Drew Nacino

Ginawa ng gobyerno ang nararapat upang makapaghanda para sa pananalasa ng bagyong Paeng.

Ito ang nilinaw ni Interior Secretary Benhur Abalos matapos ang magpahayag si Pangulong Bongbong Marcos nang pagkadismaya at pinagpapaliwanag ang government agencies sa mataas na bilang ng fatalities, lalo sa Maguindanao na bahagi ng BARMM.

Ayon kay Abalos, tumalima naman ang mga local government chief sa protocols sa disaster preparation ilang araw bago humagupit ang bagyo bukod pa ito sa agad nilang pakikipag-ugnayan sa national agencies.

Ginawa rin anya lahat ng mga local official ang kanilang makakaya upang tugunan ang pangangailangan ng kani-kanilang constituents bago at sa kasagsagan, maging pagtapos ng bagyo.

Samantala, ipinunto ng kalihim na mahalagang mabatid na mayroong sariling pamamahala ang Bangsamoro Autonomous Region In Muslim Mindanao (BARMM), bilang isang independent entity.

Sa kabila nito, agad namang sumaklolo ang national government matapos ang delubyong idinulot ng bagyong Paeng sa nabanggit na rehiyon.

Hindi napigilan ang maraming pilipinong dumagsa sa mga sementeryo sa bisperas ng todos los santos kahit maulan, maputik at baha.

Mas pinili ng mga tao na magtungo sa mga campo santo kahapon upang makaiwas sa inaasahang dagsa ng mas maraming bibisita ngayong araw o sa bisperas ng mismong araw ng mga patay.

Sa Obando Public Cemetery sa Bulacan, pinayuhan ng lgu ang mga bumibisita na magsuot ng bota lalo’t hindi pa tuluyang humuhupa ang bahang iniwan ng bagyong paeng.

Burak at baha rin ang sumalubong sa mga nagtutungo sa ilang panteyon sa Marilao, Bulacan maging sa Dagupan City, Pangasinan dahilan upang hindi na nagawang linisin ang mga ito.

Samantala, muling pina-alalahanan ng Department of Health ang publiko na mag-ingat sa paglusong sa baha dahil sa banta ng leptospirosis at iba pang water-borne diseases.

Inabisuhan din ng DOH ang mga bibisita sa sementeryo na magsuot ng bota at maghugas ng paa matapos lumusong sa baha.

Pinaalalahanan ng simbahang katolika ang mga mananampalataya, lalo ang mga bibisita sa kanilang yumaong kaanak sa sementeryo at kolumbaryo na maaari pa rin mag-alay ng dasal at mass intentions on-line.

Ayon sa Catholic Bishops Conference of the Philippines, maaaring ma-access ng publiko ang kanilang online feature sa kanilang website.

Sa mga nais mag-alay ng panalangin at misa, maaaring i-access ang cbcpnews dot net.

Bukod kasi sa mga local government unit, pangunahing abala rin ang simbahang katolika sa paggunita sa todos los santos at araw ng mga patay sa bansa.

Nananatiling naka-heightened alert ang Bureau of Immigration matapos ang pananalasa ng bagyong Paeng kasabay ng paggunita sa undas.

tiniyak ni Immigration Commissioner Norman Tansingco na sapat ang kanilang mga tauhan at frontline personnel para sa pagdagsa ng mga pasaherong papasok at palabas ng bansa.

Ayon kay Tansingco, may mga karagdagang tauhan ang itinalaga sa mga paliparan at isang rapid response team upang matiyak na ang lahat ng counter sa mga daungan ay mababantayan.

Kinilala naman ng B.I official ang serbisyo ng mga frontline personnel ng ahensya na nagbibigay pa rin ng serbisyo tuwing weekend at holidays.

Muling tiniyak ng Meralco na puspusan ang kanilang pagtatrabaho upang maibalik ang supply ng kuryente sa mga lugar na naapektuhan ng pananalasa ng bagyong Paeng, kamakailan.

Ayon kay Meralco Spokesperson Joe Zaldarriaga, mahigit 4 na milyon nilang customer ang nawalan ng kuryente sa kasagsagan ng pananalasa ng bagyo noong weekend.

Gayunman, karamihan anya sa kanilang mga customer ang mayroon ng kuryente at nasa limampung libo na lamang ang kasalukuyang walang power supply.

Naayos na rin ng National Grid Corporation of the Philippines ang mga nasirang transmission line maliban sa quezon, aurora at Benguet.

Sumadsad sa 1,099 additional covid-19 cases ang naitala ng Department of Health sa bansa kahapon, ang pinaka-mababang arawang kaso sa nakalipas na anim na araw.

Ito rin ang ikatlong sunod na araw na mas mababa sa 1,500 ang naitalang bagong covid-19 cases sa bansa at ika-labing-isang sunod na araw na mas mababa sa 2,000.

Batay sa DOH, sumampa na sa mahigit 4 na milyon ang total caseload, kabilang ang 3.9 million recoveries habang umakyat sa 64,074 ang death toll matapos madagdagan ng 41.

Bumaba naman sa 20,227 ang aktibong kaso, ang pinaka-mababang active cases simula noong July 17.

Nangunguna pa rin ang Metro Manila sa mga rehiyong may pinaka-mataas na bagong covid-19 infections sa nakalipas na dalawang linggo na 5,106; sinundan ng Calabarzon, 3,170 at Central Luzon, 1,855.

Tatlumpu’t dalawang lugar ang isinailalim ni Pangulong Bongbong Marcos, Jr. sa covid-19 alert level 1 simula ngayong araw hanggang Nobyembre a – 15.

Ayon sa DOH, walumpu’t siyam naman mula sa isandaan dalawampu’t isang lalawigan, highly urbanized cities, independent component cities ang nasa alert level 1, na pinaka-maluwag sa 5-tier alert system.

Kabilang sa mga nasa alert level 1 ang National Capital Region; Abra, Apayao, Baguio City, Mountain Province, Kalinga; Dagupan City, Ilocos Norte, Ilocos Sur, La Union, Pangasinan;

Batanes, Cagayan, Isabela, Nueva Vizcaya, Quirino; Aurora, Bataan, Bulacan, Nueva Ecija, Pampanga, Tarlac at Zambales; Batangas, Cavite, Laguna, Lucena City, Rizal; Marinduque, Occidental at Oriental Mindoro; Puerto Princesa City at Romblon;

Albay, Camarines Sur, Catanduanes, Naga City, Sorsogon; Aklan, Bacolod City, Capiz, Guimaras, Iloilo; Cebu City, Lapu-Lapu City, Mandaue City at Siquijor; Biliran, Eastern Samar, Ormoc at Tacloban Cities maging sa Southern Leyte;

Zamboanga City at Zamboanga del Norte; Bukidnon, Cagayan de Oro City, Camiguin, Iligan city, Misamis Occidental, Misamis oriental;

Davao City, Davao Oriental; General Santos City, South Cotabato; Agusan Del Norte At Sur, Butuan City, Surigao Del Sur at Cotabato City.

Kasama naman sa isinailalim sa alert level 2 ang Benguet, Ifugao, Quezon Province, Palawan, Camarines Norte, Masbate, Antique, Negros Occidental, Bohol, Cebu Province, Negros Oriental, Leyte, Northern at Western Samar;

City of Isabela, Zamboanga Del Sur at Sibugay; Lanao Del Norte, Davao De Oro, Del Norte, Del Sur at Occidental.

Dinagsa rin ng mga tao ang ilang sementeryo sa camanava area ngayong undas matapos humupa ang baha bunsod ng pag-ulang dala ng bagyong Paeng.

Hindi natinag ng ulan ang mga nagtungo sa Sangandaan cemetery sa Caloocan City upang bisitahin ang kanilang mga yumaong mahal sa buhay.

Mas pinili ng ilan sa kanila na bumisita kahapon upang makaiwas sa dagsa ng mga tao ngayong Todos Los Santos o sa mismong bisperas ng araw ng mga patay.

Nito lamang linggo ay nag-ikot si Caloocan City Mayor Along Malapitan sa mga Campo Santo upang matiyak ang seguridad at nasusunod ang covid-19 health protocols.

Sa Malabon City, isang tent ang itinayo upang magsilbing kapilya sa entrada ng tugatog cemetery, kasabay nang nagpapatuloy na renovation habang nananatiling sarado sa publiko ang naturang libingan.

Inabisuhan din ng Malabon Disaster Management Office ang mga bibisita na mag-iwan na lamang ng bulaklak at magtirik ng kandila sa entrada ng panteyon at magdasal sa Makeshift chapel.

milyun-milyong pilipino ang inaasahang daragsa sa mga sementeryo upang dalawin ang kanilang mga yumaong mahal sa buhay sa todos los santos sa November 1 at araw ng mga patay sa November 2 o paggunita sa undas.

Ito ang unang beses sa nakalipas na dalawang taon na gugunitain ng mga pinoy ang tradisyunal na undas makaraang ipagbawal ng gobyerno ang pagbisita sa mga sementeryo noong 2020 at 2021 dahil sa covid-19 pandemic.

Kanya-kanyang preparasyon ang inilatag ng iba’t ibang local government upang matiyak na susunod ang mga tao sa health at safety protocols.

Halimbawa na lamang sa Pampanga, kung saan nagsagawa ng road clearing operations, nagpintura ng mga nitso at puntod at naglinis ng mga public at private cemeteries.

Nakahanda na rin ang Police Regional Office – 3 sa buhos ng mga biyahero at pasahero sa Central Luzon.

Pinaigting naman ng North Luzon Expressway Corporation ang kanilang traffic management operations sa gitna ng inaasahang mabigat na daloy ng trapiko, simula ngayong araw.

Sa Metro Manila, ininspeksyon ng ilang alkalde ang mga libingan gaya ni Mayor Francis Zamora na nagtungo sa San Juan City Public Cemetery habang nakapwesto na rin ang mga pulis sa paligid ng Manila North Cemetery.

Patuloy ang paalala ng National Capital Region Police Office at mga pamunuan ng sementeryo sa publiko na iwasang magdala ng mga ipinagbabawal gaya ng alak, matatalim na bagay at videoke.

Nasa pinaka-mataas na disaster preparedness alert status na ang limang lalawigan sa Western Visayas sa posibleng pananalasa ng bagyong Paeng.

Ito’y makaraang tukuyin ng Regional Disaster Risk Reduction and Management Council na high risk ang kanilang mga lugar sa landslides at flashfloods.

Bagaman hindi direktang maaapektuhan at walang nakataas na public storm signal, nakararanas naman ng pag-ulan dulot ng trough (trap) ng bagyo at shearline ang Aklan, Antique, Capiz, Iloilo at Negros Occidental.

Ayon kay RDRRMC Spokesperson Cindy Ferrer, nananatiling mababa ang posibilidad na labis maapektuhan ng pagbaha o pagguho ng lupa ang mga lungsod ng Bacolod at Iloilo.

Samantala, ipinag-utos na ni Bacolod Mayor Albee Benitez ang kanselasyon ng klase kahapon maging ang deployment ng rescue teams sa mga strategic area upang matiyak ang mabilis na pagresponde.

Inihayag naman ng Negros Occidental Provincial Social Welfare and Development Office na isandaan apatnapu’t apat na pamilya na ang apektado ng pagbaha.