Drew Nacino

Umakyat na sa pito ang namatay habang isa ang nawawala makaraang bumigay ang isang lumang tulay sa Dasmariñas City, Cavite.

Dakong alas-9:00 ng gabi noong Martes nang maganap ang trahedya sa Sitio Talisayan, Barangay Sampaloc 4.

Ayon kay Dasmariñas Mayor Jennifer Bargaza, pawang mga labingtatlong kabataan umano ang nasa ibabaw ng istruktura na tinatawag na “tulay na hapon o luma” nang gumuho ito.

Hindi na ipinapagamit ang nasabing tulay dahil sa kalumaan nito kaya’t naging tambayan na ito ng kabataan sa naturang lugar.

Nilinaw naman ng local government unit ng Dasmariñas na walang kaugnayan ang nasabing trahedya sa malakas na lindol kahapon.

Patuloy ang search and rescue operations sa nawawalang menor de edad na biktima.

Nananatili sa apat ang patay habang 109 ang sugatan matapos ang magnitude 7 na lindol na tumama sa lalawigan ng Abra at iba pang bahagi ng Luzon.

Dalawa sa mga nasawi ay mula sa La Trinidad at Tuba, Benguet habang tig-isa sa mga bayan ng Balbalan, Kalinga; Bangued, Abra.

Inihayag ni National Disaster Risk Reduction and Management Council Spokesman Mark Timbal na pawang residente ng Cordillera Administrative Region ang mga nasugatan habang pito mula sa Region 1.

Batay naman anya sa datos ng Department of Education, nasa 60 paaralan ang nasira o bahagyang napinsala sa Regions 1, 2, 3 at CAR.

Hinimok ng Department of Trade and Industry (DTI) ang mga  senior citizen at persons with disabilities na gamitin ang kanilang 5% special discount sa Basic Necessities and Prime Commodities (BNPC).

Nilinaw ng DTI na iba ang 5% diskwento sa 20% regular discount na saklaw ang iba’t ibang produkto at serbisyo.

Ayon kay DTI – Consumer Protection Group Undersecretary Ruth Castelo, maaaring gamitin ang 5% discount ng mga senior at PWD sa pagbili sa halagang hanggang 1,300 pesos kada linggo para sa online at offline transactions.

Pwede naman anya itong gamitin ng isang buong taon at hindi lamang ngayong may COVID-19 pandemic.

Kabilang sa mga basic necessities na mayroong diskwento para sa mga senior at PWD ay mga de latang sardinas at iba pang marine products; processed milk; kape; sabong panlaba; tinapay;

Habang discounted din ang iba pang prime commodities gaya ng harina; canned pork, beef at poultry meat; noodles at sabong panligo.

Nasa 100 pamilya ang nagsilikas makaraang malubog sa baha ang kanilang mga bahay sa Davao City.

Ayon sa Davao City Local Government Unit, kabilang sa mga apektado ang mga residente ng Barangay Matina Crossing matapos umapaw ang Matina River bunsod ng malakas na pag-ulan.

Ilan sa mga residente ay pansamantalang tumuloy sa barangay hall habang ang iba ay piniling magpalipas ng gabi sa mga kaanak at kaibigan.

Wala namang nasaktan sa pagbaha na humupa naman kahapon ng umaga.

Una nang inihayag ng PAGASA na ang malakas na pag-ulan ay dulot ng Inter-Tropical Convergence Zone na naka-aapekto sa Mindanao.

Posibleng makalabas na ng ospital ngayong araw si Hannah Furigay, isa sa mga biktima ng ateneo shooting incident at anak ni dating Lamitan City Mayor Rosita Furigay na kabilang sa tatlong nasawi.

Kabilang si Hannah sa mga ateneo law students na lalahok sana sa graduation ceremony pero naunsyami matapos ang pamamaril ni Dr. Chao Tiao Yumol.

Bukod sa nakatatandang Furigay, patay din insidente  ang aide ng dating alkalde na si Victor Capistrano at Ateneo De Manila University Security Guard na si Jeneven Bandiala.

Aminado si Kelsey Furigay, kakambal ni Hannah, na hiniling ng kaniyang kapatid na makapunta sa burol ng kanilang ina at makadalo sa libing nito.

Sa susunod na linggo ay nakatakda ang ikalawang operasyon sa colon ni Hannah habang wala pang petsa kung kailan dadalhin ang labi ng kanyang ina sa Lamitan.

Ibinabala ng PHIVOLCS ang karagdagang pinsala sa Abra at iba pang bahagi ng Luzon matapos ang magnitude 7 na lindol.

Ito, ayon kay DOST Undersecretary at PHIVOLCS OIC Renato Solidum, ay dahil sa aftershocks na maaaring magdulot ng karagdagang pinsala, partikular sa epicenter ng pagyanig sa bayan ng Tayum, Abra.

Malakas anya ang nasabing pagyanig at kung ang mga bahay ay may sira at hindi pa tuluyang tumumba ay maaari pa itong mapinsala ng mga aftershock.

Dapat din anyang ma-inspeksyon muna ng mga engineer ang lahat ng mga istruktura upang mabatid kung may mga pinsala, tulad ng bitak sa pader dahil peligroso ang mga aftershock.

Kailangan ding isaayos ang mga bahay o gusaling nasira at kung talagang hindi na kakayanin at ma-condemn ay magpatayo na lang ng bago.

Bukod dito, namemeligro rin ang mga lugar na naapektuhan ng landslides at mga bitak dahil sa paglambot ng lupa.

Asahan pa ang mga panaka-nakang aftershocks sa mga lugar na malapit sa epicenter ng magnitude 7 na lindol.

Partikular na tinukoy ng PHILVOLCS ang bayan ng Tayum na sentro ng pagyanig na “tectonic” ang origin.

Ayon kay DOST Undersecretary at PHIVOLCS OIC Renato Solidum, posibleng tumagal ng dalawa hanggang tatlong araw ang mga aftershocks.

Ito, anya, ay dahil itinuturing na “major earthquake” ang malakas na pagyanig kahapon.

Samantala, nilinaw ni Solidum na hindi tsunami ang naranasan sa bahagi ng La Union at Ilocos Sur.

Maraming residente ng Bangued, Abra ang mas piniling magpalipas ng gabi sa labas ng kanilang bahay matapos ang magnitude 7 na lindol na tumama sa lalawigan at ilang bahagi ng Luzon.

Tinatayang 200 katao ang pansamantalang tumutuloy sa plaza dahil sa takot sa aftershocks.

Ayon kay Mayor Mila Valera, natatakot ang mga residente na magbalikan sa kanilang mga bahay na pawang nagtamo ng mga pinsala at maaaring magdulot ng peligro.

Nasira rin anya ang mga kalsada, tatlong tulay, walong government facilities, pitong commercial buildings habang tatlong bahay ang totally damaged at 36 ang bahagyang napinsala.

Nananawagan naman si Valera sa kanyang mga constituent na bakantehin ang lahat ng establisyimento at ipinag-utos din ang pagsasara ng lahat ng kalsadang patungo sa sentro ng bayan maging ang pag-control sa supply ng krudo.

Ito’y dahil nagsimula nang mag-hoard ng pagkain at nagpa-panic buying ang mga tao.

Samantala, nagtayo na ang local government 25 modular tents upang magsilbing temporary shelter ng mga evacuee.

Suportado ni Pangulong Bongbong Marcos ang panukalang batas na lilikha sa Department of Disaster Resilience matapos ang malakas na lindol na tumama sa Northern Luzon, kahapon.

Ayon kay Pangulong Marcos, higit na kailangan ng bansa ang isang ahensya na tututok sa mga peligrong hatid ng mga lindol, bagyo at climate change lalo’t kabilang ang Pilipinas sa mga madalas tamaan ng natural disasters.

Kamakailan ay muling inihain ni Senator Bong Go ang panukalang magtatag ng Department of Disaster Resilience na layuning ihanda o mapanatiling ligtas ang mga komunidad laban sa mga kalamidad tulad ng bagyo.

Posible pang makapaglatag ng remedyo kahit isa nang ganap na batas ang Vape Law.

Inihayag ni dating Health Secretary Francisco Duque, III na isang malaking banta sa kalusugan, lalo sa kabataan ang nasabing batas kaya’t kailangan itong kilatasing maigi.

Ayon kay Duque, wala namang kapangyarihan ang DTI na mag-regulate ng mga produktong may health issues kaya’t dapat ang FDA ang manguna sa pag-regulate ng vape.

Inihayag naman ni Philippine College of Physicians (PCP) President, Dra.Maricar Limpin na nagkaroon ng paglabag sa mandato ng FDA.

Kinuwestyon din ni Limpin ang probisyon ng Vape Law na nagbaba sa edad ng mga maaaring bumili ng mga nasabing produkto.