Drew Nacino

Nilinaw ni Philippine Ambassador to China Jaime Florcruz na “under control” na ang sitwasyon ng covid-19 sa ilang lungsod lamang sa nasabing bansa.

Sa kabila ito ng patuloy na pagdami ng nagkakasakit at namamatay sa pinaka-matindi umanong covid-19 surge na nararanasan sa Tsina sa nakalipas na halos tatlong taon.

Gayunman, ibinatay ni Florcruz, na kasama sa state visit ni Pangulong Bongbong Marcos, ang kanyang obserbasyon sa daloy ng trapiko sa halip na opisyal na datos mula sa National Health Commission ng China.

Hindi rin nagbigay ang embahador ng opisyal na bilang ng mga pilipinong nagkakasakit.

Una nang inihayag ng Office of the Press Secretary na negatibo sa covid-19 ang buong delegasyon, maging si Pangulong Marcos nang dumating sa Beijing.

Hinimok ng transport advocate group na The Passenger Forum (TPF) ang libu-libong pasaherong naapektuhan ng technical glitch sa Ninoy Aquino International Airport na panagutin o kasuhan ang Civil Aviation authority of the Philippines (CAAP).

Ipinunto ni TPF Convener Primo Morillo na hindi kasi maaaring papanagutin o maningil ng danyos sa flight cancellations ang mga pasahero dahil ang nasabing aberya ay hindi naman idinulot ng airlines.

Ayon kay Morillo, batay sa Air Passenger Bill of Rights, maaari lamang maningil ng danyos ang mga biyahero kung mismong mga airline ang may kasalanan.

Ang nasabi anyang aberya noong Enero 1, marahil ang pinaka-malalang New Year Air Transport Incident sa kasaysayan ng bansa.

Idinagdag ni morillo na sa halip maging masaya ang mahigit 56,000 biyahero dahil papauwi na matapos ang holiday season, sinalubong sila ng delubyo bagay na hindi maaaring isisi sa mga airline.

Wala anyang ibang dapat sisihin sa insidente kundi ang mga ahensya ng gobyernong nangangasiwa sa bulok na operasyon ng pambansang paliparan na naturingang pangunahing international gateway ng Pilipinas.

Sinuspinde ng Department of Social Welfare and Development ang tulong pinansiyal sa mga indibidwal na nahaharap sa krisis, sa ilalim ng kanilang Assistance to Individual in Crisis Situation (AICS). program.

Ito, ayon kay DSWD Assistant Secretary at Spokesman Rommel Lopez, ay habang naghihintay pa sila ng pondo para sa nasabing programa.

Tiniyak naman ni Lopez na pansamantala lamang ang suspensiyon at agad din nilang ibabalik sa oras na mai-download ang kanilang pondo para sa taong 2023.

Maaari anyang magtagal lamang ang suspensiyon ng isa hanggang dalawang linggo, na karaniwan namang nangyayari sa pagsisimula ng taon.

Sa kabila nito, pwede pang magproseso ng assistance ang kagawaran para sa mga kliyente na ang mga service providers ay tumatanggap ng guarantee letters, tulad ng ospital at mga punerarya.

Ang AICS ng DSWD ay nagkakaloob ng financial assistance para sa transportasyon, medikal, paglilibing, pagkain at iba pang support services sa mga pamilya o indibidwal.

Magsasagawa ang PhilHealth ng adjustments sa deployment ng kanilang mga bagong benepisyong nakatakdang ipatupad ngayong taon matapos ang suspensyon ng pagtaas ng premium rates.

Nilinaw naman ni PhilHealth Corporate Communications Sr. Manager Rey Baleña na hindi maka-aapekto sa kanilang operasyon ang suspensyon ng premium rate hike at pagtaas ng income ceiling hanggang P90,000.

Ayon kay Baleña, ang mga bagong benepisyo lamang ang maaaring magkaroon ng adjustment deployment subalit walang magiging pagbabago sa mga kasalukuyang benepisyo.

Kabilang anya sa mga bagong benefit packages na ipatutupad ngayong taon ang severe acute malnutrition package at outpatient mental health package.

Pag-aaralan din ng PhilHealth ang benefit plan para sa taong 2023 upang i-assess ang adjustments sa implementasyon ng iba pang benefit packages.

Muling umalagwa ang presyo ng itlog at manok sa ilang pamilihan, lalo sa Metro Manila sa gitna nang manipis na supply at tumaas na demand noong holiday season.

Batay sa monitoring ng Department of Agriculture, P180 hanggang P220 na ang kada kilo ng poultry products, gaya ng manok sa Metro Manila kumpara sa P145 hanggang P180 kada kilo noong Disyembre.

Halos ganito rin ang presyo ng manok sa pag-iikot ng DWIZ sa ilang palengke, tulad sa Balintawak, Divisoria, Pasig at Marikina.

Ayon kay United Broiler Raisers Association (UBRA) chairman Gregorio San Diego, kaunti lang kasi ang nag-alaga ng manok at medyo naubos ang supply noong holiday season kaya’t nagmahal ngayong Enero.

Mas tinatangkalik din anya ang manok dahil mas mura pa rin naman ito kumpara sa baboy na nasa P400 na ang kada kilo matapos ang bagong taon kumpara sa P300 hanggang P350 kada kilo noong Disyembre.

Inihayag naman ng Philippine Egg Board Association na nabawasan din ang produksyon ng itlog sa bansa dahil sa mas mataas na operating expenses ng breeders bunsod ng nagmahal na sisiw at patuka.

Naglalaro sa P6.40 hanggang P7 ang farmgate price ng medium-sized na kada piraso ng itlog kaya’t nasa P8 hanggang P9 na ang retail price nito.

Ipinaliwanag ni San Diego na maraming gumawa ng cake, leche flan at iba pang dessert noong holiday season kaya’t tumaas ang demand sa itlog kahit hindi naman ganoong karami ang supply.

Umabot naman sa 18,000 pasahero ang dumagsa sa Bicol Central Station sa Naga City, Camarines Sur kasabay ng unang araw ng trabaho ngayong taong 2023.

Pinaka-marami sa mga biyahero ay pabalik ng Metro Manila matapos mag-pasko at bagong taon sa Bicol.

Ayon kay Bicol Central Station   Manager Nonoy Reforsado, posibleng tumagal pa ng ilang araw ang buhos ng mga pasaherong pabalik ng Metro Manila.

Kahit nagdagdag anya ng bus ang ilang kumpaniya ay  hindi pa rin umano kinakaya ang dami ng pasahero.

Sa kabila nito, wala namang naging problema o naitalang anumang aberya sa nasabing terminal.

Sinalubong din ng mahabang pila ang mga pasahero sa Calapan City Port sa Oriental Mindoro sa unang araw ng balik-trabaho matapos ang mahabang holiday vacation.

Batay sa datos ng Department of Transportation, sumampa sa halos 36,000 pasahero ang dumagsa sa pantalan na katumbas ng nasa isang kilometro ang haba hanggang kahapon.

Ayon kay Ram Joseph Peñena Operations and Warning Division chief ng Provincial Disaster Risk Reduction and Management Office, karaniwan nang dumaragsa sa Calapan Port ang mga pasahero tuwing long weekend o holiday season

Isa rin anya sa dahilan ng malaking bulto ng mga pasahero ang pagdagsa rin ng mga biyahero mula sa ilang bahagi ng Visayas na dumaraan sa naturang pantalan patungo sa kanilang destinasyon sa Mainland Luzon.

Bukod pa ito sa ilang terminal na hindi pa natatapos ang konstruksyon.

Ipinaliwanag naman ng DOTR na dahil sa limitadong espasyo para sa mga pasahero, nagtayo na sila ng mga tent at para sa mga nakapila, partikular sa mga senior citizens, persons with disabilities, buntis at bata.

Nagkilos-protesta ang ilang delivery riders at empleyado ng Shopee sa tapat ng Department of Labor and Employment sa Maynila.

Ito’y makaraang baligtarin umano ng isang Labor Arbiter ang desisyon hinggil sa karapatang magtatag ng unyon ang manggagawa ng kumpanya.

Ayon kay Eduardo Laurencio, Secretary General ng Association of Genuine Labor Organizations, binaligtad ng Arbiter ang pasya noong December 29, dalawang araw matapos ang initial ruling nito pabor sa Shoppee workers.

Sa orihinal na ruling noong December 27, mayroon anyang employee-employer relationship ang shopee workers, nangangahulugang maaari silang mag-organisa ng mga unyon at makipag-bargain sa kumpanya.

Pero dahil binaligtad, nangangamba ang mga empleyado na magkakaroon na ng karapatan ang kumpanya na mag-terminate ng kanilang employment kahit anong oras.

Bagaman tumanggi munang mag-komento ni Labor secretary Bienvenido Laguesma, kanya nang ipinag-utos ang factual background hinggil sa kaso.

Posibleng umabot sa mahigit 1M deboto ang daragsa sa Pista ng Itim na Nazareno sa Lungsod ng Maynila simula sa Sabado hanggang Lunes, Jan.9.

Inihayag ni Nazareno 2023 adviser Alex Irasga na inaasahang bubuhos ang mga deboto sa loob at paligid ng Quiapo Church maging sa Quirino Granstand.

Ayon kay Irasga, pinayagan na nila ngayong taon na dumalo sa mga misa sa Simbahan at Grandstand maging sa prusisyon ang mga bata at senior citizen.

Gayunman, ipatutupad pa rin anya ng mga organizer at Manila Police District ang health protocols, kabilang ang pagsusuot ng face mask at social distancing.

Inaasahan namang magsisimulang dumating ang mga deboto madaling araw pa lamang ng Jan.6, na nagkataong unang Biyernes at Feast of Epiphany o Three Kings.

Inalmahan ng isang opisyal ng simbahan ng Quiapo ang pangambang maging Covid-19 superspreader event ang pagdiriwang ng Pista ng Itim na Nazareno sa Maynila.

Nilinaw ni Nazareno 2023 adviser Alex Irasga na batay sa siyensya at datos, hindi naman naging superspreader event ang nasabing selebrasyon sa nakalipas na dalawang taon kahit may pandemya.

Tugon ito ni Irasga matapos dumalo sa press conference ang ilang opisyal ng Department of Health kaugnay sa Pista ng Nazareno na magsisimula sa Sabado hanggang Lunes o sa mismong araw ng kapistahan sa Jan. 9.

Iginiit ni Irasga na kahit may pagdiriwang o wala, nasa loob o labas man ng bahay ay maaari pa ring tamaan ng Covid ang sinuman.

Sa katunayan anya ay hindi nila pinayagan na magkaroon ng traslacion at iba pang aktibidad sa pista ng itim na Nazareno noong isang taon pero maging silang opisyal ng simbahan ay tinamaan pa rin ng sakit kahit hindi magkakasama.