Drew Nacino

Sumampa na sa record-high na 879,429 deaths ang naitala sa Pilipinas noong nakaraang taon o sa ikalawang taon ng COVID-19 pandemic.

Ito na sa ngayon ang itinuturing na pinamakataas na bilang ng namatay sa bansa sa loob lamang ng isang taon kumpara sa 613 thousand 936 noong 2020 o sa unang taon ng pandemya.

Batay ito sa ulat ng Philippine Statistics Authority hanggang nitong Agosto 13.

Ayon kay Commission on Population and Development (POPCOM) executive secretary at undersecretary Juan Antonio Perez III, lumabas din sa datos ng PSA na 2,700 deaths ang naitala kada araw noong 2021.

Patunay anya ito na matinding hamon ang kinaharap ng health system ng bansa sa nasabing taon kaya kailangan ng karagdagang “resources” sa hinaharap.

Base sa POPCOM report, ang September 2021 ang panahon na nakapagtala ng pinaka-maraming namatay na umabot sa 119,758 o katumbas ng 4,000 deaths kada araw.

Gayunman, nilinaw ni Perez na hindi naman lahat ng sanhi ng kamatayan noong isang taon ay COVID-19 lalo’t 159,770 deaths ang “unrelated” sa pandemya.

Nangungunang mga dahilan ng pagkamatay ay sakit sa puso, stroke, diabetes at hypertension.

Tinatayang isang libong sako ng basura ang nahakot sa “dolomite beach” sa Manila Bay bilang bahagi ng international coastal clean-up day.

Ayon sa Philippine Coast Guard, kabuuang 310 personnel mula sa kanilang hanay, Bureau of Jail Management and Penology at iba pang organisasyon ang lumahok sa naturang aktibidad, noong Sabado.

Kabilang rin sa nakiisa sa clean-up drive si PCG – Marine Environmental Protection Commander, Rear Admiral Robert Patrimonio.

Taong 2003 nang lagdaan ni dating Pangulong Gloria Arroyo ang presidential proclamation 470 na nagdedeklara na tuwing ikatlong linggo ng Setyembre ay isasagawa ang international coastal clean-up day.

Ito’y bilang paggunita sa pagdiriwang ng global coastal clean-up.

Umabot na sa mahigit isang bilyong piso ang naipamahaging education cash assistance ng DSWD sa mga indigent na estudyante.

Simula ito noong Agosto 20 hanggang nitong Sabado, Setyembre 17.

Nasa 414,482 students na ang nakinabang sa programa, na binubuo ng 136,349 college students; 58,502 senior high school; 92,856 junior high school at 126,775 elementary students.

Nito lamang Setyembre 10, inanunsyo ng DSWD na isinara na ang online application para sa nasabing ayuda dahil sa mataas na volume ng aplikasyon kumpara sa limited available funds.

Nagsimula nang mabulok ang mga supply ng bawang sa lubang island, Occidental Mindoro bunsod ng kakulangan ng mga bumibili.

Gayunman, patuloy ang paglobo ng presyo ng nasabing produkto sa Metro Manila dahil naman sa kakulangan ng supply.

Ayon kay lubang mayor Michael Orayani, umaapela sila sa Department of Agriculture na tugunan ang issue at tulungan ang mga magsasaka na ibenta ang kanilang mga ani.

Hindi naman anya talaga dumami ang supply dahil kaunti lamang ang nagtanim ng bawang lalo’t napakababa na ng presyo nito.

Sumadsad na sa P30 ang kada kilo ng bawang sa Mindoro kumpara sa P300 kada kilo sa Metro Manila batay sa monitoring ng DA.

Samantala, inihayag ni agriculture undersecretary Kristine Evangelista na handa silang makipagpulong sa lokal na pamahalaan ng lubang upang matugunan ang issue.

Naniniwala ang grupo ng mga power producer sa bansa na kakakayaning ibaba muli ang uma-alagwang singil sa kuryente sa pamamagitan ng implementasyon ng ilang hakbang na magpapahintulot sa mas maraming power generators at investors na pumasok sa local market.

Inihayag ng Philippine Independent Power Producers Association (PIPPA) na maaari ring tapyasan ang power costs kung tutugunan ang transmission connection at congestion issues, papaspasan ang transmission projects at pagresolba sa right-of-way issues.

Ayon kay PIPPA President, Atty. Anne Estorco-Montelibano, ang Cebu-Negros Power Interconnection ang nag-lilimita sa daloy ng kuryente mula Negros-Panay patungong Cebu at iba pang bahagi ng Visayas at Luzon, na nagreresulta sa 50 hanggang 90 megawatt na kakulangang supply.

Dapat din anyang makumpleto ang Cebu-Magdungo 230 kilovolt line; Bataan transmission lines mula Mariveles hanggang New Hermosa; New Hermosa hanggang San Jose at TUY Substation Project.

Bukod dito, isinulong ng PIPPA ang Mindanao-Visayas Interconnection Project upang magamit ng ibang rehiyon ang oversupply ng kuryente sa Mindanao, lalo’t lumalaki ang demand sa Luzon at Visayas.

Nangangamba ang Puerto Princesa City Local Government sa Palawan sa posibleng maranasang power crisis matapos ihayag ng Delta P. Incorporated na magsususpinde ito ng operasyon sa katapusan ng buwan.

Dahil ito sa hindi umano nababayarang Universal Charge for Missionary Electrification (UCME) subsidy ng National Power Corporation (NAPOCOR) sa Delta na umaabot na sa mahigit 500 million pesos.

Agarang nagpatawag ng pulong nitong Martes, Setyembre 13, si Mayor Lucilo Bayron kasama ang ilang opisyal ng city government, tulad ni Cong. Edward Hagedorn, mga kinatawan ng NAPOCOR, Palawan Electric Cooperative (PALECO) at mga negosyante sa lungsod.

Ito’y upang talakayin ang mga hakbang na maaaring gawin upang mapigilan ang naka-umang na shutdown ng Delta na isa sa mga power provider ng paleco.

Nakipagpulong din si Bayron sa pamunuan ng nasabing power provider kasama ang mga taga-PALECO at lumiham na rin ang alkalde sa NAPOCOR subalit wala pang tugon ang ahensya.

Aminado naman si City Administrator, Atty. Arnel Pedrosa na hindi lamang ang Delta P ang may ganitong problema dahil maging ang iba pang independent power producer sa lungsod ay may sisingilin din umanong UCME sa NAPOCOR.

Samantala, inihayag ni Vicky Monette Basilio ng PALECO na 20 megawatts ang mawawala o mababawas sa supply ng kuryente sa lungsod at lalawigan kung tuluyang hihinto sa operasyon ang Delta P.

Tutol ang isang grupo ng mga magsasaka sa plano ng gobyernong mag-angkat ng 150,000 metric tons ng asukal upang matugunan ang kakulangan sa supply at maibsan ang mataas na presyo nito.

Ayon kay Kilusang Magbubukid ng Pilipinas Chairperson Emeritus at dating Agrarian Reform Secretary Rafael Mariano, magsasabay ang pag-aangkat ng asukal sa milling season na nagsimula ngayon lamang buwan.

Wala anyang dahilan para mag-issue pa ng Sugar Order 2 sa pag-angkat ng 150,000 metric tons, lalo kung inaasahang darating ito sa Nobyembre.

Ipinunto ni Mariano na operational na ang karamihan ng mga sugar mill at sapat na ang locally produced na asukal sa kailangang supply ng bansa.

Naniniwala ang dating kalihim na wala namang magiging epekto sa presyo sa merkado ang aangkating asukal.

Samantala, pinuna rin ng grupo ni Mariano ang kawalan ng sugar inventory ng gobyerno.

Ikinakasa na ng Kamara ang pagdinig para sa isinusulong na panibagong dagdag sahod.

Ayon kay House Committee on Labor and Employment Chairman at Rizal 4th District Rep. Fidel Nograles, prayoridad ng kumite na agad talakayin ang mga panukala para sa wage hike.

ito’y sa gitna ng patuloy na pagtaas ng presyo ng pagkain at iba pang mga pangunahing bilihin kasabay ng inilabas na survey ng Pulse Asia na nagsasabing 45% ng mga pinoy ang nanawagan ng taas sahod.

Sa ngayon anya ay naghahanda na silang makipag-usap sa stakeholders at pagkaraan nito ay itatakda ang pagdinig sa hirit na wage increase.

Humingi naman ng pang-unawa ang kongresista sa mga manggagawa dahil magiging mahaba ang diskusyon sa national minimum wage.

Muling humina ang halaga ng piso kontra U.S. dollar makaraang magsara ang palitan sa P57.16 centavos kada dolyar, kahapon.

Kumpara ito sa P56.85 centavos exchange rate noong Miyerkules.

Ito na ang ikatlong beses na sumampa sa 57 level ang halaga ng piso laban sa dolyar ngayong buwan.

Sa kabila nito, bahagyang umakyat ang ofw remittances sa nakalipas na pitong buwan o simula Enero hanggang Hulyo.

Batay sa datos ng Bangko Sentral ng Pilipinas, umabot sa 3.3 billion dollars ang kabuuang ipinadala ng mga ofw nitong Hulyo ngayong taon.

Kumpara ito sa 3.24 billion dollars o 2.3% na mas mataas sa kaparehong panahon noong 2021.

Ito na sa ngayon ang pinaka-mataas na halaga ng remittance sa loob ng pitong buwan.

Aabot sa P1 billion ang maaari umanong mawala sa annual revenues ng pamahalaan dahil sa pagpapatupad ng isang taong moratorium sa land amortization at interest payments sa mga benepisyaryo ng comprehensive agrarian reform program.

Ito ang inamin ni Agrarian Reform Undersecretary Marilyn Barua-Yap sa kabila ng nasa 655,000 na benepisyaryong makikinabang sa Executive Order 4 ni Pangulong Bongbong Marcos.

Ayon kay Barua-Yap, pinagbatayan nila sa nasabing bilang ang datos mula sa Land Bank of the Philippines at Department of Finance.

Gayunman, maliit lamang anya ang magiging epekto nito sa pamahalaan, lalo’t malaking tulong naman ito sa mga magsasaka.

Batay sa datos, ang nasabing halaga ay katumbas lamang ng .03% ng annual revenues.