EXPLAINERS

Napakaraming netizens na ang naki-hashtag “KALINISAN sa Bagong Pilipinas” (#KALINISANsaBagongPilipinas).

Mula January 6 hanggang 7 ngayong taon, higit sa 90,000 Facebook posts na ang ginamitan ng hashtag na ito. 43,000 posts naman ang may hashtag “Build Better More” (#BuildBetterMore) at 40,000 posts sa hashtag “Clean Communities” (#CleanCommunities).

Simula nang pagdiriwang ng National Community Development Day noong January 6, 2024, libo-libong barangay at youth councils ang gumamit ng social media upang i-promote at ipakita ang implementasyon ng “Kalinga at Inisyatiba Para Sa Malinis na Bayan” (KALINISAN) program ni Pangulong Ferdinand Marcos Jr.

Sa isang mensahe, sinabi ni Pangulong Marcos na tututukan niya ang kaayusan at kalinisan sa bawat barangay. Kaya naman aniya, mahigpit niyang babantayan at pananatilihin ang positive momentum ng KALINISAN program ng administrasyon.

Ayon sa Pangulo, tuloy-tuloy ang pagpapatupad ng naturang nationwide clean-up program. Kada buwan, magkakaroon ng evaluation sa barangay council upang mabigyan ng pagkilala at parangal ang mga barangay na may outstanding performance pagdating sa kalinisan.

Naipakita sa ulat mula sa National Barangay Operations Office ng DILG na as of January 13, 2024, umabot sa 6.3 million kilograms ng basura na ang nakolekta ng higit sa 1.6 million Filipinos at 33,403 barangays na nakilahok sa programa sa buong bansa.

Para kay Pangulong Marcos, mahalaga ang papel ng bayanihan, partikular na sa paglilinis ng mga lansangan, kanal, palengke, at paaralan, sa pagkakaroon ng mas malinis at mas ligtas na mga komunidad saanmang sulok ng bansa.

Matatandaang noong January 3, 2024, nilagdaan ng Pangulo ang Memorandum Circular No. 41 na nag-aatas sa mga ahensya ng pamahalaan na ipagdiwang ang Community Development Week upang mas lumakas ang bayanihan spirit sa bansa. Sa paglulunsad ng KALINISAN program, naipakitang kaya pa ring panatilihin ng mga Pilipino ang kultura ng bayanihan at kooperasyon.

Ika nga ni Pangulong Marcos sa kanyang speech sa Department of Environment and Natural Resources (DENR) Multi-Stakeholder Forum noong October 5, 2022: “I have always believed that there is no greater shared responsibility than the care of our environment.”

Nananatili sa low proficiency level ang performance ng mga estudyanteng Pilipino.

Ito ang naipakitang resulta ng Programme for International Student Assessment (PISA) para sa taong 2022. Sa katunayan, kabilang sa bottom 10 ang bansa pagdating sa math, science, at reading.

Bilang pagsisikap na matugunan ang isyung ito, inatasan ni Pangulong Ferdinand Marcos Jr. ang Department of Education (DepEd) na tutukan ang pagpapahusay sa teaching quality ng mga guro sa Pilipinas.

Noong December 5, 2023, inilabas ng PISA ang resulta ng exams na ginanap mula March 2022 hanggang May 2022.

Every three years, tine-test ng PISA ang libo-libong 15-year-olds mula sa iba’t ibang sulok ng mundo upang alamin ang kanilang performance sa math, science, at reading. Halos 7,200 Filipino students mula sa 188 schools at 16 regions sa bansa ang nakilahok sa naturang computer-based exam noong 2022.

Out of 81 countries, 76th ang ranking ng Pilipinas sa math. 79th naman ito sa reading at 80th sa science.

Sa briefing na ginanap noong January 11, 2024, sinabi ni DepEd Undersecretary Gina Gonong na nagkaroon man ng two-point increase sa reading at seven points sa math kumpara noong 2018, hindi pa rin ito significant.

Dahil dito, inatasan ni Pangulong Marcos ang DepEd na ituloy ang mga pagsisikap upang magkaroon ng improvement sa performance ng Pilipinas sa wide-scale international assessment.

Kabilang sa mga direktiba ni Pangulong Marcos ang pagtutok ng DepEd sa pagsasanay ng mga guro at pag-update sa kaalaman nila sa teknolohiya. Ayon kay DepEd Undersecretary Michael Poa, nais talaga ng Pangulo na magkaroon ng expertise ang mga guro.

Patuloy rin ang DepEd sa pagpapatupad ng school-based feeding program at sa pagpapalakas ng mga programa kontra bullying.

Samantala, sa ilalim ng MATATAG Education Agenda ng DepEd, ipapatupad ang National Learning Recovery Program (NLRP) at ang pilot implementation ng MATATAG Curriculum. Tutukan din dito ang wellbeing ng mga guro, gaya na lang sa pagpapalakas ng kanilang professional development at pagtanggal sa non-teaching tasks.

Ipagpapatuloy ng administrasyon ang mga hakbang upang mapahusay ang performance ng bansa sa edukasyon. Pangako nga ni Pangulong Marcos, “Every Filipino student will get quality education.”

Pinirmahan na ni Pangulong Ferdinand Marcos Jr. bilang batas ang Republic Act No. 11976 o mas kilala bilang Ease of Paying Taxes Act noong January 5, 2024.

Isa itong priority legislation ng administrasyong Marcos na sumusuporta sa 8-Point Socioeconomic Agenda ng pamahalaan.

Aamyendahan ng Ease of Paying Taxes Act ang ilang seksyon ng National Internal Revenue Code of 1997 upang i-update ang sistema ng pagbubuwis sa bansa.

Ilan sa mga nilalaman ng Ease of Paying Taxes Act ang mga sumusunod:

• classification ng taxpayers sa micro, small, medium, at large;
• electronic o manual filing ng returns o pagbabayad ng buwis sa Bureau of Internal Revenue (BIR), authorized agent banks, o authorized tax software provider;
• opsyong magbayad ng internal revenue taxes sa City o Municipal Treasurer;
• at classification ng value-added tax (VAT) refund claims sa low, medium, at high-risk.

Upang mapabuti ang performance at efficiency ng BIR, inatasan din ang ahensya na mag-adopt ng integrated digitalization strategy sa pamamagitan ng end-to-end solutions para sa ikabubuti ng taxpayers.

Kabilang sa digitalization initiatives na ito ang pagsasagawa ng integrated at automated system para sa pangangasiwa ng basic tax services; pag-set up ng electronic at online system para sa data exchange ng mga opisina at departamento; automation at digitalization ng mga serbisyo ng BIR; at pagpapaunlad sa technology capabilities nito.

Sa pamamagitan ng digitalization at modernization sa sistema ng pagbubuwis sa bansa, mas maraming Pilipino ang inaasahang mahihikayat na magbayad ng tamang buwis dahil magiging madali at accessible na ito. Kung mangyari ito, mas tataas ang revenue collection ng bansa na siya namang magpapaunlad sa ekonomiya ng Pilipinas.

Matagumpay na nailunsad ng administrasyon ni Pangulong Ferdinand Marcos Jr. ang Kalinga at Inisyatiba Para Sa Malinis na Bayan (KALINISAN) program.

Alinsunod ang programang ito sa Memorandum Circular No. 001-2024 ng Department of the Interior and Local Government (DILG).

Layon ng KALINISAN program na palawakin ang kaalaman ng publiko at hikayatin silang makiisa sa environmental responsibilities sa pamamagitan ng proper waste management. Hinihimok din nito ang local government units (LGUs) na mag-invest sa mga programa at proyektong makatutulong sa kalikasan.

Unang inilunsad ang KALINISAN program sa pamamagitan ng national simultaneous clean-up drive sa Baseco Compound sa Manila, kasabay sa pagdiriwang ng Community Development Day noong January 6, 2024.

Ayon sa national status report na inilabas ng DILG, as of January 9, 2024, higit sa 5.1 million kilograms ng basura na ang nakolekta ng higit sa 1.2 million na indibidwal at 245,000 local officials na nakilahok sa programa.

Upang mas mahikayat ang mga barangay na makiisa sa KALINISAN program, magsasagawa ang DILG ng quarterly awarding upang kilalanin ang LGUs na may efficient implementation ng programa. Inutusan na rin ni Pangulong Marcos ang mga kinauukulang ahensya na isama ang kalinisan sa performance guarantees upang mabigyan ng mas malaking incentives ang LGUs na may pinakamalinis na kapaligiran.

Tiniyak naman ni DILG Secretary Benjamin Abalos Jr. ang mahigpit na pagpapatupad sa KALINISAN program at ang pagpapatuloy sa monthly at quarterly monitoring ng performance ng mga barangay sa buong bansa.

Naniniwala si Pangulong Marcos na hindi deserved ng mga Pilipino ang manirahan sa madumi at makalat na lugar. Kaya aniya, “Kumilos tayo upang gawing maaliwalas at malinis ang ating kapaligiran. Dapat walang lugar, ni puwang ang dumi, dugyot, at dilim sa ating pamayanan.”

Patuloy ang pagbaba ng bilang ng mga Pilipinong walang trabaho sa ilalim ng administrasyon ni Pangulong Ferdinand Marcos Jr.

Ayon sa pinakahuling labor force participation survey ng Philippine Statistics Authority (PSA), bumaba pa sa 3.6% ang unemployment rate sa bansa noong November 2023, mula 4.2% noong November 2022 at October 2023.

Batay sa ulat ng PSA, mula 2.09 million noong October 2023, bumaba na sa 1.83 million ang bilang ng mga Pilipinong walang trabaho.

Ibig sabihin nito, umabot sa 96.4% ang employment rate noong November 2023. Mas mataas ito sa 95.8% rate noong November 2022 at October 2023.

Ayon kay National Statistician Dennis Mapa, ang naitalang unemployment rate sa Nobyembre noong nakaraang taon ang pinakamababa sa loob ng 18 years. Record-breaking din ang naitalang employment rate sa kaparehong panahon na pinakamataas naman mula noong April 2005.

Ayon sa PSA, ang mga sumusunod na industriya ang nagkaroon ng pinakaraming nadagdag sa mga manggagawa mula November 2022 hanggang November 2023.

• Agriculture and forestry
• Construction
• Transportation and storage
• Fishing and aquaculture
• Administrative and support service activities

Upang patuloy ang pagpasok ng mga dekalidad na trabaho para sa mga Pilipino, nananatiling nakatutok ang administrasyong Marcos sa pagpapabuti ng investment climate ng bansa, ayon kay National Economic and Development Authority (NEDA) Secretary Arsenio Balisacan. Sinabi rin niyang kailangang palawakin ng bansa ang digital economy, kabilang na ang digitalization ng Micro, Small, and Medium Enterprises (MSMEs) at startups upang mapataas ang labor market gains sa 2024 at sa mga susunod na taon.

Para kay Bulacan 6th District Rep. Salvador Pleyto, pinakamahalaga ang job figures sa lahat ng economic indicators dahil magiging makabuluhan lang ang paglago ng ekonomiya kung kasabay nito, marami rin ang nalikhang trabaho.

Pangako naman ng administrasyong Marcos, ipagpapatuloy nila ang pagsisikap upang magkaroon ng mas mahusay na job quality ang labor force ng Pilipinas.

Palalakasin pa ng administrasyon ni Pangulong Ferdinand Marcos Jr. ang mga aksyon upang malabanan ang terrorism financing sa bansa. Ito ay sa pamamagitan ng pagpapatupad ng ilang direktiba upang mapigilan ang pagpasok ng pondo mula sa ibang bansa na ginagamit ng mga teroristang grupo sa kanilang mga ilegal na aktibidad.

Noong June 2021, inilabas ng global money laundering and terrorist financing watchdog na Financial Action Task Force (FATF) ang kanilang “grey list” kung saan kabilang ang Pilipinas.

Tumutukoy ang grey list sa jurisdictions na may increased monitoring. Ang mga bansang kabilang dito ay gumawa ng commitment na tugunan ang strategic deficiencies sa pagsugpo ng money laundering, proliferation financing, at terrorist financing.

Mayroong natanggap na 18 action plan items ang Pilipinas upang malutas ang grey list status nito. Sa kasalukuyan, mayroong natitirang 8 action plans ang bansa na kinakailangang sundin.

Target ni Pangulong Marcos na tuluyan nang matanggal ang bansa mula sa grey list pagsapit ng October 2024, kaya naman inatasan niya ang Anti-Money Laundering Council (AMLC) at lahat ng kinauukulang ahensya na tapusin agad ang natitirang action plans at pabilisin ang mga hakbang dito.

Kaugnay nito, sinabi ni AMLC Executive Director Matthew David na mayroong tatlong action items ang konseho upang tuluyang masugpo ang pagpopondo sa terorismo.

Una, makikipagtulungan ang AMLC sa law enforcement agencies upang matukoy ang persons of interest o mga posibleng terrorism financers.

Ikalawa, iimbestigahan ng mga ahensya ang terrorism financial activities.

At ikatlo, sasampahan na ng mga kaukulang kaso ang mga napatunayang sangkot sa pagpopondo ng terorismo.

Sa katunayan, mayroon nang mga organisasyon na nasampahan ng kaso dahil sa terrorism financing. Ayon kay Atty. David, naka-pending na ito sa korte.

Sinisikap ng administrasyon ni Pangulong Marcos na hindi maging laundering site para sa mga ilegal na aktibidad ang Pilipinas sa pamamagitan ng pagpapabilis at pagpapaigting ng mga aksyon kontra rito.

Nitong January 3, 2024, pinirmahan ni Pangulong Ferdinand Marcos Jr. ang Memorandum Circular No. 41 na nag-aatas sa government agencies at local government units (LGUs) na ipagdiwang ang Community Development Week.

January 3, 1994 nang nilagdaan ni dating Pangulong Fidel V. Ramos ang Proclamation No. 316. Dito, idineklara ang first week of January bilang Community Development Week. January 6 naman ng kada taon ginugunita ang Community Development Day. Itinakda ang Community Development Week upang lumakas ang bayanihan spirit ng mga Pilipino.

Kapag narinig mo ang salitang bayanihan, tiyak na ang unang pumapasok sa isip mo ay ang larawan ng mga Pilipinong tulong-tulong na nagbubuhat ng bahay-kubo papunta sa paglilipatan nito.

Sa panahon ngayon, hindi na nabubuhat ang mga bahay pero hindi ibig sabihin nitong dapat nang balewalain ang kultura ng bayanihan, lalo na sa mga kabataan. Posible pa rin itong maisagawa sa pamamagitan ng pakikipagtulungan at pakikiisa sa sariling komunidad.

Upang mapanatili ang bayanihan at kooperasyon sa mga Pilipino, inatasan ni Pangulong Marcos ang Department of Interior and Local Government (DILG), katulong ang iba’t ibang organisasyon, na pangunahan ang mga aktibidad para sa annual Community Development Week at Community Development Day.

Lahat ng government agencies at instrumentalities, kabilang na ang government-owned or controlled corporations, government financial institutions, at state universities and colleges (SUCs) ay may direktiba na magsagawa ng mga programa para sa naturang selebrasyon.

Samantala, hinikayat naman ni Pangulong Marcos ang LGUs na suportahan at makiisa sa Community Development Week.