Drew Nacino

Muling ipinaalala ng Light Rail Transit Authority (LRTA) na hanggang bukas na lang, Nobyembre a-5 ang libreng sakay para sa mga estudyante sa LRT Line 2.

Ayon kay LRTA Administrator, Atty. Hernando Cabrera, aabot sa isa’t kalahating milyong estudyante na ang nakinabang sa Libreng Sakay ng Line 2 mula Masinag, Antipolo hanggang Recto Avenue, Maynila simula noong August 22.

Ang naturang programa ay ipinatupad bilang suporta sa mga mag-aaral na naapektuhan ng COVID-19 pandemic.

Gayunman, hindi na anya ito palalawigin pa at hanggang bukas na lang.

Tiniyak naman ng LRTA na makatatanggap pa rin ang mga estudyante ng 20% discount sa tren simula sa linggo, Nobyembre a – 6.

Dapat nang isulong ang mga long term solution sa gitna ng pinsalang dinudulot ng tumatamang mga kalamidad sa bansa.

Ito, ayon kay Senate President Juan Miguel Zubiri, ay dahil hindi naman pwedeng laging tayong maging pro-active na lang pagdating sa Disaster Management, lalo’t kung buhay ang nalalagay sa panganib.

Kailangan anyang i-streamline ang sistema ng pagresponde at mapalakas ang National Authority upang maging epektibo ang koordinasyon ng national at local personnel pagdating sa Disaster Preparedness at Mitigation.

Idinagdag ni Zubiri na kokonsultahin nila ang National Disaster Risk Reduction Management Council at mga lokal na pamahalaan para masuri ang recovery roadmap.

Sa pagbabalik anya ng sesyon sa Lunes, isasaalang-alang ng Senado sa pagtalakay sa 2023 National Budget ang kailangang pondo upang maka-recover ang mga lugar na pininsala ng Bagyong Paeng. —ulat mula kay Cely Ortega Bueno (Patrol 19)

Dapat ilipat na sa Calamity Fund ang mga panukalang pondo na itinuturing na Non-Essential Programs para sa susunod na taon.

Ito ang iginiit ni Senate Minority Leader Koko Pimentel bilang suporta sa hakbang na dagdagan ang Calamity Fund ng bansa para sa taong 2023.

Bagaman mataas anya ng 55% ang proposed P31-B 2023 Calamity Fund kumpara sa kasalukuyang taon, tiyak na kakapusin pa rin ito sa mga gastos sa relief at rehabilitation programs matapos ang malalakas na bagyong dumaan.

Ipinaalala ni Pimentel na nasa average na 20 bagyo ang dumaraan sa bansa kada taon, kaya dapat dagdagan ang pondo sa Disaster, Calamity Response at Recovery Programs.

Iminungkahi ng Senador na bawasan ang confidential at intelligence funds sa ilalim ng proposed 2023 at ire-channel para sa disaster response capabilities.

Sa ilalim ng 2023 Proposed Spending, P9.2-B ang nakalaan sa Confidential at Intelligence Funds na kinabibilangan ng P4.5 billion sa Office of the President; P806 million sa PNP; 500 million sa Office of the Vice President at P500 million sa PDEA.

Ang mga pondong ito anya ay maaaring gamitin sa pagpapalakas ng weather forecasting capabilities ng PAGASA, pagtatayo ng mga bahay na winasak ng mga bagyo at lindol at pagsasaayos ng mga kalsada at tulay. —ulat mula kay Cely Ortega Bueno (Patrol 19)

Tiniyak ng PAGASA ang pagkakaroon ng improvement sa kanilang Weather Forecasting at Early Warning Systems sa gitna nang magkakasunod na pananalasa ng mga bagyo sa bansa.

Sa katunayan inihayag ni Dr. Esperanza Cayanan, Deputy Administrator for Research and Development ng PAGASA, na nagsasagawa na sila ng pilot study sa impact-based forecasting at warning services sa Metro Manila at Metro Cebu.

Layunin anya nito na mabawasan ang epekto ng mga weather-related hazard, gaya ng flashfloods at landslides.

Ayon kay Cayanan, kailangan talagang magkaroon ng improvement sa typhoon forecast advisories na dapat ipatupad sa lalong madaling panahon.

Tinukoy din ng PAGASA official ang malaking “gap” sa aspeto ng koordinasyon sa mga Local Government Unit, partikular sa pag-detect sa tumataas na water level sa ilang bahagi ng bansa.

Para anya ma-detect ang water levels, inaayos na ng pagasa ang early flood warning systems nito sa ilang lugar lalo’t kada tatlong oras nag-i-issue sila ng heavy rainfall warnings.

Matapos naman ang pitong taon simula nang isabatas ang PAGASA Modernization Act, tinukoy ni Cayanan ang ilang improvements sa ahensya gaya ng pagkakaroon ng 102 Automatic Weather Stations at 28 Lightning Detection Systems.

Gayunman, aminado ang PAGASA official na may kakulangan pa rin sila sa mga personnel kaya’t inirekomenda na rin niya ang pag-ha-hire ng karagdagang tauhan.

Boluntaryo na rin ang pagsusuot ng face masks sa mga workplace sa pribadong sektor bilang pagtalima sa kautusan ni Pangulong Bongbong Marcos na gawing optional ang face mask use sa indoor spaces.

Kinumpirma ni Labor Secretary Bienvenido Laguesma na nilagdaan na niya ang Labor Advisory 22, series of 2022, o Guidelines on the Voluntary Wearing of Face Masks in Workplaces.

Gayuman, nilinaw ni Laguesma na may mga exempted sa nasabing kautusan gaya ng healthcare facilities, partikular ang mga ospital, clinic at laboratoryo;

Medical transport vehicles, tulad ng ambulansya; public transportation mapa-lupa, tubig at himpapawid.

Para naman sa government workplaces, kailangan pang hintayin ang kautusan mula sa Civil Service Commission.

Lumobo pa sa P6.2-B ang halaga ng pinsala ng Bagyong Paeng sa agrikultura at imprastraktura.

Sa datos ng National Disaster Risk Reduction and Management Council, pinaka-malaki ang pinsala sa imprastraktura na umabot sa P3.5-B.

Ayon naman sa Department of Agriculture, sumampa na rin sa mahigit P2.7-B ang pinsala sa Agriculture Sector.

Kabuuang 82,830 hectares ng agricultural land ang nagtamo ng pinsala sa Bicol, Cordillera Administrative Region, Cagayan Valley, Central Luzon, CALABARZON, MIMAROPA, Western at Eastern Visayas, Zamboanga Peninsula, Central Mindanao at Soccsksargen regions.

Kabilang sa matinding pinadapa ang mga palayan na umabot sa 95,000 metric tons ang volume loss o P1.7-B ang halaga ng pinsala na sinundan ng high value crops, P555.4-M at fisheries, P201-M.

Pinaka-lubhang nasalanta ang sektor ng agrikultura at imprastraktura sa Bicol Region na umabot sa P1.2-B ang kabuuang halaga.

Nagpapatuloy ang pamamahagi ng ayuda ng D.A. sa mga apektadong magsasaka at mangingisda.

Mahigit isang buwan bago mag-Pasko, nagmahal na ang mga produktong pang-Noche Buena.

Sa pag-iikot kahapon ng Department of Trade and Industry, tumaas ang presyo ng lahat ng Noche Buena products, gaya ng Hamon at Quezo de Bola.

Kabilang din sa nagmahal ang Pasta, tulad ng Elbow Macaroni na P40 na ang kada 400 grams kumpara sa P34 noong isang taon at spaghetti, P41 kumpara sa dating P35 kada pakete.

Inihayag naman ni Trade Assistant Secretary Ann Claire Cabochan na dahil sa dagdag-presyo, pinag-aaralan ng DTI kung maglalabas sila ng Price Guide sa Noche Buena items.

Samantala, wala pa ring pasya ang kagawaran sa hirit na dagdag-singil ng manufacturers ng basic at prime commodities, kabilang ang Pinoy Tasty at Pinoy Pandesal.

Gayunman, ilang Non-basic items ang kapansin-pansing nagmahal ngayong Nobyembre.

Kampante naman si Philippine Amalgamated Supermarkets Association President Steven Cua na inaasahang daragsa pa rin ang mga mamimili habang papalapit ang holiday season, kahit may price hike.