DWIZ 882

Ibinabala ng PHIVOLCS ang posibilidad ng volcanic tsunami oras umakyat na sa alert level 5 ang Bulkang Taal.

Ayon kay DOST Undersecretary at PHIVOLCS Director Renato Solidum, mangyayari ito oras na bumagsak sa lawa ng Taal ang mga ilalabas na deposito ng bulkan sakaling magiging mabilis at sunod-sunod na ang pagsabog nito.

Gayunman, sinabi ni Solidum na hindi ito inaasahang magiging kasing taas ng mga normal na tsunami na tulad ng nangyayari sa karagatan.

Dagdag ni Solidum, hindi na rin gaanong magiging mapaminsala ang volcanic tsunami kasunod na rin ng ipinatupad na mandatory evacuation sa mga residente sa paligid ng dalampasigan ng lawa ng Taal.

Yung deposito na yan hindi naman lahat yan makakatawid sa tubig kasi minsan may mahuhulog sa tubig, so kung ano yung mahuhulog sa tubig at kung significant yung volume na mahuhulog sa tubig madi-displace din niya yung tubig at pag-ganyan may wave na maitutulak papunta sa dalampasigan yun ang nagiging volcanic tsunami. Ang height ng tsunami ay hindi ganun kataas sa mga normal open cean or seas may mga case na one meter, two meter to three meters,” ani Solidum.

Wala nang inasahang ash fall sa bahagi ng Metro Manila sa susunod na tatlong araw.

Ayon kay DOST Undersecretary at PHIVOLCS Director Renato Solidum, batay kasi sa ipinalabas na forecast ng PAGASA patungong Northeast ang magiging direksyon ng hangin hanggang Enero 16, Huwebes.

Sinabi ni Solidum, tinutumbok din maging ng inilalabas na eruption column at steam plume o cloud ng abo ang direksyong northeast o patungo sa bahagi ng Laguna at Quezon hanggang Polillo Island.

Dagdag ni Solidum, magandang balita aniya ito para sa operasyon ng paliparan sa susunod na tatlong araw.

14 to 16 ang forecast ng hangin ay papuntang northeast papuntang parte ng Laguna, Quezon tumbok papuntang Polillo at sa kasalukuyan ang eruption column and steam plume yung cloud ng abo ay papuntang northeast din so, kaya mapapansin niyo walang bumabagsak dito sa Metro Manila at magandang balita yan pagdating sa mga operations ng eroplano sa NAIA airport,” ani Solidum.

Posibleng magtutuloy-tuloy ang aktibidad ng Bulkang Taal na maaaring tumagal ng tatlong araw hanggang pitong buwan.

Ito ay ayon kay Ma. Antonia Bornas, Chief of the volcano monitoring and eruption prediction division ng PHIVOLCS, ang kanilang nakikitang “worst case scenario” sa pag-aalburuto ng Bulkang Taal.

Aniya, karaniwang nagsisimula sa maliliit ang aktibidad ng Bulkang Taal kung saan nagsimula ito sa phreatic eruption at sinundan ng lava fountain tulad ng naitala kaninang umaga.

Sinabi ni Bornas, ilan sa mga palatandaan din ng pag-aalburuto ng Taal ang inaasahang lalabas sa ilang mga bayan na nakapaligid dito.

Tulad aniya ng pagbibitak-bitak ng lupa dahil sa paglalabas ng magma na naitala na noon sa bayan ng Lemery, Taal at San Nicolas.

Ang pagbibitak ng lupa is documented sa bayan ng Lemery, Taal at baka San Nicolas. Sa volcano island lumulubog yan typically after each eruption from the main crater, dito sa Tanauan yung 1749 eruption; Tanauan, Talisay hanggang sa Calamba, Laguna,” ani Bornas.

Dagdag ni Bornas, may panganib din ng pagguho at pag-liquify o paglabot ng lupa sa paligid ng lawa.

Sakaling maging maulan din aniya, may posibilidad din ng pagkakaroon ng lahar.

Kung maulan at masyadong maraming abo na binubuga ang bulkan pwede tayo magka-lahar particularly sa side ng Laurel medyo mas malaki yung mga ilog dyan sa Laurel, sa ibang parte ng bulkan masyadong matarik ang dalisdis mahirap mag-accumulate ng maraming deposit,” ani Bornas.

Magpapadala ng mga karagdagang tauhan ang Philippine National Police (PNP) para makapagbigay ng ayuda sa mga lugar na matinding naapektuhan ng pag-aalburuto ng Bulkang Taal.

Sa gitna na rin ito ng pinangangambahang mas malakas at mapanganib na pagsabog ng bulkan.

Ayon kay PNP officer-in-charge Lt. General Archie Gamboa, nagdeploy na sila ng pitong truck na kayang magsakay ng hanggang 80 katao para sa isinasagawang pagpapalikas.

Inatasan na rin ni Gamboa ang mga police commanders na magsagawa ng assessment sa mga ipadadalang karagdagang kagamitan at tauhan sa mga lugar na apektado ng pag-aalburuto ng Taal.

Kabilang aniya sa mga kanilang inihahanda ang mga karagdagang puwersa, sasakyan at mga makokolektang reliefe goods para sa mga evacuees. —ulat mula kay Jaymark Dagala (Patrol 9)

Nananalangin ang mga residente ng Batangas na hindi na tumaas at umabot pa sa level 5 ang alerto sa Bulkang Taal.

Ayon kay Batangas Vice Governor Mark Leviste, kung pagbabatayan aniya ang kasaysayan, tatlong beses nang naranasan ang horizontal o lateral eruption sa Taal Volcano na nangyari noong 1965, 1911 at 1754.

Sinabi ni Leviste, tinatayang aabot sa mahigit 200,000 katao ang posibleng maapektuhan sakaling mas tumindi pa ang pag-aalburuto ng Bulkang Taal.

Magmumula aniya ito sa 12 mga bayan sa Batangas na nakapaligid sa bulkan kabilang ang Talisay, Agoncillo, San Nicolas at Laurel.

According to experts, matagal-tagal na nga pong hindi nag-e-errupt ang volcano, however, it has always been active –most active volcanoes, not only in the Philippines, but on this part of the world, so, kami ay patuloy na nananalangin, we pray for Taal, we pray for the Philippines that nothing worse than this will happen,” ani Leviste.

Kasabay nito, tiniyak ni Leviste na nakahanda ang pamahalaang panlalawigan ng Batangas sa pagbibigay ng ayuda sa mga apektado ng pag-aalburuto ng Bulkang Taal.

Hindi lang po ang rescue and evacuation efforts, kun’di pati pa rin po ‘yung pag-augment ng pondo sa iba’t ibang sector katulad ng agrikultura, livelihood, social welfare. Ako’y nakatitiyak, ngayon pa lamang na siguradong handa po ang pamahalaan ng Batangas na tulungan at suportahan ang ating mga kababayan,” ani Leviste. —sa panayam ng Ratsada Balita

Hindi pa rin inaalis ng Philippine Institute of Volcanology and Seismology (PHIVOLCS) ang posibilidad na isang mapanganib na pagsabog sa Bulkang Taal.

Kasunod ito ng mga naitalang volcanic activity sa Taal na nagsimula pasado ala-1 ng hapon, kahapon, ika-12 ng Enero.

Ayon kay Mariton Bornas, chief ng Volcano Monitoring and Eruption Prediction Division ng PHIVOLCS, nananatiling nakataas ang alert level 4 sa Taal Volcano.

Nangangahulugan aniya ito ng posibilidad ng pagkakaroon ng mapanganib na pagsabog sa mga susunod na oras o araw kung saan maaaring tumawid ng lawa ang mga ibubugang bato ng bulkan.

Sinabi ni Bornas, kaninang umaga, nagbago ang ugali o istilo ng pagputok ng Bulkang Taal at naglabas ng mababang lava fountaining mula sa nangyaring phreatic o steam-driven activity, kahapon.

Sa ilalim naman aniya ng alert level 4, sapilitan nang pinalilikas ang lahat ng mga residenteng nakatira sa loob ng 14-kilometer radius mula sa main crater ng Taal Volcano.

Ang pagbibitak ng lupa, this is well-documented sa mga bayan ng Lemery, Taal, t’yaka San Nicolas. Sa Volcano Island lumulubog ‘yan typically kapag after it’s erruption from the main crater. Dito po sa Tanauan, ‘yung 17:49 erruption —Tanauan, Talisay hanggang sa Calamba, Laguna,” ani Bornas. —sa panayam ng Ratsada Balita