EXPLAINERS

Kabilang ang tatlong siyudad sa Pilipinas sa listahan ng may pinakamalinis na hangin sa Southeast Asia.

Ito ay batay sa inilabas na 2023 World Air Quality Report ng IQAir, isang air-monitoring company mula sa Switzerland.

Ayon sa inilabas na pag-aaral, top 6 ang Calamba City, Laguna sa may pinakamalinis na hangin sa buong Southeast Asia. Dahil dito, kinilala ang lungsod bilang least polluted city sa bansa.

Pasok din sa listahan ang Carmona City, Cavite sa top 9; samantalang top 11 ang Balanga City, Bataan.

Sa kabila nito, hindi pa rin maituturing na ligtas ang hangin sa mga nabanggit na lugar dahil ayon sa World Health Organization (WHO), ang safe level ng hangin ay mayroon lamang 5 micrograms per cubic meter ng average PM2.5 concentration.

Tumutukoy ang PM, o particulate matter, sa particles na matatagpuan sa hangin; kabilang ang alikabok, dumi, usok, at liquid droplets. Sa lahat ng pollution measures, ang PM2.5 ang pinakamapanganib.

Sa Calamba, mayroong naitalang 8.2 micrograms per cubic meter ng PM2.5 pollution ang IQ AIR.

Gayunman, dapat nating gawing inspirasyon ang mga nabanggit na siyudad sa pagpapaigting ng mga aksyon sa paglaban sa lumalalang air pollution sa buong bansa.

Nalubog sa matinding baha ang ilang lugar sa United Arab Emirates (UAE) dulot ng malakas na hangin at pag-ulan.

Nakapagtala ito ng 10 inches ng ulan sa Abu Dhabi sa loob lamang ng isang araw, ang pinakamataas mula noong 1949.

Dahil sa tindi ng baha, ilang katao ang naiulat na namatay, kabilang na ang tatlong Pilipino.

Pansamantala ring huminto ang operasyon ng airport sa Dubai kung saan 50 flights ang nakansela.

Maging ang Dubai Mall, Mall of the Emirates, at Dubai Metro station, pinasok ng mataas na baha.

Samantala, patuloy namang binabantayan ng Department of Migrant Workers (DMW) ang kalagayan ng mga apektado nating kababayan sa UAE.

Inihahanda rin ng kanilang mga opisyal sa Abu Dhabi at Dubai ang mga pagkain at kagamitan para sa overseas Filipino workers (OFWs).

Nauna nang inihayag ng mga pamahalaan ng UAE at Oman na posibleng magdulot ng pagbaha ang climate change sa kanilang mga lugar. At ngayong nangyari na ang kinatatakutan, maging paalala sana ito sa lahat na totoo ang climate change at dapat na itong aksyunan sa lalong madaling panahon.

Para kay Pangulong Ferdinand Marcos Jr., sagabal sa pag-unlad ng bansa ang malalang traffic, partikular na sa Metro Manila.

Dahil dito, ginawang prayoridad ng administrasyon ang mass transit projects.

Ilan sa mass transit projects ay malapit nang makumpleto.

Batay sa datos, 61% nang tapos ang North-South Commuter Railway project mula Tutuban, Manila hanggang Malolos, Bulacan; samantalang ang extension project naman mula sa Malolos hanggang Clark, Pampanga ay 56.5% nang kumpleto.

Bukod pa rito, 80% nang tapos ang Light Rail Transit Line 1 Cavite extension, samantalang patuloy ang progreso ng ilan pang proyekto.

Ayon kay Pangulong Marcos, lahat ng klase ng tao ay sumasakay sa tren dahil ito ang pinakamabilis na transportasyon. Sa pagpapalawak at pagpapahusay sa mass transportation system ng bansa, gagaan na ang biyahe ng mga Pilipino, mas bibilis pa ang pag-unlad ng Pilipinas.

Mahalaga ang mabilis na pagproseso sa mga permit para sa energy projects.

Ito ang binigyang-diin ni Pangulong Ferdinand Marcos Jr. sa ginanap na pagpapagana ng Cebu-Negros-Panay 230-kilovolt backbone project sa Bacolod.

Ayon kay Pangulong Marcos, hindi dapat ipagwalang-bahala ang pagtitiyak sa energy security sa bansa, kasabay ng lumalaking populasyon.

Dahil dito, hindi lang aniya dapat mapabilis, kundi dapat ding paikliin pa ang oras ng pagproseso sa mga permit para sa mga proyektong may kinalaman sa enerhiya.

Para kay Pangulong Marcos, pinakamahalaga ang napapanahong pagkumpleto sa mga naturang proyekto. Maiiwasan na nito ang pagkawala ng kuryente, matitiyak pa ang patuloy na pag-unlad ng Pilipinas.

Patuloy ang pagbaba ng bilang ng mga Pilipinong walang trabaho sa bansa sa ilalim ng administrasyon ni Pangulong Ferdinand Marcos Jr.

Ito ang makikita sa pinakahuling Labor Force Survey ng Philippine Statistics Authority (PSA) kung saan lumabas na 3.5%, o katumbas ng 1.8 million Filipinos, ang unemployed o walang trabaho nitong February 2024.

Mas mababa ito kumpara sa 2.15 million unemployed Filipinos noong January 2024.

Ayon sa National Economic and Development Authority (NEDA), nananatiling matatag ang administrasyon ni Pangulong Marcos sa pagbibigay ng prayoridad sa mga polisiyang nakasentro sa kapakanan ng publiko.

Patuloy ring nagsisikap ang pangulo sa pagkalap ng investments mula sa kanyang foreign trips.

Ang mga ito ang dahilan kung bakit patuloy ang pagbuti ng labor market ng Pilipinas. Nakatutulong din ang mga hakbang na ito upang magkaroon ng mas mataas na sahod mula sa mas magandang trabaho ang mga Pilipino.

Sa katunayan, sa kaparehong survey ng PSA, lumabas na bumaba rin ang underemployment rate sa 12.4% mula sa 12.9% noong Pebrero 2023.

Sa patuloy na pagsisikap ng administrasyong Marcos upang magkaroon ng mas marami at dekalidad na trabaho ang mga Pilipino, inaaasahang patuloy ring uunlad ang buhay ng bawat pamilya.

Bawal na ang wang-wang.

Sa bisa ng Administrative Order No. 18 na nilagdaan ni Pangulong Ferdinand Marcos Jr., hindi na maaaring gumamit ang mga opisyal at tauhan ng pamahalaan ng sirena o wang-wang, blinkers, at iba pang signaling at flashing devices sa mga hindi awtorisadong sasakyan.

Ayon sa naturang kautusan, laganap na ang paggamit ng signaling at flashing devices sa mga kalsada.

Nagdudulot ito ng pagkagambala at kaguluhan sa trapiko.

Nauna pa rito, matatandaang hinimok ni Pangulong Marcos ang mga opisyal ng pamahalaan na pangunahan ang pagiging disiplinado sa mga kalsada.

Aniya, hindi kabilang sa pribilehiyong sinumpaan nila ang pang-aabuso at pambabalewala sa mga umiiral na batas-trapiko.

Kaya sa pagbabawal ni Pangulong Marcos sa hindi awtorisadong paggamit ng wang-wang at ibang katulad na instrumento, inaasahang magkakaroon na ng mas organisado at ligtas na kalsada ang publiko.

Magiging ehemplo pa ang mga sumusunod na opisyal sa pagiging disiplinado na kailangan ng bawat Bagong Pilipino upang matuldukan na ang isyu sa trapik.

May kakilala ka bang nabiktima ng mga pabayang ama na hindi nagbibigay ng sustento sa kanilang sariling anak?

Posible na silang maparusahan sa hinaharap dahil inaprubahan na ng House Committee on the Welfare of Children ang House Bill No. 44 o “An Act Ensuring Child Support and Penalizing Parental Refusal or Neglect Thereof.”

Batay sa naturang panukalang batas, ang sinumang magulang na nagpapabaya o hindi nagbibigay ng suportang pinansyal sa kanyang anak, sa kabila ng pagkakaroon ng maayos na trabaho, negosyo, o anumang uri ng hanapbuhay, ay maituturing na pagtalikod sa responsibilidad.

Kapag maging ganap nang batas, mapapatawan na ng anim na buwan hanggang anim na taong pagkakabilanggo ang mga napatunayang nagkasala rito.

Iminungkahi rin sa house bill ang pagbibigay ng sustentong P6,000 kada buwan, ngunit ang Department of Social Welfare and Development (DSWD) pa rin ang maghahatol kung magkano ang dapat iabot ng magulang. Kung bigo itong makapagbigay ng suportang pinansyal sa loob ng dalawang buwan o kaya naman, naipon ang utang nito sa P30,000, bukod sa parusang pagkakakulong, papatawan ito ng multang aabot sa P300,000.

Ayon kay House Deputy Majority Leader Rep. Erwin Tulfo, malaki ang maitutulong ng panukalang batas sa 15 million solo parents sa bansa. Aniya, dahil dito, hindi na kakailanganin pang lumuhod at magmakaawa ang mga ina sa ama ng kanilang mga anak upang manghingi ng sustento.

Inatasan na ni Pangulong Ferdinand Marcos Jr. ang National Task Force to End Local Communist Armed Conflict (NTF-ELCAC) na bilisan ang pagpapatupad ng amnesty program para sa mga natitirang miyembro ng Communist Party of the Philippines-New People’s Army-National Democratic Front (CPP-NPA-NDF).

Ito ang iniulat ni National Security Adviser (NSA) Secretary Eduardo Año sa isang press briefing na ginanap kamakailan.

Ayon kay Office of the Presidential Adviser on Peace, Reconciliation and Unity (OPAPRU) Secretary Carlito Galvez Jr., nasasakupan lamang ng naunang Proclamation No. 404 ang tinatayang 40,000 ex-rebels na sumuko sa pamahalaan. Hindi kabilang dito ang mga natitirang miyembro ng komunistang grupo.

Sa kasalukuyan, naitalang mayroong natitirang 1,576 members ang CPP-NPA-NDF. Posibleng palawakin ang amnesty program at ilabas ang panibagong proklamasyon sa oras na magkaroon ng final peace agreements ang pamahalaan at ang komunistang grupo.

Ayon kay Sec. Año, inaprubahan na ni Pangulong Marcos ang finalization ng Implementing Rules and Regulations (IRR) ng proklamasyon bago masimulan ang pagbibigay ng pamahalaan ng amnestiya sa mga natitirang miyembro ng CPP-NPA-NDF.

Bilang pinuno, pinakamasakit para kay Pangulong Marcos ang makitang lumalaban ang isang Pilipino sa kapwa nitong Pilipino. Imbes na magsagupaan, mas mabuti aniyang pababain ang mga rebelde at tulungan silang magkaroon ng magandang buhay upang hindi na nila labanan ang kanilang sariling bansa.