Drew Nacino

Ramdam na ang Christmas rush sa iba’t ibang transport terminal sa gitna nang pagdagsa ng mga pasaherong uuwi sa kani-kanilang mga probinsya para mag-Pasko.

Halos fully-booked na ang mga biyahe pa-probinsya sa mga bus terminal, airport maging sa mga seaport, lalo sa Metro Manila.

Ayon kay Bryan Co, Senior Assistant General Manager ng Manila International Airport Authority, posibleng pumalo sa 3.5 million ang mga pasahero sa huling dalawang linggo ng Disyembre.

Ininspeksiyon naman ng Department of Transportation ang sitwasyon sa mga terminal upang matiyak ang kaligtasan ng mga biyahero.

Inihayag ni DOTr Undersecretary Mark Steven Pastor na halos “fully booked” na rin ang mga biyaheng probinsya sa Parañaque Integrated Terminal Exchange.

Ito’y dahil mas pinili ng mga pasahero na mag-online booking upang makaiwas sa abala at siksikan pagdating sa terminal.

Samantala, inaasahan ng DOTr hanggang Huwebes o Biyernes ang dagsa ng mas malaking bilang mga bibiyahe sa probinsya.

Malaki ang posibilidad na “patay na” ang 34 na sabungero na nawawala simula pa noong isang taon.

Ito ang inamin ni Justice secretary Boying Remulla sa gitna nang kanyang pagtalakay sa posibleng pag-apply ng International Humanitarian Law kaugnay sa pagkawala ng mga cockfighting enthusiast.

Ayon kay Remulla, sa pagkakataong ito ay lumalaki ang posibilidad na mayroong “Presumption of Death” kung walang anino o bakas ng mga nawawalang tao.

Sa katunayan anya ay matatawag ng mga “patay” sa halip na mga “nawawalang sabungero” ang 34 na biktima.

Aminado rin ang Kalihim na nakalulungkot mang sabihin subalit ang katotohanan ay maliit na ang tsansa na magpakita ang mga ito.

Nawala o dinukot ang 34 na sabungero simula noong Agosto ng nakaraang taon hanggang nitong Enero ng kasalukuyang taon.

Samantala, nakatakda muling makipag-dayalogo si Remulla sa pamilya ng mga sabungero sa January 11, 2023.

Dapat nang i-prayoridad ng gobyerno ang mga makataong solusyon upang maibsan ang transport crisis, na dulot ng mahal na krudo, mahabang pila ng mga commuter at kakulangan ng public transport.

Ito’y bunsod ng patuloy na pagdami ng mga isyung kinakaharap ng mga mananakay, partikular sa Metro Manila, lalo ngayong holiday season.

Iginiit ni Pinagkaisang Samahan ng mga Tsuper at Operators Nationwide (PISTON) President Mody Floranda na sa halip na hintaying bumaba ang presyo ng krudo, dapat magkaroon ang gobyerno ng regulatory jurisdiction sa local price.

Ito’y sa pamamagitan ng pag-classify bilang urgent sa House Bill 400, na inihain ng Makabayan Bloc upang maibsan ang pasanin ng transport sector at mga mananakay.

Kung ang kaduda-dudang Maharlika Fund ay paspasang ipinasa ng kamara sa loob lang ng dalawang linggo, dahil pinaratsada ni Pangulong Bongbong Marcos, kataka-taka anyang natatagalan ang mga mambabatas na magpasa ng mga mas makabuluhang batas na magpapagaan sa gastusin ng mga mamamayan.

Ipinunto ni Floranda na bagaman maganda ang hangarin na i-prayoridad ang large-scale transport infrastructure projects tulad ng mga tren, dapat ding tutukan ang low-income filipinos, na karamiha’y sumasakay ng jeep bilang abot-kayang transportation mode para sa mga maikling biyahe.

Samantala, ipinanukala rin ng PISTON ang pagpapalakas sa local manufacturing ng modern jeepney sa pamamagitan ng paggamit sa natural resources ng bansa at iwasang umasa sa importasyon.

Nasa P500-M halaga na ng agricultural products ang nasabat ng mga otoridad habang limang consignees na ang kakasuhan sa gitna nang pinaigting na kampanya ng gobyerno kontra smuggling.

Inihayag ni Department of Agriculture Assistant Secretary James Layug na nakatakdang mag-inspeksyon ang mga miyembro ng kanilang team sa ilan pang container van na posibleng kargado ng smuggled goods.

Makikipagtulungan na anya sila kay Justice Secretary Jesus Crispin Remulla sa ligal na aspeto ng paghahain ng kaso laban sa mga sangkot sa smuggling.

Tiniyak din ni Layug na sa mga susunod na araw o buwan ay ibubunyag na ng D.A. ang pangalan ng mga consignee at broker sa sandaling hawak na nila ang lahat ng dokumento at magkaroon na ng matibay na kaso.

Kabilang naman sa mga ininspeksyon ang shipments na naka-consign sa Taculog J International Consumer Goods Trading noong isang linggo, patunay na determinado ang gobyerno na sugpuin ang smuggling.

Unang idineklara ang kargamento bilang Siopao, pero batay sa derogatory report ng kagawaran ay kargado pala ng mga sibuyas, frozen fish tofu at frozen squid flower, ang walong forty-footer container vans na misdeclared at misclassified agri-produce na nagkakahalaga ng P53.6-M.

Mayorya ng mga Pilipino ang positibo ang pananaw sa pagsalubong sa Pasko, ngayong taon.

Batay ito sa resulta ng isinagawang Ulat ng Bayan Survey ng Pulse Asia sa 1,200 adult respondents noong Nobyembre a – 27 hanggang Disyembre a – 1.

Napag-alaman sa survey na inaasahan ng 43% ng Pinoy households na mas magiging masagana ang kanilang holiday celebration ngayong taong kumpara noong 2021.

52% naman ang nagsabing walang pinagkaiba ang pagdiriwang ngayong 2022 kumpara noong isang taon na inilarawan nila bilang masagana.

Mayorya ng mga may positibong pananaw ay nasa Visayas na aabot ng 66%.

Samantala, sa kaparehong survey period, karamihan sa mga tinanong o halos 92% ang nagsabing sasalubungin din nila ang bagong taon na may pag-asa.

Pinawi ng Department of Agriculture (DA) ang pangamba ng publiko na posibleng magkaroon ng kakulangan sa supply ng bigas sa susunod na taon.

Sa kabila ito ng ulat ng US– DA na mararanasan ang global rice supply shortage sa susunod na taon at kabilang sa mga maaapektuhan ang india, na isa sa nangungunang producer ng palay at Pilipinas, na pang-anim sa may pinaka-malaking konsumo ng bigas.

Tiniyak ni DA Senior Undersecretary Domingo Panganiban na magkakaroon ng maraming supply dahil sasapat ang produksyon at hindi rin mag-a-angkat ng bigas ang bansa sa susunod na taon.

Dinoble na rin anya sa P30-B mula sa kasalukuyang P15-B ang budget ng kagawaran para sa bigas.

Inihayag naman ni Undersecretary Mercedita Sombilla na asahang bababa na sa susunod na taon ang presyo ng karneng baboy at maaaring maglaro na sa P300 hanggang P320 halimbawa ang liempo mula sa kasalukuyang P340 hanggang P330 at dating P380 hanggang P400.

Nilinaw din ni Sombilla na binabalanse nila ang importasyon at produksyon upang mapababa ang presyo.

Wala talagang magagawa ang pamahalaan sa ngayon kundi panatilihin ang mababang taripa sa bigas at iba pang mahalagang pagkain o produkto na inaangkat ng Pilipinas.

Ito, ayon kay Senate Minority Leader Koko Pimentel, ay dahil hindi naman nakapagpo-produce ng sapat na supply ng pagkain ang bansa.

Kamakailan ay inaprubahan ni Pangulong Bongbong Marcos ang rekomendasyon ng National Economic Development Authority na palawigin ang mababang taripa sa imported agri-products upang maibsan ang epekto ng mataas na inflation at matiyak na makabibili ng pagkain ang publiko, lalo ngayong holiday season.

Iminungkahi ni Senator Pimentel na repasuhin kada ikatlo o ika-anim na buwan ang ipinatutupad na mas mababang tariff rates.

Iginiit din ng Senador ang kahalagahan ng pagpapahusay ng produksyon ng pagkain sa bansa upang mabawasan ang epekto ng mataas na inflation.

Hindi dapat gawing pang-matagalang patakaran ang mababang taripa sa mga inaangkat na mga mahahalagang produkto, tulad ng agricultural products.

Ito ang inihayag ni Senate Majority Floorleader Joel Villanueva matapos aprubahan ni Pangulong Bongbong Marcos ang pagpapalawig hanggang sa katapusan ng taong 2023 ng mababang tariff rates sa imported agricultural products sa kabila ng mataas na inflation rate.

Ayon kay Villanueva, bagaman nagpapasalamat siya na inaprubahan ni Pangulong Marcos ang rekomendasyon ng National Economic Development Authority na palawigin ang mababang taripa, mahalaga pa ring palakasin at ipagpatuloy ang modernisasyon ng agricultural sector.

Ito’y upang matiyak anya ang seguridad sa pagkain at palaganapin ang paglikha ng trabaho sa nasabing sektor.

Iginiit ng Senador na hindi araw-araw ay Pasko at kailangang matiyak na may pagkain sa hapag-kainan ng bawat pamilyang Pilipino sa bawat araw.

Una nang naghain ang mambabatas ng resolusyon na naglalayong imbestigahan ng Senado kung paano matitiyak ang seguridad sa pagkain at paano mapalalakas ang agrikultura at pangisdaan sa bansa. —ulat mula kay Cely Ortega Bueno (Patrol 19)

Hindi pangungunahan ni Labor secretary Bienvenido Laguesma ang Regional Tripartite Wages and Productivity Boards sa pagpapasya sa panibagong hirit na wage increase sa susunod na taon.

Ito, ayon kay Laguesma, ay dahil siya ang tumatayong Chairman ng National Wages and Productivity Commission kung saan mapupunta ang anumang apela.

Sa kabila nito, nagsasagawa na anya ng pag-aaral ang iba’t ibang Regional Board at gumugulong na ang proseso sa pagdinig sa National Capital Regional.

Iginagalang naman ng Kalihim ang mandato ng lehislatura sa issue ng panukalang batas sa kamara na bubuwag sa mga wage board at magkaroon ng National Wages and Productivity Board at hayaan ang Kongreso na magtakda ng sweldo.

Gayunman, ipinunto ni Laguesma na ang umiiral na Regional Tripartite Wages and Productivity Boards ang pinaka-mahusay o epektibong mekanismo.

May direkta anya kasing partisipasyon ang “involved” na sektor sa pangunguna ng mga manggagawa, namumuhunan at gobyerno na nagbabalanse.

Sa pananaw ng Department of Labor and Employment, kanilang mandato rin ang magpanukala ng batas, pag-usapan ang mga umiiral na mekanismo na ipatutupad at magbigay ng mga suhestyon sa Kongreso.

Malaki ang posibilidad na malampasan ng paglago ng ekonomiya ng bansa ang target ng gobyerno ngayong taon.

Ito, ayon kay Socioeconomic Planning secretary Arsenio Balisacan, ay dahil na rin sa performance ng ekonomiya ng bansa.

Patuloy anyang nakapagtala ang Pilipinas ng paglago sa anim na sunod na quarter, na mayroong year-to-date average na lumampas na sa target range na 6.5% hanggang 7.5%.

Lumago ang ekonomiya ng 7.6% sa third quarter kaya’t ang year-to-date average ay sumampa ng 7.7%.

Kabilang sa tinukoy ni Balisacan na mga posibleng pagmulan ng paglago ang mas maraming investments sa construction activities, utilities at mining bukod pa sa “consumption” na nangungunang driving force ng ekonomiya.

Sa ilalim ng Philippine Development Plan na inilatag ng National Economic and Development Authority kahapon, inaasahan ng pamahalaan na sasampa ang economic growth rate sa pagitan ng 6.5% hanggang 8% sa taong 2028.