Drew Nacino

Karagdagang 251 covid-19 cases ang naitala ng Department of Health habang bumaba pa sa 10,863 ang aktibong kaso kahapon.

Ito na ang ikalimang sunod na araw na mas mababa pa sa 300 covid-19 cases ang naitala sa bansa.

Bahagya namang umakyat sa 4,710,151 ang total caseload.

Kabilang na rito ang 3,994,000 recoveries habang sumampa sa 65,654 ang death toll matapos madagdagan ng 17 fatalities.

Samantala, nangunguna pa rin ang National Capital Region sa may pinaka-maraming kaso sa nakalipas na dalawang linggo, 1,626; sinundan ng Calabarzon, 812; Central Luzon, 414 at Cagayan Valley, 336.

Inilarga na ng Social Security System ang probisyon ng RA 11199 o ang Social Security Act of 2018 na nagtataas ng kontribusyon ng mga miyembro upang matiyak ang financial viability ng SSS para sa mga manggagawa sa pribadong sektor.

Ayon kay SSS President at Chief Executive Officer Rolando Ledesma Macasaet, sa ilalim ng batas, agad na magkakaloob ng benepisyo sa may labingtatlong milyong manggagawa at matitiyak ang viability ng SSS fund para magkaloob sa kanila ng social security protection.

Alinsunod din sa batas, magtataas ng contribution rate ng 1% kada dalawang taon hanggang sa maabot ang 15% sa taong 2025.

Sa ilalim ng bagong contribution rate, ang employers ang aako ng 1% increase na nangangahulugan ang kanilang contribution sa ngayon na 9.5% at ang nalalabing 4.5% ay ibabawas sa mga empleyado.

Nilinaw naman ni Macasaet na hindi apektado ang mga empleyadong sumasahod ng hindi aabot ng P25,000 kada buwan na bumubuo naman sa 78% ng SSS-paying employee members.

Posibleng isailalim muli sa red alert status ang Luzon grid habang papalapit ang tag-init.

Ito, ayon kay Energy Undersecretary Rowena Cristina Guevara, ay kung kahit isang power plant lamang ang mag-force outage dahil sa inaasahang pagnipis ng supply ng kuryente sa pagpasok ng tag-init sa Marso.

Nangangahulugan ito na mayroong kakulangan sa supply na maaaring magresulta sa power interruptions habang ang yellow alert ay nangangahulugang kakapusan ng power reserves o ancillary services.

Magugunitang pinagmulta ng Energy Regulatory Commission ang National Grid Corporation of the Philippines ng P5.1 million sa paglabag sa DOE circular hinggil sa pangongontrata ng ancillary services, kaakibat ng kanilang bantang pag-revoke sa kanilang prangkisa.

Ilan lamang ang Occidental Mindoro, na kabilang sa spug areas o mga lugar na hindi konektado sa power grid, sa madalas putaktehin ng brownout dahil sa patay-sinding planta ng Occidental Mindoro Consolidated Power Corporation (OMCPC).

Hindi pa kasi nababayaran ng National Power Corporation ang daan-daang milyong pisong utang nito sa OMCPC upang maging fully operational ang kanilang planta na pinagagana ng diesel.

Dahil dito, umaapela na si occidental Mindoro Vice Governor Diana Tayag kay Pangulong Bongbong Marcos na resolbahin na ang matagal na nilang problema sa supply ng kuryente.

Umaasa si Tayag na matutugunan ni Pangulong Marcos ang problema lalo’t ito ang may kapangyarihang mag-utos sa DOE at NAPOCOR na solusyonan ang power crisis sa lalawigan.

Nanganganib muling tamaan ng krisis sa kuryente ang ilang lalawigang hindi konektado sa power grid o mga “spug areas” dahil sa kakapusan ng budget para sa mahal na diesel, na nagpapatakbo sa mga planta.

Ilan sa inilatag na hakbang ng National Power Corporation (NAPOCOR) ay bawasan ang operasyon ng mga diesel power plant upang pagkasyahin hanggang katapusan ng 2023 ang budget.

Ipinanawagan naman ng grupong National Association of Electricity Consumers for Reforms Incorporated (NASECORE) sa Department of Energy na resolbahin na agad ang kakulangan sa power reserves.

Sa gitna ito nang nagbabadyang pagnipis ng supply sa Luzon grid, lalo sa tag-init.

Iginiit ni NASECORE President Pete Ilagan kay energy Secretary Raphael Lotilla na dapat nang seryosohin ang issue at puwersahin ang National Grid Corporation of the Philippines (NGCP) na gampanan ang mandato nito.

Ito’y upang matiyak ang 24 oras na delivery ng kuryente sa pamamagitan ng paghugot ng power reserves o ancillary services.

Aminado si Ilagan na mas nakakatakot ang katamaran o kakulangan ng aksyon ng DOE kumpara sa pagkukulang ng NGCP sa pagtiyak na may sapat na reserbang kuryente.

Nabigo anya ang NGCP na matiyak ang energy reserves sa pamamagitan ng competitive bidding na nagresulta sa red at yellow alerts.

Dismayado rin ang NASECORE dahil hinayaan ng kagawaran na humantong sa ganitong sitwasyon at paglimita sa papel nito bilang forecaster ng power situation sa halip na gumawa ng mga solusyon at ipatupad ang batas.

Pinayuhan ng Bureau of Immigration – NAIA ang mga biyaherong nag-paplanong magdiwang ng Chinese New Year sa labas ng bansa na iproseso ang kanilang re-entry fees sa alinmang tanggapan ng BI bago ang flight.

Ito, ayon kay BI Port Operations Division Chief, Atty. Carlos Capulong, ay bunsod ng inaasahang pagdami ng mga pasahero na kukuha ng re-entry fees sa immigration cashier sa departure area sa tatlong NAIA terminals.

Karamihan anya sa mga ito ay Chinese resident sa Pilipinas na lalabas ng bansa upang magdiwang ng lunar new year.

Idinagdag ni Capulong na maiging kumuha na ng permit bago magtungong airport upang maiwasan ang mahabang pila sa immigration gaya nang nangyari noong isang linggo kung saan ilang pasahero ang naiwan ng eroplano.

Sa ilalim ng Immigration Law, ang mga dayuhan na rehistrado sa BI na may valid immigrant at non-immigrant visas ay kailangang kumuha ng secure exit at re-entry permits tuwing aalis ng bansa kabilang dito ang permanent residents, mga dayuhang estudyante at manggagawa na may hawak na balidong ACR i-cards.

Nanawagan na ang grupo ng mga magsisibuyas sa Occidental Mindoro kay Pangulong Bongbong Marcos Jr. na pagtuunan na ng pansin ang kanilang kinakaharap na problema.

Ayon kay Jose Vidal ng Occidental Mindoro Provincial Farmers Action Council, hindi malayong maubos ang mga magsasaka sa bansa dahil sa labis na pambabarat ng mga trader at middleman.

Tangi anyang mga trader at middlemen ang yumayaman sa halip na silang mga magsasaka ang mas makinabang.

Nangangamba rin si Vidal na kung hindi mapuputol ang ganitong kalakaran, posibleng imbenta na lamang nila ang kanilang mga lupain o hindi na rin magtanim ang kanilang mga anak at susunod na henerasyon.

Hindi pa man humuhupa ang naka-iiyak na issue sa sibuyas, muling nagpa-ulan ng sermon si Senator Cynthia Villar sa mga opisyal ng Department of Agriculture (DA), Bureau of Food and Drug Administration at iba pang opisyal ng ilang ahensya ng gobyerno.

Sa pagkakataong ito pinuna ni Villar, Chairperson ng Senate Committee on Agriculture and Food, ang inaalat na industriya ng pag-aasin dahilan kaya’t umaasa na lamang ang bansa sa importasyon.

Dahil anya sa Republic Act 8172 o Salt Iodization Law na kilala rin bilang asin law, tuluyan nang tumabang hanggang sa mamatay ang nasabing industriya kaya’t dapat nang amyendahan ang 28 taong batas.

Bukod dito, natuklasan ding marami sa salt farmers ang tumigil na sa produksyon dahil walang kakayanan na gawing iodized ang asin para makasunod sa asin law.

Nagpaliwanag naman si National Nutrition Council (NNC) OIC Ellen Ruth Abella sa tunay na layunin ng nasabing batas.

Gayunman, kinuwestyon ng mambabatas ang hakbang ng NNC Dahil wala namang kakayahan ang mga local salt farmer na mag-iodized. - mula sa ulat ni Cely Ortega-Bueno (Patrol 19)

Inalmahan naman ng mga grupong Power for People Coalition (P4P) at National Association of electricity Consumers for Reforms (Nasacore) ang wala umanong tigil na dagdag-singil sa kuryente.

Dapat anilang may managot sa power rate hike dahil taumbayan ang pumapasan nito gayong wala naman silang kinalaman sa problema, lalo ng mga planta.

Binalaan naman ni Nasecore President Pete Ilagan ang Department of Energy at National Grid Corporation of the Philippines sa posibleng pagnipis ng reserbang kuryente na maaaring mauwi sa brownout.

Ayon kay Ilagan, maaaring papanagutin ang DOE at NGCP sa brownout na nagdudulot ng takot sa mga tao at ng problema sa ekonomiya.

Nito lamang oktubre ng nakaraang taon, inamin ni Energy Secretary Raphael Lotilla na magiging mahirap ang power situation ng bansa sa unang bahagi ng taong 2023, partikular sa tag-init, dahil sa manipis na supply.

Nagturuan ang ilang ahensya ng gobyerno sa pagdinig ng senado hinggil sa mababang produksyon ng asin sa bansa.

Sa hearing ng Senate Committee on Agriculture and Food, napuna ni Committee Chairperson at Senator Cynthia Villar ang pagbaba ng produksyon ng asin na nasa 42,000 metric tons na lamang ngayon

Kumpara ito sa 240,000 metric tons noong dekada sisenta hanggang sitenta.

Ang kasalukuyang produksyon ay katumbas lamang ng 7% ng demand sa asin at 15% lang sa dating na-i-po-produce ng bansa.

Nilinaw naman ni D.A.-Bureau of Fisheries and Aquatic Resources OIC Director Demosthenes Escoto na hindi ang Department of Agriculture ang nangangasiwa sa salt industry maging sa pag-regulate nito.

Kahit ang Food and Drug Administration at ibang ahensya na imbitado sa pagdinig ay hindi rin masagot kung sino ang dapat nangangasiwa sa industriya ng pag-a-asin.

Samantala, natuklasan ding marami sa salt farmers ang tumigil na sa produksyon dahil walang kakayanan na gawing iodized ang asin alinsunod sa Republic Act 8172 o Asin Law.

Nagmahal na ang tikoy ilang araw bago ang Chinese o lunar new year.

 Dahil sa nagmahal na asukal at iba pang sangkap, lima hanggang sampung piso ang itinaas ng presyo ng tikoy depende sa laki, klase at flavor.

 Sa pag-iikot ng DWIZ sa Divisoria at Binondo, Maynila, nasa 85 pesos na maliit na kahon ng tikoy mula sa dating 70 pesos.

 Naglalaro sa 120 hanggang 130 pesos ang medium size mula sa dating 110 pesos habang umakyat sa 200 pesos ang large kumpara sa dating 180 pesos.

 Kamakailan ay inihayag ng Department of Agriculture (DA) na nasa 90 hanggang 110 pesos na ang kada kilo ng asukal na primera; 83 hanggang 95 pesos ang kada kilo ng segunda habang 80 hanggang 97 pesos ang pula o brown sugar.