Drew Nacino

Muling ipananawagan ng Pilipinas ang mapayapang pagresolba sa sigalot sa Korean Peninsula sa nakatakdang pagdalo ni Pangulong Bongbong Marcos sa Association of Southeast Asian Nations (ASEAN) Summit sa Phnom Penh, Cambodia.

Inihayag ito ng Department of Foreign Affairs sa gitna nang muling pagsiklab ng tensyon sa pagitan ng North at South Korea.

Ayon kay DFA Office of the Asian and Pacific Affairs assistant secretary Nathaniel Imperial, nakababahala ang sitwasyon sa Korean Peninsula lalo’t nasa 46,000 Pilipino ang naninirahan at nagtatrabaho sa SoKor.

Sa katunayan anya ay nag-issue ang Pilipinas ng ika-apat na statement nito noong November 2 bilang pagkundena sa ballistic missile launches ng NoKor na nagpa-init muli sa tensyon sa nasabing rehiyon.

Nakatakdang dumalo si Pangulong Marcos sa 40th at 41st ASEAN Summits simula Huwebes, November 10 hanggang 13.

Nilinaw ni Science and Technology Secretary Renato Solidum na hindi nasira ng Bagyong Paeng ang apat nilang doppler radars.

Naka-istasyon ang mga naturang aparato sa Basco, Batanes; Virac, Catanduanes; Tampakan, South Cotabato at Iloilo City.

Ayon kay Solidum, bago pa man tumama ang Bagyong Paeng, isinasaayos na ang mga doppler radar matapos mapinsala ng mga “nagdaang bagyo” habang ang isa ay ililipat ng lugar.

Sa katunayan anya ay magdaragdag pa sila ng doppler radar sa ibang bahagi ng bansa upang mas lumawak at mapaganda ang weather forecasting ng PAGASA.

Samantala, bukod sa mga radar, tutukan din ng DOST ang pagdaragdag ng mga flood forecasting warning center maging ng mga personnel.

Tiniyak ng Department of Agriculture na sapat ang supply ng bigas sa kabila ng pananalasa ng Bagyong Paeng na nagresulta sa P2.8-B na halaga ng pinsala sa sektor ng agrikultura.

Aminado si Agriculture Assistant Secretary Kristine Evangelista na bagaman nasa 95,694 metric tons ang lawak ng pinsala, tiyak na maka-aapekto ito sa supply.

Pero sapat ang supply, partikular ang local rice, dahil nagkaroon naman na ng improvement sa produksyon ng palay.

Ayon kay Evangelista, hindi pa ikinukunsidera ng DA na mag-import muli ng bigas kahit malaki ang pinsalang idinulot ng bagyo.

Sa katunayan anya ay lumago ang produksyon ng palay ngayong taon sa 12.67 million metric tons.

Para naman sa fourth quarter, nasa 2.6 million metric tons ang rice inventory level o katumbas ng 70 araw na supply.

Samantala, mamamahagi ang kagawaran ng mga rice, corn at vegetable seeds sa mga magsasaka.

Nananatiling sapat ang supply ng agricultural products, partikular ang bigas sa kabila ng mga nagdaang bagyo.

Ayon kay Samahang Industriya ng Agrikultura (SINAG) Chairman Rosendo So, hindi gaanong naapektuhan ang mga palayan sa Northern at Central Luzon, na kapwa pangunahing rice producer.

Sapat din anya ang supply ng karneng baboy at manok at bagaman may bahagyang paggalaw sa presyo ng agri-products, maaaring sa ilang lugar lamang ito maranasan.

Gayunman, asahan ang paggalaw ng presyo ng gulay, lalo ang mga nanggagaling sa CALABARZON, Bicol Region o iba pang lugar na hinagupit ng Bagyong Paeng dahil sa posibleng pagnipis ng supply.

Dinagdagan na ng Department of Budget and Management ang National Disaster Risk Reduction and Management Fund sa proposed 2023 National Budget.

Ito’y upang magkaroon ng improvement sa kahandaan at pagtugon ng bansa tuwing may kalamidad.

Itinaas ng DBM sa P31-B ang pondo sa 2023 Proposed National Budget mula sa kasalukuyang P20-B.

Alinsunod ito sa direktiba ni Pangulong Bongbong Marcos gawing proactive ang ekonomiya, kabilang ang pagpapatatag sa kapasidad ng bansa na humarap sa mga kalamidad, gaya ng bagyo.

Ipinunto ng Kagawaran na bagaman walang sinumang makapagsasabi kung gaano kalakas ang isang bagyo o lindol maging ang lawak ng epekto ng anumang kalamidad, mas maigi na anilang laging handa.

Itinanggi ni Transportation Secretary Jaime Bautista ang ulat na nanganganib umanong hindi mag-hire ang mga International Shipping Agencies, na kabilang sa European Union, ng mga Filipino seafarer.

Ipinaliwanag ni Bautista na hindi naman nabigo ang Pilipinas sa isinagawang audit ng European Maritime Safety Agency (EMSA) sa Training Program and at Accreditation System ng bansa para sa seafarers..

Sa katunayan ay patuloy anyang nagha-hire ng mga Pinoy mga International Shipping Agencies, kabilang ang mga naka-base sa E.U. Member States.

Ayon sa Kalihim, isinagawa ng EMSA ang audit para sa pagtalima ng bansa sa 1978 International Convention on Standards of Training, Certification and Watchkeeping for Seafarers noong 2020.

Ang EMSA ang ahensyang nakatutok upang mabawasan ang maritime accidents, marine pollution mula sa mga barko at pagkalagas ng mga buhay sa karagatan sa pamamagitan nang pagpapatupad ng mga batas ng E.U.

Maaari namang malagay sa alanganin ang trabaho ng nasa 50,000 Pinoy seafarers na nasa European Shipping Companies kung mabibigong tumalima sa requirements ng nasabing ahensya.

Sa kasalukuyan, mahigit 600 Filipino seamen ang nagtatrabaho sa iba’t ibang panig ng mundo.

Muling ipinaalala ng Light Rail Transit Authority (LRTA) na hanggang bukas na lang, Nobyembre a-5 ang libreng sakay para sa mga estudyante sa LRT Line 2.

Ayon kay LRTA Administrator, Atty. Hernando Cabrera, aabot sa isa’t kalahating milyong estudyante na ang nakinabang sa Libreng Sakay ng Line 2 mula Masinag, Antipolo hanggang Recto Avenue, Maynila simula noong August 22.

Ang naturang programa ay ipinatupad bilang suporta sa mga mag-aaral na naapektuhan ng COVID-19 pandemic.

Gayunman, hindi na anya ito palalawigin pa at hanggang bukas na lang.

Tiniyak naman ng LRTA na makatatanggap pa rin ang mga estudyante ng 20% discount sa tren simula sa linggo, Nobyembre a – 6.

Dapat nang isulong ang mga long term solution sa gitna ng pinsalang dinudulot ng tumatamang mga kalamidad sa bansa.

Ito, ayon kay Senate President Juan Miguel Zubiri, ay dahil hindi naman pwedeng laging tayong maging pro-active na lang pagdating sa Disaster Management, lalo’t kung buhay ang nalalagay sa panganib.

Kailangan anyang i-streamline ang sistema ng pagresponde at mapalakas ang National Authority upang maging epektibo ang koordinasyon ng national at local personnel pagdating sa Disaster Preparedness at Mitigation.

Idinagdag ni Zubiri na kokonsultahin nila ang National Disaster Risk Reduction Management Council at mga lokal na pamahalaan para masuri ang recovery roadmap.

Sa pagbabalik anya ng sesyon sa Lunes, isasaalang-alang ng Senado sa pagtalakay sa 2023 National Budget ang kailangang pondo upang maka-recover ang mga lugar na pininsala ng Bagyong Paeng. —ulat mula kay Cely Ortega Bueno (Patrol 19)

Dapat ilipat na sa Calamity Fund ang mga panukalang pondo na itinuturing na Non-Essential Programs para sa susunod na taon.

Ito ang iginiit ni Senate Minority Leader Koko Pimentel bilang suporta sa hakbang na dagdagan ang Calamity Fund ng bansa para sa taong 2023.

Bagaman mataas anya ng 55% ang proposed P31-B 2023 Calamity Fund kumpara sa kasalukuyang taon, tiyak na kakapusin pa rin ito sa mga gastos sa relief at rehabilitation programs matapos ang malalakas na bagyong dumaan.

Ipinaalala ni Pimentel na nasa average na 20 bagyo ang dumaraan sa bansa kada taon, kaya dapat dagdagan ang pondo sa Disaster, Calamity Response at Recovery Programs.

Iminungkahi ng Senador na bawasan ang confidential at intelligence funds sa ilalim ng proposed 2023 at ire-channel para sa disaster response capabilities.

Sa ilalim ng 2023 Proposed Spending, P9.2-B ang nakalaan sa Confidential at Intelligence Funds na kinabibilangan ng P4.5 billion sa Office of the President; P806 million sa PNP; 500 million sa Office of the Vice President at P500 million sa PDEA.

Ang mga pondong ito anya ay maaaring gamitin sa pagpapalakas ng weather forecasting capabilities ng PAGASA, pagtatayo ng mga bahay na winasak ng mga bagyo at lindol at pagsasaayos ng mga kalsada at tulay. —ulat mula kay Cely Ortega Bueno (Patrol 19)

Aprubado ng mayorya ng mga Filipino ang mandatoryong pagpaparehistro ng sim card alinsunod sa Sim Registration Law.

Batay sa Social Weather Stations survey, 60% ng respondents ang pabor sa nasabing batas, 17% ang tutol habang 23% ang undecided.

Isinagawa ang survey noong September 29 hanggang October 2 sa pamamagitan ng face-to-face interview sa 1,500 adults.

Ang Republic Act 11934 o Sim Card Registration Act, ang kauna-unahang batas na nilagdaan ni Pangulong Bongbong Marcos.