik ang mga estudyante na magamit ang natanggap na school packages mula sa lokal na pamahalaan ng Taguig.

Ang school package na ibinibigay ng Taguig LGU sa mga paaralan ay nakadepende sa grade level ng mga estudyante, ang bawat school package ay kinabibilangan ng bag, daily at PE uniforms, medyas , black shoes, rubber shoes at kumpletong set ng basic school supplies.

Sa daycare, kinder at elementary ay makakataggap ng 3 set ng uniform at 1 P.E. set kung saan susukatan ang mga estudyante para dito, black shoes sa high school at rubber shoes sa mga pre school. Kumpleto rin ang school kits na kinabibilangan ng backpack, writing notebook , composition notebooks, pad paper, jumbo crayons, 3 pencil, eraser, sharpener, scissor,ballpen,correction tape, fastener, art paper, glue rules, plastic envelope na may handle, emergency contact card, health kit bag, toothbrush, toothpaste, hand towel at alcohol spray.

Isa ang high school student na si Faith Nicole Daguio sa nakatanggap ng school package, aniya, nang malamang ililipat sila sa Taguig ay kinabahan ito dahil sa mawawala ang inaasahan nilang school benefits subalit nang mag-ikot at mamahagi na si Taguig City Mayor Lani Cayetano ng school package ay nawala na rin ang kanilang agam-agam.

Personal na iniabot ni Mayor Lani ang school packages sa mga estudyante.

“More than the material things na itu-turn over, ang presence po natin ngayon ay testament sa kahandaan nating lahat to really support our learners, to really support their dreams and aspirations in life, and to do our best to show them that we are ready to cooperate—handa tayong magkaisa pag ang pinag-usapan ay ang kanilang future,” pahayag ni Mayor Lani.

Sinabi naman ni Pitogo High School Administrative Officer Dr. Mary Rose Roque na ang pagtanggap nila ng school supplies sa Taguig ay hudyat ng pagtanggap nila sa pagbabago.

“It’s day of significance, a day that we come together to welcome and embrace change, growth and the promise of the future.The act of receiving these supplies signifies the transition of one phase to another, a transition that is marked by anticipation, enthusiasm, and a sense of readiness, to explore the uncharted territories of knowledge. Therefore equipping our very own students the means to express themselves and flourish,” pagtatapos pa ni Roque.

Samantala, inilarga na rin ng Taguig ang kanilang Lifeline Assistance for Neighbors In-need (LANI) Scholarship Program para sa mga estudyante ng EMBO.

“The City will be offering scholarships not only to Senior High School graduates, but to all qualified residents of the city’s 10 new barangays” ayon sa Taguig.

Hindi gaya sa Makati, hindi limitado sa 10% ng graduating class ang alok na scholarship ng Taguig bagkus ay bukas ito sa lahat ng year levels at hanggang sa nagrerebyu ng licensure examinations at post-graduate studies.

May honor man o wala ang mga high school graduates ay maaaring mag-apply ng P15,000 hanggang P50,000 kada taon.

Nasa 40,000 hanggang 50,000 naman kada taon sa mga gustong mag-aral sa premier colleges at universities at P15,000 sa mga gustong kumuha ng technical at vocational courses.

Sa mga nagrerebyu ng board at bar exams ay mayroong one-time assistance na P15,000 hanggang P20,000 at dagdag na P50,000 pa kung papasok sa Top 10. Nasa 3,200 licensed professionals na ang nakinabang sa nasabing programa.

Sa mga kumukuha ng masters’ at doctoral degrees ay P18,000 hanggang P60,000 habang may tulong din na P50,000 na thesis and dissertation grant o sa kabuuan ay nasa P110,000.

Para sa kumpletong listahan ng scholarship offerings at requirements ay bisitahin lang ang taguig.gov.ph o Taguig Scholarships official Facebook page.

Makaraang kilalanin ng Commission on Elections(Comelec) ang 10 Embo Barangays bilang bahagi na ng Taguig, umapela ang komisyon at ang Taguig LGU ng kooperasyon mula sa Makati City.

Magugunitang sa pagbubukas ng Brigada Eskwela ay nagkaroon ng tensiyon sa EMBO schools na bibisitahin sana ni Taguig City Mayor Lani Cayetano at mga volunteers nang harangan ang daan patungo sa mga paaralan, gayundin ay nagpaskil ng mga malalaking banner na nagsasabing pagmamay-ari ng Makati City ang mga school buildings.

Nangyari ito sa kabila ng malinaw na memorandum order na ipinalabas ng Department of Education o DepEd na nag-aatas sa mga school principals na ilipat na ang management at personnel ng 14 na EMBO schools sa Taguig.

Tiniyak ng Comelec na walang uusbong na tensiyon sa turnover at sa mismong eleksyon dahil mayroon silang nakalatag na procedural steps na susundin ng iba’t ibang departamento.

Ayon kay Comelec Chairman George Garcia, ang paghahain ng Certificate of Candidacy(COC) ay gagawin sa Taguig Convention Hall simula August 28 hanggang September 2 habang ang mga botante mula sa 10 Embo Barangays ay hindi na kailangang maparehistro muli para sa October Barangay at Sanggunian Kabataan Election(BSKE).

Sabi ni Garcia, kanilang hihingin sa Makati na magamit ang mga paaralan na maging polling stations.

“If Makati City disallows the use of schools in the EMBOs as polling stations for the BKSE, the law department was directed to devise a way to legally deputize Makati,” paliwanag ni Garcia.

Aatasan naman ang Office of the Election Officer ng Makati at Taguig na maghanda ng bagong listahan ng mga presinto at bagong listahan ng qualified electoral boards.

Sa panig ng Taguig ay nagpasalamat ito sa Comelec sa naging tamang aksyon nito sa kautusan ng Korte Suprema.

“The Honorable Commission’s move to fully implement the Supreme Court’s final and executory decision in the territorial dispute is highly commendable, and stands as a testament to its commitment to upholding justice and ensuring peaceful and orderly elections,” ayon sa Taguig.

Hinimok din ng Taguig LGU ang mga opisyal ng Makati sa pangunguna ni Mayor Abby Binay na magpalamalas ng “spirit of cooperation” at pagrespeto sa kautusan ng kataas-taasang hukuman.

“Let us work together for the community in assuring a seamless transition for our Barangay and SK officials. Embracing this outcome with unity, open communication, honesty, and truthfulness will undoubtedly contribute to the betterment of all residents involved,” giit pa ng Taguig.

Sinabi pa ng lokal na pamahalaan ng Taguig na dapat manguna ang mga government agencies para sa turnover para na rin hindi na magdulot pang anumang tensiyon.

“We again ask all government agencies to help ease the tension among our people by complying without delay with the Supreme Court’s decision. Our residents in the EMBO barangays need and deserve that help,” dagdag pa nito.

Hands off dapat ang Makati City sa mga Embo Schools kasunod ng ipinalabas na order ni Vice President at Education Secretary Sara Duterte subalit ilang guro ang nag-report ng sinasabingbpaglabag ng lungsod sa kautusan.

Ilang guro mula sa mga paaralan ang nagpaabot umano ng kanilang report ng paglabag ng Makati City sa order ni Duterte, kabilang na rito ang tangkang pagpapasok ng school supplies ng Makati LGU sa Pitogo High School. Ang nasabing school supplies ay pina-deliver sa pamamagitan ng courier service delivery ng Makati.

Ang tangkang pagpapasok ng school supplies ng Makati City ay tinanggihan ng mga guro dahil batid nitong dapat may kautusan muna mula sa DepEd.

Patuloy pa rin umano ang paglalagay ng mga bagong tarpaulin sa mga Embo schools na nakasaad na “This Property is owned by Makati City”.

Ang General Services Department din ng Makati City ay nagtutungo sa mga Embo schools para tingnan at i-tag ang mga properties sa loob ng paaralan.

Matatandaan na sa hangarin na maalis ang tensyon sa pagitan ng Makati at Taguig, nagpalabas ng Memorandum No 23-2023 si Duterte na nag-uutos na ilagay sa direct authority ng DepEd ang 14 na public schools na nasa Enlisted Men’s Barrio (Embo) barangays.

Sa ilalim ng nasabing memorandum, ang DepEd Central Office ang siyang may direct supervision sa management at administration habang hindi pa natatapos ang transition plan para sa paglilipat sa Taguig City ng mga Embo schools na kinabibilangan ng Makati Science High School,Comembo Elementary School,Rizal Elementary School,Pembo Elementary School,Benigno “Ninoy” S. Aquino High School,Tibagan High School, Fort Bonifacio Elementary School,Fort Bonifacio High School,Pitogo Elementary School,Pitogo High School,Cembo Elementary School,East Rembo Elementary School,West Rembo Elementary School at South Cembo Elementary School.

“Hence, in pursuit of protecting the best interest and welfare of our learners, teachers, and non-teaching personnel, the Office of the Secretary shall directly supervise the management and administration of all 14 schools, pending a transition plan, effective immediately,” nakasaad sa memo.

Nakapaloob din sa memo na habang nasa transition period, ang lahat ng kilos ng Makati at Taguig LGU ay may pahintulot mula sa DEped Office of the Secretary.

“During the transition period, all activities to be conducted within the premises of and/or in relation to the subject public schools, including those from the Local Government Units of Makati and Taguig, shall require prior approval from the Office of the Secretary (OSec). Further, the concerned school heads shall directly report and defer to the Office of the Secretary on matters pertaining to the daily operations of the subject public schools,” ayon pa sa memo.

Sinabi ni DepEd Spokesman Michael Poa na kinikilala ng DepEd ang kautusan ng Korte Suprema na nagtatakda na ang Embo schools ay nasa ilalim ng legal na hurisdiksyon ng Taguig City.

Gayunpaman, dahil sa hindi nareresolba kung sino ang nagmamay-ari ng school buildings ay kailangan ng bumalangkas ng transition plan.

Una na umanong sinabi ni Makati City Mayor Abby Binay na dapat bilhin o rentahan ng Taguig ang mga school buildings kung nais nitong makumpleto ang paglilipat ng mga Embo schools sa Taguig.

Kabilang sa reresolbahin ng Transition Committee ay kung sino ang magbabayad ng utilities at security ng mga paaralan, gayundin ang iba pang gastusin.

Subalit habang wala pang pinal na plano, ang DEped ang siyang aako muna ng operating expenses ng mga apektadong paaralan sa pamamagitan ng kanilang contingency plan.

Maaalalang sinabi ng Taguig City na suportado nito ang hakbang ng DEped para sa smooth, orderly at peaceful transition para sa administrasyon ng mga paaaralan patungo sa kanilang lungsod.

Dahil ang tinitingnan nila ay ang kapakanan ng mga estudyante, nagkaisa at nanawagan ang mga guro at magulang na magkaroon na ng agaran at maayos na turnover ng mga public at private schools ng Makati City patungo sa Taguig bilang pagsunod sa kautusan ng Korte Suprema.

Sa ipinalabas na statement ng Teacher’s Dignity Coalition (TDC), grupo ng mga guro mula sa mga public at private schools sa Pilipinas, sinabi nito na kinikilala nila ang final ruling ng SC.

“We call for smooth transition to end the Taguig- Makati dispute. The welfare of the students should be given paramount importance,” pahayag ni TDC President Benjo Basas.

Sinegundahan naman ito ni Fort Bonifacio High School Faculty Club President Noel Meneses sa pagsasabig umaasa siyang maibabalik agad sa normal ang school operation.

Dapat din umano na ipabatid sa mga guro ang sitwasyon ng turnover lalo at sila ang siyang humaharap sa mga estudyante at mga magulang at nagbibigay sa mga ito ng impormasyon.

Nasa 1,500 ang guro mula sa 14 EMBO public schools na ililipat sa Taguig habang nasa 30,000 naman ang mga estudyante.

Samantala, sa panig ng mga magulang, sinabi ni Parents Teachers Association (PTA) Federation President Willy Rodriguez na payag ang mga magulang na mailipat ang kanilang mga anak sa pangagasiwa ng Taguig LGU.

Sinabi ni Rodriguez na mainam na gawin na muna ang proper turnover upang hindi na magkaroon ng kalituhan o anumang tensiyon.

Giit pa ni Rodriguez, mainam na pagkatapos ng transfer ay saka na pag-usapan ang iba pang isyu gaya ng mga pamigay ng Makati o Taguig gaya ng mga school kits, uniform at iba pa.

“Saka na ‘yung mga pamigay na benepisyo, magtulungan na lang muna para sa ikaayos ng mag-aaral,” ani Rodriguez.

Aniya, wala na rin naman magagawa ang lokal na pamahalaan ng Makati dahil nagsalita na ang Korte Suprema sa usapin.

“Wala nang magagawa dahil batas na ‘yan, nasentensyahan na ang isyu na ‘yan at mayroon na ring direktiba ang Department of Education (Deped) na isalin na ang pangangasiwa sa Taguig City,” pagtatapos pa ni Rodriguez.

Samantala, una nang sinabi ng mga school principals ng 14 EMBO schools na wala silang inaasahang problema sa pagbubukas ng klase sa Agosto 29.

Sa kabila ng tensyon sa pagitan ng Makati at Taguig ay nananatiling mahinahon ang mga magulang , guro at mga estudyante sa isyu bilang paggalang sa kautusan ng Kataas-taasang hukuman.

NANINIWALA ang isang piskal na hindi dapat magmatigas bagkus ay dapat tanggapin ni Makati Mayor Abby Binay ang “unintended consequences” sa territorial dispute sa pagitan ng Taguig lalo pa at ang Makati sa kanyang pamumuno mismo ang nag-akyat ng usapin sa Korte Suprema.

Ayon kay Atty Darwin Cañete, isang prosecutor at blogger, nang iakyat ng Makati City ang kaso sa SC at hingan ang mga mahistrado ng final determination sa isyu ay dapat batid nito na maaari silang matalo o manalo.

“Ngayong nagsalita na ang katas-taasang hukuman ay walang ibang opsiyon si Binay bilang akalde ng Makati kundi ang magparaya sa nanalong partido, ang Taguig LGU,” ani Cañete.

Iginiit pa ni Canete na ang paghahabol sa revenue-rich na Bonifacio Global City(BGC) ay pinursige ng Makati mula pa noong panahon nina dating Mayor Jejomar Binay, Junjun Binay at Abby Binay kaya dapat naging handa na ang lokal na pamahalaan sa magkakaroon ng pinal na desisyon sa kaso.

“Lahat naman ng kaso may ending,” giit ni Cañete.

Nang hingan ng reaksyon sa naging takbo ng kaso ng territorial dispute, sinabi ni Canete na kung siya ang tatanungin ay hindi na lamang sana hinabol ng Makati ang pagmamay-ari ng BGC, sa ganitong paraan ay hindi nakuha sa kanila ang EMBO barangays na kilalang balwarte ng mga Binay.

“Para sa akin ay malaking pagkakamali na inakyat pa ng Makati ang dispute case sa SC,” ani Cañete.

Ipinaliwanag ni Cañete na sa una pa lamang na desisyon ng Pasig City Regional Trial Court ay makikita nang dehado ang Makati dahil sa iprinisinta kasing ebidensya ay mayroong pinanghahawakang titulo at presidential order ang Taguig.

Sa Transfer Certificate of Title (TCT) No. 1219 na may Survey Plan Psu-2031 na may petsang 1908 ang Fort McKinley ay nakahati sa 4 na parcels, ang Parcel 1 ay matatagpuan sa Pasay; Parcel 2 ay nasa Pasay at Parañaque; Parcel 3 ay nasa Taguig at Parcel 4 ay sa Taguig din, at noon pa man walang pagbanggit dito ng Makati.

Nang makuha na ng Pilipinas ang kasarinlan mula sa mga Amerikano, ang Fort Mckinley ay ginawa nang Fort Bonifacio at sa ilalim ng Proclamation No 423 na ipinalabas ni dating Pres. Carlos Garcia ay malinaw na ang military reservation ay nasa ilalim ng Taguig.

Kung titulo at presidential order ang hawak na ebidensya ng Taguig, ang iprinisinta naman ng Makati ay sinasabing land survey na mula sa isang private contractor.

Isa pa sa nakasira umano sa Makati ay ang ginawa nitong forum shopping o paghahanap ng friendly tribunal para humawak ng kanilang kaso, ani Cañete kung saan, sinita ng SC ang maling aksyon na ito ng Makati at pinatawang guilty sa contempt charge ang mga abogado at pinagmulta.

“Following the SC’s finding of forum shopping, the Court of Appeals, where the case at that time was pending, dismissed the case. If Makati just accepted the dismissal, status quo lang sana: BGC/Fort Bonifacio would remain with Taguig, while EMBO barangays would remain with Makati. But Mayor Abby insisted to bring again the matter to the SC and asked SC to decide the case not on what she called mere technicality but on the merits,” sabi ni Cañete.

“Kung ‘di ganoon kalakas ang ebidensya ang pinanghahawakan ng Makati naging mainam sana na hindi na ito pinursige sa Supreme Court na siyang final arbiter, nagkaroon lang sana ng status quo sa dispute at ‘yung EMBO barangays ay nasa Makati pa rin,” dagdag pa nito.

Ngayong turnover na ang pinag-uusapan sa turf war sa pagitan ng dalawang malaking lungsod, sinabi ni Cañete na para na rin sa interes ng mga residente ay makita na ang kooperasyon ni Mayor Binay.

Sa obserbasyon ni Cañete ay hindi naman tinututulan ng mga residente ang paglipat sa Taguig, inihalimbawa nito ang nakalipas na Brigada Eskuwela kung saan mainit ang naging pagtanggap ng mga guro, estudyante at magulang ng mga EMBO schools kay Taguig City Mayor Lani Cayetano.

“Mayor Lani has been an exemplary executive, wala kang maririnig na hindi siya marunong magpatakbo. Walang bahid and EMBO residents are assured of clean governance,” pagtatapos pa ni Cañete.

Sinegundahan ni dating Press Secretary Trixie Cruz-Angeles ang posisyon ng Taguig City na hindi kailangan ng writ of execution para ipatupad ang takeover ng lokal na pamahalaan sa EMBO barangays sa basehang hindi ejectment case ang kaso at malinaw ang desisyon ng Korte Suprema na ito ang dapat na gawin ni Makati City Mayor Abby Binay.

Sa kanyang vlog post na Luminous, hinimay ni Angeles ang usapin ng turf war sa pagitan ng dalawang lungsod kung saan ipinaliwanag ni Angeles, isang abogado, na kung titignan ang 53-pahinang desisyon ng Supreme Court sa kaso ay walang basehan ang argumento ni Binay na dapat magkaroon muna ng transition period.

Aniya, “stop exercising jurisdiction” ang malinaw na utos ng hukuman kaya turnover ng hurisdiksyon ang dapat na gawin ng alkalde.

Itinuturing din ni Angeles na walang legal basis ang nakuhang opinyon ng Makati LGU mula sa Office of Court Administrator (OCA) na nagsasabing kailangan muna ng writ of execution.

“Opinyon lang ang inilabas ng OCA, ang pinanghahawakan ng Taguig ay malinaw na desisyon ng Supreme Court,” pahayag ni Angeles.

Iginiit niya na ang writ of execution ay sa ejectment case, halimbawa, mayroong umuupa sa pag-aaring property ng isang indibidwal na gustong paalisin ng may-ari dahil kahit mayroon nang desisyon at nanalo sa hukuman kailangan pa rin ng writ of execution para mapaalis ang nakatira dito.

Ipinaliwanag ni Angeles na “stop exercising jurisdiction” agad ang desisyon ng SC sa territorial dispute dahil sa umpisa pa lamang ng kaso ay mayroon nang ipinalabas na Temporary Restraining Order (TRO) ang Pasig City Regional Trial Court.

Matatandaang sa July 8, 2011 decision ni RTC Pasig City Branch 153 President Judge Briccio Ygaña pinaboran nito ang Taguig sa inihaing kasong sibil laban sa Makati.

Nakasaad sa desisyon na permante ang ipinalabas na writ of preliminary injunction na ipinalabas noong 1994 at nakasaad dito na “Enjoining defendant Municipality, now City of Makati, from exercising jurisdiction over, making improvements on, or otherwise treating as part of its territory, Parcels 3 and 4, Psu-2031 comprising Fort Bonifacio.”

Paliwanag ni Angeles, noong 1994 pa ay dapat hindi na nag-exercise ng jurisdiction ang Makati sa Embo Barangays dahil mayroon nang TRO sa umpisa pa lamang ng litigation ng kaso. Kaya naman, sa naging desisyon ng SC noong 2022, ang kautusan nito ay turnover ng jurisdiction matapos manalo rito ang Taguig.

“Dahil nga may TRO, ang utos ng korte sa Makati ay huwag n’yong pakialamanan ang area habang may litigation. Sa umpisa pa lang ay nasa default na ang Taguig dahil kung tutuusin ay mayroon silang jurisdiction din sa EMBO Barangay[s] umpisa pa lang. May upper hand ang Taguig dahil una, panalo sila sa kaso, pangalawa ang simple ng SC ruling, everything has to be turnover to Taguig,” ani Angeles.

Ani Angeles, kung may kuwestiyon ang Makati ukol naman sa mga gusali na kanilang pagmamay-ari gaya ng school buildings, ospital at iba ay maaari itong dumulog sa SC sa pamamagitan ng isang clarificatory petition subalit pagdating sa kung sino ang nagmamay-ari ng teritoryo ay malinaw na ito ay saTaguig.

“Sa mga property maaari siguro na may compensation subalit ang Makati ang syang dapat na makipag-ugnayan sa Taguig para sa arrangement. Gaya ng Ospital ng Makati at University of Makati, maaaring ang Makati ang syang magbabayad ng upa dahil nakatirik ang gusali sa lupa na pagmamay ari ng Taguig,” sabi ni Angeles

Nang hingan ng reaksyon si Angeles na pride na lang sa panig ni Mayor Binay kaya nagkakaroon ng delay sa turnover, sinabi ng dating kalihim na mas mainam na iturnover na ng alkalde ang EMBO Barangays habang magkaroon ng arrangement kay Mayor Lani Cayetano para sa mga ari-arian.

Hindi tutol at walang nakikitang problema ang mga school principal ng 14 na Enlisted Men’s Barrio(EMBO) schools na ngayon ay nasa hurisdiksyon ng Taguig City sa pagbubukas ng 2023-2024 school year sa Agosto 29 kasunud ng maayos na paglulunsad ng Brigada Eskuwela kung saan nakiisa ang mga estudyante, guro, mga magulang, alumni at iba pang external stakeholders.

Sabi nina Makati Science High School Principal Dr. Felix Bunagan at West Rembo Elementary School Principal Alma Adona naging matagumpay ang paglulunsad ng Brigada Eskuwela sa kanilang paaralan sa tulong na rin ni Taguig City Mayor Lani Cayetano.

Nagparating din ng pasasalamat ang dalawang school principal kay Mayor Lani at sa Taguig volunteers sa naging suporta sa Brigada Eskwela na sinimulan noong Agosto 14 at magtatapos sa Agosto 19.

“The event brought together students, parents, and volunteers for a week-long cleaning campaign that strived to unite the entire Makati Science community in maintaining the school premises. Amid unexpected transitions within the school, adaptability emerged as a key factor for success. Despite the myriad of challenges volunteers and organizers alike encountered, the school community’s unwavering commitment to higher education continues to remain steadfast. There are concerns, but we are still an educational institution, and that comes first,” ayon sa Official Facebook page ng Makati Science High School.

Mainit din ang pagtanggap ng Comembo Elementary School, Rizal Elementary School, Pembo Elementary School, Benigno “Ninoy” S. Aquino High School, Tibagan High School, Fort Bonifacio Elementary School, Fort Bonifacio High School, Pitogo Elementary School, Pitogo High School, Cembo Elementary School, East Rembo Elementary School, West Rembo Elementary School at South Cembo Elementary School kay Mayor Lani at sa mga volunteers ng Taguig.

Napag-alaman na sa Tibagan High School ay nag-viral din ang video na nagpapakita ng mainit na pagtaggap ng mga estudyante kay Mayor Lani na sinabayan pa ng ng estudyante ng cheer na Lani! Lani!.

Pahayag ni Taguig-Pateros School’s Superintendent Dr. Cynthia Ayles na ang lahat ng 14 school officials ay may maayos na koordinasyon sa Taguig LGU noon pang buwan ng Hulyo kaya walang dapat na ipangamba sa pagbubukas ng klase dahil makaaasa na magiging maayos ito kasabay ng pakiusap na maging bukas ang isipan ng lahat sa transition na pinal nang ipinag-utos ng Korte Suprema upang maiwasan na ang tensyon at kalituhan.

Nilinaw ng mga school principal na hangad din ng mga magulang ang maayos na transition patungo sa Taguig LGU, sa katunayan sa isinagawang General Parents Teachers Association Dialogue ay nakita ng mga magulang ang intensyon ng Taguig LGU na maibigay ang maayos na serbisyo at benepisyo kaya nakiisa din ang mga ito sa inilunsad na Brigada Eskwela.

Napawi na umano ang alalahanin ng mga magulang nang igarantiya ni Mayor Lani sa kanyang talumpati sa pagbubukas ng Brigada Eskuwela ang dekalidad na serbisyo at tulong sa pag aaral ng may 30,000 estudyante ng 14 EMBO schools kung saan inihahanda na ang paunang school kits at toiletries para sa mga estudyante.

“Ang mga programa na nakita naming mahusay na naipatupad sa Taguig ay buong buo na makukuha ng EMBO residents na ngayon ay Taguig residents. Just trust the transition, trust the school leadership and my leadership in Taguig, bigyan lang po natin ng tiyansa,” nauna nang pahayag ni Mayor Lani.

Nabatid na sa Taguig City ay hindi lamang libreng school supplies, uniforms at sapatos ang inilalaan sa mga estudyante kundi maging scholarships para sa lahat, mayroon itong ibinibigay na scholarship na P15,000 hanggang P110,000 para sa mga kumukuha ng vocational, 2-year o 4- year courses; kumukuha ng master’s at doctorate degrees at maging mga nagrerebyu sa board at bar exams.

Sinasabing inamin ng Taguig LGU na hindi pa naibibigay ang school uniform at school supplies bunsod na rin ng delay sa panig ng Makati City na maiturn-over ang listahan ng mga student-beneficiaries.

Bukod sa listahan ng mga EMBO students ay humihingi din ang Taguig LGU kay Mayor Abby Binay ng listahan ng mga Senior Citizens at Persons with Disabilities upang masimulan na nila ang pagbibigay ng door to door birthday cash gifts; listahan ng mga residente na may asthma, hypertension at diabetes para sa house to house delivery ng kanilang maintenance medicines; listahan ng mga residente na bedridden upang personal na mabisita ng health personnel para kanilang home care at listahan ng taxpayers para makakuha ng lower tax rates; listahan ng mga kalsada sa EMBO upang ang mga motorista ay makakuha ng No Number Coding policy gaya sa Taguig.

Aabot sa 2.2 billion scam at spam messages ang naharang ng nangungunang digital solutions platform Globe mula Enero hanggang Hunyo ngayong taon.

Ito’y halos four-fold increase mula sa 615.01 million na naitala sa kaparehong panahon noong nakaraang taon. Ang numero ay palapit na rin sa 2022 full-year record na 2.72 billion blocked messages.

Ang pinaigting na kampanya ng telco laban sa fraudsters ay bilang suporta sa pagpapatupad ng pamahalaan sa SIM registration law na naglalayong masugpo ang cybercrime.

Karaniwang ginagamit ng mga mapagsamantalang tao ang scam at spam text messages para magkaroon ng access o makakuha ng personal information mula sa mobile users. Ang access na ito sa sensitive information ay nagpapahintulot sa cyberhackers na magkaroon ng kontrol sa online accounts, na nagreresulta sa malaking financial losses dahil nakakapaglabas sila ng pera sa banks o e-wallet accounts ng biktima.

“At Globe, we’re unwavering in our dedication to bolster the government’s fight against cybercrime. Our significant investments in advanced filtering systems and our intensified campaign to block scam and spam messages is a testament to our promise of providing secure and reliable communication services to our customers,” wika ni Anton Bonifacio, Chief Information Security Officer ng kompanya.

Bilang tugon sa dumaraming krimen at spam text messages, nilagdaan ni Pang. Ferdinand “Bongbong” Marcos Jr. ang Republic Act No 11934, o ang SIM Registration Act, noong October 10, 2022. Minamandato ng batas ang mga indibidwal na iparehistro ang kanilang SIMs sa pamamagitan ng pagsusumite ng valid identification documents sa telecommunications entities. Ang period ng registration ay nagtapos noong Hulyo 25 para sa SIMs na ginagamit bago pinagtibay ang batas. Ang lahat ng bagong SIMs ay kailangan ding iparehistro bago i-activate.

Sa pagpapatupad ng batas at sa pagkakaroon ng SIM database, umaasa ang Globe na bababa na ang bilang ng spam at scam messages, kasabay ng panawagan sa mga customer na manatiling mapagbantay dahil kilala ang mga fraudster sa pagtuklas ng mga bagong paraan para makapanloko.

Bilang suporta sa pagsisikap ng pamahalaan laban sa spam at scam, patuloy na hinaharang ng telco ang mga malisyosong SMS, kabilang ang lahat ng person-to-person messages na may links.

Ito ay nag-invest din ng $20 million upang palakasin ang spam at scam SMS detection at blocking system nito. Ang Security Operations Center ng kompanya ay nagtatrabaho 24/7 upang masala ang unwanted messages kapwa mula sa international at domestic sources. Maaaring i-report ng mga customer ang spam at scam SMS sa #StopSpam portal ng kompanya.