Angelica Doctolero

Isa ang pagkakaroon ng sariling bahay sa pinaka pinag-iipunan ng karamihan dahil hindi nga naman biro ang halaga nito. Pero ano ang gagawin mo kung ang pinaghirapan mong bahay, tinitirhan na pala ng ibang tao. Ang masama pa, hindi mo naman ito pinauupahan.

Kung ano ang kinahinatnan ng mga nanghimasok na ito, eto.

Takot ang naramdaman ng mga residente sa lugar ng San Miguel de Pedroso sa probinsya ng Burgos sa Spain dahil sa pangamba na baka ang bahay na nila ang susunod na angkinin at okupahin ng mga informal settler.

Paano ba naman kasi, mayroong grupo ng informal settlers na nanghimasok at nanirahan sa isang bahay na halos dalawang dekada nang bakante at inangkin ito na para bang sila ang nagbayad at nagmama-ari nito.

Ayon sa isang residente, itinapon pa raw ng informal settlers ang mga furniture ng nasabing bahay at pinalitan ang mga ito ng sarili nilang mga gamit.

Bukod pa riyan, nagkaroon pa ng lakas ng loob ang mga ito na mag-install ng alarm system sa nasabing bahay para protektahan ito mula sa mga masasamang loob.

Suspetsa ng mga residente, matagal nang inaabangan ng mga informal settlers ang bahay, at nang makalipat dito ay sinubukan pa nilang i-register ito sa mga otoridad pero hindi ito pinayagan.

Dahil dito, naging alerto na ang mga residente sa pagbabantay sa mga bumibista sa kanilang lugar dahil sa takot na ang bahay na nila ang susunod na puntiryahin.

Samantala, paaalisin naman na ng mga pulis ang mga informal settler matapos magsampa ng tatlong reklamo ang may-ari ng bahay.

Sa mga may pag-aaring properties diyan, may inatasan ba kayong magbantay sa mga ito? Baka mamaya, hindi na lang pala mga anay ang naninirahan dito.

Kung progress and development lang din naman ang pag-uusapan, kayang-kaya nating makipagsabayan sa iba’t ibang lungsod all over the world. Paano ba naman kasi, nakapasok lang naman sa listahan ng 1,000 Best Cities to Live In ngayong 2025 ang siyam na lungsod sa bansa.

Kung paano ito nangyari, eto.

Inilabas kamakailan lang ng economic advisory firm na Oxford Economics ang pinakabagong listahan ng Global Cities Index para sa kasalukuyang taon at ang Pilipinas, nakapasok!

Sa loob ng isanlibong naglalakihang mga lungsod sa buong mundo, napabilang ang Manila sa ika-206th rank, habang nasungkit naman ng Cebu ang 470th rank.

Ikinategorya ang mga lungsod sa listahan base sa economic, human capital, quality of life, environment, at governance ng mga ito.

Pagdating sa economic ranking, Metro Manila ang nakakuha ng 158th rank. Ika-93 naman ito sa human capital, 373rd sa quality of life, 30th sa environment, at 604th pagdating sa governance category.

Habang 156th naman ang pinakamataas na rank na nakuha ng Cebu para sa category na environment. 371st rank naman ito sa economy, 504th sa human capital, 604th sa governance, at 697th sa quality of life category.

Bukod sa mga ito, nakapasok din sa listahan ang Angeles City na lumapag sa 488th rank, magkasunod naman ang Bacolod at Davao sa 118th at 119th ranks.

Nasa 577th rank naman ang Cagayan de Oro, 581st ang Dagupan City, 835th ang General Santos City, at pangsiyam ang Zamboanga City na nasa 861st rank.

Ayon sa kaparehong report, ang mas mabilis na productivity growth at mas mataas na pasahod kumpara sa ibang mga lungsod sa bansa ang dahilan kung bakit mas marami ang pinipiling manirahan sa mga nasabing lugar.

Samantala, pinangunahan naman ng New York, London, at Paris ang nasabing Global Cities Index.

Sa mga residente ng mga nabanggit na lungsod, anong masasabi niyo? Sangayon ba kayo sa naging resulta ng report na ito?

Mahirap ang mawalan ng mahal sa buhay, lalo na kung ito ang inaasahan mong magiging katuwang mo hanggang sa pagtanda. Pero ang lalaking ito sa Cotabato, habang nagdadalamhati pa sa pagkawala ng kaniyang misis ay hindi inaasahang binawian din ng buhay sa mismong araw pa ng libing ng kaniyang asawa.

Kung ano ang buong kwento, eto.

Sariwa pa man ang sugat ng isang pamilya mula sa pagkamatay ng kanilang nanay, nadagdagan pa ito nang hindi inaasahang sumunod ang kanilang tatay matapos itong maaksidente sa mismong araw ng libing ng kaniyang misis.

Ayon sa mga otoridad, nawalan ng kontrol sa sasakyan ang nasawi na kinilalang si Junifel Conel, Sr. Habang nagmamaneho papunta sa isang water refilling station sa barangay kilada, matalam, cotabato.

Base naman sa imbestigasyon at sa mga kaanak ni Conel, dala marahil ng pagod at puyat mula sa huling gabi ng lamay ng kaniyang misis kung kaya nakaidlip ito sa byahe at sumalpok sa isang 10-wheeler truck na nakaparada sa gilid ng highway.

Sakay din ng suv ang 17-anyos na anak ni Conel na nagtamo ng injury sa binti. Habang ang truck driver naman na nagtamo ng minor injuries ay agad pumayag na magpaimbestiga sa mga pulisya.

Sa kasamaang palad, dead on the spot si Conel, habang naiwan naman sa kanilang mga kaanak ang dalawa nilang menor de edad ng kaniyang misis.

Ikaw, anong masasabi mo sa nakapanlulumong kwento na ito ng pamilya?

Sa panahon ngayon, tila isa nang malaking challenge ang tumagal sa trabaho, pero ang babaeng ito mula sa Japan, mahigit animnapung taon nang nagsisilbi sa isang kumpanya at nabigyan pa ng parangal ng Guinness World Record.

Ang kwento ng dedicated na empleyado na ito, eto.

Taong 2021 nang pagkalooban ng Guinness World Record ang noo’y 90-anyos na si Yasuko Tamaki mula sa Japan bilang oldest office manager.

1956 pa nang magsimulang magtrabaho si Tamaki sa trading company na Sunco Industries. Pero kahit may katandaan na, pumapasok pa rin ito mula alas nuwebe ng umaga hanggang alas singko ng hapon sa loob ng limang araw kada linggo.

Dahil sa haba ng experience at lawak ng kaalaman ni Tamaki sa nasabing kumpanya, tinutulungan niyang magsanay ang mga bago at nakababata nilang empleyado.

Na-promote at naging Section Chief si Tamaki sa edad na 40. Pagdating naman ng 67-year-old, natuto ito na gumamit ng computer sa trabaho. Hindi rin ito tumigil sa pag-aaral at kumuha pa ng certification sa edad sa 86 para patuloy na i-challenge ang kaniyang isip.

Nang matanggap ni Tamaki ang certificate mula sa Guinness World Record, sinabi nito na ginagawa niya lang naman ang kaniyang trabaho at talagang naantig siya sa ipinagkaloob sa kaniya na recognition.

Samantala, sinabi naman ni Tamaki na naniniwala siya na ipinanganak siya para tumulong sa ibang tao. Lifelong goal niya rin daw na pasayahin ang chairman, managers, at iba pa niyang mga kasamahan sa trabaho, at wala rin siyang balak mag-retire mula rito.

Sa mga masisipag at ganadong-ganado magtrabaho diyan, hinahangad niyo ba na makatanggap ng award dahil sa pagiging dedicated niyo?

Kadalasan ay kilig ang mararamdaman kapag nakatanggap ka ng regalo mula sa partner mo kahit pa picture frame lang naman ang laman nito. Pero paano kung ang picture frame ay naglalaman pala ng mga resibo ng panloloko? Sa ganyang paraan sinorpresa ng isang babae ang kaniyang boyfriend para hulihin ito sa ginagawa nitong panloloko.

Kung ano ang kinahinatnan ng magkasintahan, eto.

Pinaghahandaan na ng isang magkasintahan ang pagdating ng kanilang second anniversary at ang graduation ng lalaki nang madiskubre ng babae na nangangaliwa umano ang kaniyang boyfriend.

Dahil dito, naisipan ng babae na supresahin ang kaniyang boyfriend ng isang regalo.

Sa isang video, makikita ang dalawa na magkaharap sa isang mesa habang binubuksan ng lalaki ang regalo ng babae.

Tila sabik na sabik pa ang lalaki noong una pero nang makita nito ang regalo na picture frame at ang nilalaman nitong picture, bigla na lang nawala ang mga ngiti nito.

Paano ba naman kasi, resibo pala ito ng panloloko niya sa kaniyang girlfriend. Humingi pa ng tulong ang babae sa kaanak ng kaniyang boyfriend na makita ang conversation nito at ng umano’y kabit nito.

Doon niya nabisto na nag-celebrate pa ang mga ito ng monthsary at nagtatawagan pa ng ‘baby’.

Samantala, aminado naman ang babae na hindi naging madali para sa kaniya ang ginawang panghuhuli sa lalaking ngayon ay ex-boyfriend niya na.

Dagdag pa niya, sa kasalukuyan ay magkasintahan na ang kaniyang dating nobyo at ang umano’y third party sa kanilang dating relasyon.

Sa mga in a relationship diyan, kung kayo ang mapupunta sa ganitong sitwasyon, magkakaroon din ba kayo ng lakas ng loob na komprontahin ang partner niyo?

Heat stroke, sun burn, dehydration, at iba pang uri ng mga sakit ang kinakatakutan ng karamihan kapag tag-init. Pero ang babaeng ito sa india, hindi sakit ang nakuha kundi paso dahil sa misteryosong pagliyab ng kaniyang damit habang naglalakad sa palengke.

Kung dahil nga ba ito sa init ng panahon, eto.

Makikita sa isang CCTV footage na nakuhanan sa Kandoi Market na matatagpuan sa Jodhpur, Rajastahan, India ang tila isang normal na tagpo sa isang palengke.

Apat na babae ang nahagip sa video na makikitang nag-uusap habang naglalakad.

Pero ilang sandali lang pagkalagpas sa isang tindahan ay bigla na lang hindi mapakali at nagtatakbo ang isa sa mga babae dahil sa misteryosong biglaang pagliyab ng suot nitong damit.

Mabuti na lang at alerto ang mga kasama nito at ang iba pang mga tao kung kaya agad na naapula ang apoy.

Naging isang malaking palaisipan ang biglaang pag-apoy ng damit ng babae dahil ayon sa mga opisyal ng nasabing palengke, nasa tapat ng tindahan ng tubig ang babae at walang nakikitang dahilan o posibleng pagmulan ng apoy para mangyari ang insidente.

Tinuturo naman ang matinding init ng panahon bilang sanhi ng biglaang paglilyab ng nasabing damit. Pero posible nga ba ito?

Ayon sa isang leader ng isang cloth traders association, ang dupatta o ang shawl na isinusuot ng mga kababaihan sa south asia ay ginagamitan ng plastic na sinulid na maaaring ito ang nagliyab dahil sa init ng panahon. Pero posible rin umano na dahil ito sa static electricity o ‘yung kuryente na dulot ng friction. May posibilidad din na nalagyan ng flammable liquid ang damit kagaya ng pabango.
Samantala, nabigyan naman ng paunang lunas ang babae sa palengke at nasa maayos nang kalagayan bukod sa tinamo nitong paso sa kamay.

Gayunpaman, hindi pa rin tukoy kung ano ang tunay na dahilan sa likod ng misteryosong insidente.

Sa mga marites diyan, ano sa tingin niyo ang rason kung bakit nasunog ang damit ng babae? Misteryo nga lang ba ito o maipapaliwanag ng siyensya?

Anuman ang edad ng isang anak, natural sa mga magulang na maging protective at maalaga rito, lalo na kung ito ay baby pa. Pero ang sanggol na ito sa India, wala pa man ding isang buwan ay binawian na ng buhay dahil aksidente itong nahigaan ng kaniyang tatay na may amats ng alak.

Kung ano ang kinahinatnan ng tatay, eto.

Bandang alas singko hanggang alas sais ng umaga nang dumating ang 22-anyos na si Alakunta Shekar sa bahay ng kaniyang byenan para iuwi na ang kaniyang asawa.

Matapos kasing isilang ng asawa niyang si Sujatha ang pangatlo nilang anak, nanatili muna ang babae sa bahay ng mga magulang nito.

Ayon sa nanay ni Sujatha na si Allepu Rajamani, nang dumating si Shekar sa bahay nila ay makailang ulit nitong kinatok at sinipa ang pinto.

Nang ireklamo niya naman ito sa mga otoridad ay sinabi niya na nakipagtalo pa ito sa pamilya nila dahil sa pagpupumilit nito na iuwi na ang kaniyang asawa matapos nitong manganak.

Bukod sa pag-aamok ay dumating din pala ang lalaki sa bahay nang nakainom. Bagama’t hindi ito pinayagang pumasok noong una, nakatyempo naman ito nang maiwanang nakabukas ang pinto ng bahay.

Nang mahiga ang lalaki sa kama, hindi nito namalayan na nahigaan umano nito ang kanilang 28-days old na baby.

Dagdag pa ni Rajamani, napasigaw na lang ang kaniyang anak nang madiskubre ang sitwasyon ng baby na natutulog lang sa tabi nito.

Nang bumangon si Shekar ay doon nila nakita na dumudugo na pala ang ilong ng sanggol at nang isugod ito sa ospital ay idineklarang dead on arrival dulot ng suffocation.

Samantala, kinumpirma naman na nasa pangangalaga na ng mga otoridad ang lalaki.

Sa mga tumotoma diyan, paalala lang po na ang responsableng pag-inom ay para sa lahat at hindi lang para sa mga nagmamaneho.

Sino ba naman ang hindi kakabahan kapag nanakawan o nawalan ng alahas, lalo na kung wedding ring ito. Ganyan ang nangyari sa isang babae na ilang taong inakala na nawawala ang kaniyang singsing, pero lingid sa kaniyang kaalaman, nasa ilalim lang pala ito ng lupa kasama ang mga pananim.

Kung paano natagpuan ang singsing, eto.

Nagha-harvest sa kanilang farm noong 2004 ang misis mula sa Alberta, Canada na si Mary Grams nang maiwala niya ang kaniyang wedding ring.

Nanatiling sikreto ang pagkawala ng singsing ni Mary lalo na sa kaniyang asawa at tanging ang lalaki niyang anak lang ang nakakaalam tungkol dito.

Pero makalipas ang labintatlong taon, habang nagha-harvest ng carrots ang manugang niya na si Colleen na naninirahan na sa nasabing farm, napansin nito na ang isa sa mga carrots na nabunot nito ay deformed o hindi normal ang hugas.

Muntik pa raw ipakain ni Colleen ang nasabing carrot sa kaniyang aso pero naisipan niyang itabi ito at habang hinuhugasan ang mga inani na carrots, napansin niya na mayroong singsing at tumubo ang carrots sa loob ng singsing kung kaya’t na-deformed ang hugis nito.

Agad namang natukoy ng asawa ni Colleen ang singsing lalo na at ito lang ang nakakaalam na nawawala ang wedding ring ng kaniyang nanay.

Samantala, mayroong panghihinayang na naramdaman si Mary na sana raw ay sinabi niya sa kaniyang pumanaw nang asawa na naiwala niya ang kaniyang wedding ring, lalo na at alam niyang paniguradong matatawa rin ito kung nalaman nito ang nangyari.

Kahit na labintatlong taon na ang nakalipas nang matagpuan noon ni Mary ang singsing, kasyang-kasya pa rin ito sa kaniyang palasingsingan katulad noong unang beses niya itong isinuot noong 1951.

Sa mga nawawalan ng wedding ring diyan, naamin nito na ba sa mga asawa niyo na naiwala niyo ang simbolo ng pagmamahalan niyo?

Isang flex ang mapabilang sa top honor students sa school at ang grumaduate with flying colors sa college. Pero ang lalaking ito, higit pa riyan ang naabot dahil kabilang lang naman ito sa pinakamatalinong tao ngayon sa buong mundo dahil sa galing nito sa subject na kinakatakutan ng marami na Mathematics.

Kung sino ang prodigy na ito, alamin.

July 17, 1975 nang ipanganak ng Physics at Mathematics teacher na si Grace Tao ang anak nila ng pediatrician na si Billy Tao sa Adelaide, Australia si Terence Tao na nakahanay ngayon sa mga matatalinong tao sa buong mundo.

Hindi na bago sa atin ang makakilala ng mga taong accelerated sa eskwelahan o ‘yung mga lumalaktaw ng ilang baitang dahil sa kanilang advanced skills and knowledge. Pero itong si Terence, nag-develop na agad ng advanced understanding sa mga numbers sa edad na dalawang taon, at pagdating ng siyam na taong gulang ay collegiate level na agad ang Mathematics subjects na pinag-aaralan nito.

Pagdating ng 8-years-old, nakakuha naman ito ng score na 760 sa math section ng Scholastic Assessment Test o SAT.

Lumahok din si terence sa prestihiyosong competition para sa mga high school students na International Mathematical Olympiad (IMO) kung saan nakakuha ito ng bronze, silver, at gold medals.

Hindi pa riyan nagtatapos ang achievements ng batang Terence dahil sa edad na labing anim, magkasabay nitong tinapos ang kaniyang bachelor’s at master’s degree at agad na nagkaroon ng PHD title sa edad na 20.

Sandamakmak na ang natanggap na awards ni Terence dahil sa impluwensya at kontribusyon niya sa field ng mathematics at kabilang sa mga ito ang mga isinagawa niyang research analyses.

Sa kasalukuyan, kabilang si Terence sa listahan ng mga ikinukunsiderang pinakamatalinong tao sa buong mundo at mayroong 225-230 na IQ kung saan kahanay niya ang mga sikat na theoretical phycisists na sina Albert Einstein at Stephen Hawking na kapwa mayroong 160 na IQ.

Sa mga academic achiever diyan, goal niyo rin ba na mapabilang sa listahan ng world’s smartest people?

Kadalasan ay nabibisto ang pangangaliwa ng isang tao sa kanilang partner sa pamamagitan ng social media, text messages, o di naman kaya ay mahuhuli mismo ito sa akto. Pero ang misis sa kwento na ito, very unique at hi-tech ang naging paraan ng pagkakadiskubre sa panloloko ng kaniyang asawa gamit ang electric toothbrush.

Kung paano ito nangyari, eto.

Isang tipikal na maasikasong nanay mula sa United Kingdom ang misis na ito na gusto lang naman bantayan ang oral health ng kaniyang anak.

Para siguraduhing naaalagaan nang mabuti ang brushing habits ng kaniyang mga anak, gumagamit ang kanilang pamilya ng electric toothbrush na mayroong mobile application kung saan namo-monitor ang paggamit ng nasabing toothbrush at kung ilang beses itong ginagamit.

Dahil dito, napansin ng nanay ang irregularities sa paggamit ng toothbrush. Napag-obserbahan niya na mayroong record na ginagamit ang mga toothbrush sa mga oras na nasa eskwelahan ang kanilang mga anak at habang nasa trabaho naman ang kaniyang asawa, partikular na tuwing byernes ng umaga.

Umabot pa nga sa punto na nagpatulong ang misis sa beteranong private investigator na si Paul Jones na napansin din ang pattern sa mga na-record na oras kung kailan ginagamit ang toothbrush at sinabi pa na madalas ay location-based ito.

Sa huli, napag-alaman na ilang buwan na palang hindi pumapasok sa trabaho ang kaniyang mister tuwing Byernes ng umaga dahil kasama nito ang isang katrabaho na kaniya ring kalaguyo. Ang matindi pa riyan, nagkikita pa ang mga ito sa kanila mismong bahay dahil alam nito na walang makakakita sa kanila.

Samantala, nagbigay naman ng babala si Jones sa mga nangangaliwa sa kanilang mga partner na kahit anong pagtatago ang gawin nila, wala silang ligtas sa mga recorded data ng mga hi-tech devices sa panahon ngayon.

Sa mga hindi marunong makuntento diyan, itigil niyo na yan, at baka pati ang mga gadgets ay maisahan pa kayo at mabuking sa mga partner niyo.