Drew Nacino

Nanawagan ang isang Ekonomistang Mambabatas para sa mas matatag na preparasyon ng ekonomiya ng Pilipinas sa gitna nang posibleng epekto sa mundo ng bakbakan ng Israel at Iran.

Ayon kay Albay 2nd District Rep. Joey Salceda, Chairman ng House Committee on Ways and Means, namemeligrong maapektuhan ang presyo at supply ng krudo, exchange rate, labor market at import costs na pangunahing nagpapatakbo sa ekonomiya ng Pilipinas.

Dapat anyang ikunsidera ang mga ganitong scenario lalo’t isinasapinal na ng mga ahensya ang kanilang 2026 budget proposals.

Ibinabala rin ng mambabatas na ang anumang disruption sa Strait of Hormuz, na daanan ng dalawampung porsyentong oil supply sa mundo, ay lubhang maka-aapekto sa presyo ng inaangkat na krudo ng Pilipinas.

Kagaya ng inaasahan, sinalubong ng mga karaniwang problema ang ilang paaralan, lalo sa Metro Manila ngayong unang araw ng balik-eskwela.

Halimbawa na lamang nito sa President Corazon Aquino Elementary School (PCAES) isa sa mga may pinaka-malaking populasyon ng mga mag-aaral sa Quezon City.

Ayon kay PCAES Principal Gerry Isip, nasa walong libo limandaang estudyante ang nag-enroll para sa academic year 2025–2026.

Gayunman, nananatili anyang hamon ang espasyo partikular sa mga silid-aralan ng grades 1 hanggang 3, na mayroong 35 hanggang 38 mag-aaral bawat section.

Para mapangasiwaan ang volume ng mga estudyante, kailangang magpatupad ng morning at afternoon class shifts.

Umaasa naman si Isip na makapagpapatayo pa ng karagdagang mga gusali upang ma-decongest ang bilang ng mga mag-aaral kada classroom.

Handa na ang Department of Migrant Workers para sa mass evacuation ng mga Overseas Filipinos sa Israel.

Sa gitna ito ng tumitinding bakbakan ng Iran at Israel na nagresulta na sa pagkamatay ng mahigit dalawandaan katao simula noong Biyernes.

Ayon kay Migrant Workers Secretary Hans Leo Cacdac, maingat nilang tinatansa ang sitwasyon kabilang ang air space para makarating sa tamang tiyempo.

Hinimok naman ng kalihim ang mga pamilya sa Pilipinas na i-check ang kanilang mga kamag-anak sa israel sa pamamagitan ng DMW hotlines.

May inorganisa anyang help desk na may hotlines na naka-post online simula pa noong June 14 o isang araw matapos maglunsad ng missile at airstrikes ang Israel sa Iran.

Aabot sa tatlumpung libong Pilipino ang naninirahan o nagtatrabaho sa Israel habang tatlumpu lamang sa Iran.

Kumpiyansa ang Department of Transportation na kakayaning matapos ang Edsa rebuild project sa loob lamang ng kalahating taon.

Ito ay sa pamamagitan ng pagkuha ng contractor na may karanasan na sa modernong teknolohiya.

Ayon kay Transportation Secretary Vince Dizon, nakita na niya ang mga proposal mula sa ilang contractor simula nang bigyan ni Pangulong Bongbong Marcos ang Department Of Public Works and Highways ng isang buwan para planuhing maigi ang rehabilitasyon.

Kailangan anyang pumili ng makabagong teknolohiya at hindi na pwede ang dating ginagawa na conventional na paraan o construction methodology.

Magsisimula sana ngayong buwan ang Edsa rehabilitation subalit umani ito ng batikos sa publiko, partikular ang odd-even scheme na maglilimita sa mga motorist na dumaan sa Edsa.

Tumaas pa sa 4.1% ang unemployment rate sa bansa nitong abril kumpara sa 3.9% noong Marso batay sa pinaka-bagong datos na inilabas ng Philippine Statistics Authority.

Ang unemployment data ay katumbas ng mahigit dalawang milyong Pilipinong walang trabaho mula sa 1.9 na milyon na naitala noong Marso.

Gayunman, mababa ito kumpara sa 4.3% o 2.16 million unemployed noon namang Enero.

Patuloy namang tumataas ang bilang ng mga Pilipinong nagkakaroon ng trabaho at oportunidad sa bansa makaraang umabot sa 95.9% ang employment rate noon ding abril, katumbas ng 48.67 milyong Pilipinong may trabaho.

Bahagya itong mas mataas kumpara sa 48.02 milyong Pilipino na may trabaho noong Marso at 48.35 milyon sa kaparehong buwan noong isang taon.

Samantala, umakyat din sa 14.6% ang underemployment rate noong Abril kumpara sa 13.4% noong Marso.

Tiniyak ng AirAsia Move ang kanilang pakikipagtulungan sa gobyerno upang isulong ang transparency at patas na presyo para sa kapakanan ng mga consumer.

Tugon ito ng AirAsia Move matapos ipag-utos ng Department of Transportation ang pagsasampa ng kasong economic sabotage sa nasabing online booking site dahil umano sa labis na paniningil ng pasahe.

Ipinag-utos din ni DOTr Secretary Vince Dizon sa Civil Aeronautics Board na ipasara ang nasabing online booking platform.

Gayunman, nilinaw ng nabanggit na online platform na hindi nila mano-manong itinatakda o minamanipula ang airfares.

Nag-ugat ang kautusan ng kalihim sa sumbong na umabot umano sa 40,000 pesos ang one-way ticket ng AirAsia patungong Tacloban City, Leyte.

Ikinababahala na ng ilang business at industry groups ang magiging epekto ng EDSA rebuilding project sa kanilang araw-araw na operasyon.

Ito’y dahil inaasahang magdudulot ang naturang proyekto ng mas mabigat na daloy ng trapiko sa sandaling simulang na ito sa Hunyo.

Ayon sa Supply Chain Management of the Philippines o SCMAP, kabilang sa mga labis na maaapektuhan ang mga nagpo-produce at nagdedeliver ng mga produkto sa mga mall at supermarket.

Maaari anilang magresulta ito sa mas mahabang oras ng delivery, pagkaunti ng stocks at pagsirit ng presyo ng mga bilihin. Bagaman nauunawaan ng SCMAP ang kahalagahan na ayusin ang EDSA, nanawagan sila sa gobyerno na ipabatid nang maayos sa stakeholders kung ano talaga ang kanilang mga plano upang makapaghanda sila ng mas maaga at maayos.

Para naman kay Makati Business Club Executive Director Apa Ongpin, tiyak na may malaking epekto sa bawat empleyado ang inaasahang traffic congestion sa EDSA, lalo ang mga walang option na mag-work from home, gaya ng mga service workers. Samantala, hinimok ng Philippine Chamber of Commerce and Industry ang mga pribadong kumpanya na magpatupad ng hybrid work schemes sa gitna nang ikinakasang EDSA rehab.

Maglalabas ang Metropolitan Manila Development Authority ng sticker na may security features para sa mga sasakyang exempted sa ipapatupad na odd-even scheme sa EDSA gaya sa mga Transport Network Vehicle Service.

Ito ang kinumpirma ni M.M.D.A. Traffic Enforcement Group Head, Atty. Victor Nuñez sa kanyang pagharap sa pagdinig ng Senate Committee on Public Services na pinamumunuan ni Senator Raffy Tulfo.

Ayon kay Nuñez, magbibigay silang muli ng stickers na libre para sa mga T.N.V.S. Para maiwasan na maabuso, humingi na ang M.M.D.A. ng datos sa L.T.F.R.B. hinggil sa mga T.N.V.S. at nakausap na rin ang mga operators nito.

Kabilang din sa exempted sa odd-even scheme sa EDSA ang mga taxis, pampasaherong bus, mga authorized at marked government vehicles na may official plates na gamit para sa essential services gayundin ang mga electric at hybrid vehicles.

Sinalag ni Congresswoman-elect Leila De Lima ang pahayag ni Vice President Sara Duterte na nais nitong makakita ng “bloodbath” sa paparating niyang impeachment trial.

Ayon kay Cong. De Lima, na dapat ikunsidera ni Duterte ang kanyang papalapit na impeachment trial bilang isang seryosong usapin.

Sa mga ganitong “toxic rhetoric” at “karahasan” eksperto ang mga Duterte.

Ipinunto ng ML Partylist Representative na sa isang impeachment trial, na ang tanging lilitisin ay ang taong ini-impeach kaya’t imposibleng maging madugo ito at kung magkakaroon man ng “bloodbath” ay tanging ang dugo ng inuusig ang daranak hindi ng senators-judges o ng administrasyon at taumbayan.

Tiniyak din ni De Lima na isasagawa ang impeachment proceedings nang patas, nasa ligal na pamamaraan at walang drama.