FEATURES

Sa halip na magmukmok at mawalan ng pag-asa ang mga magsasaka sa Kenya dulot ng hindi maubos-ubos na pulutong ng balang o locust na sumisira sa kanilang mga pananim, naisipan ng The Bug Picture, isang agriculture company sa Africa na gawing  pataba sa lupa at pagkain ng hayop ang mga naturang insekto.

Ayon kay Laura Stanford, founder ng The Bug Picture, hinahanapan nila ng pag-asa ang sitwasyong kinakaharap ngayon ng magsasaka ng Kenya na makatutulong sa komunidad.

Sa ngayon, nasa Laikipia, Isiolo at Samburu sa central Kenya ang The Bug Picture upang mag-harvest ng mga insekto at gilingin ang mga ito upang gawing fertilizer at pagkain ng hayop na sinasabing mayaman sa protina.

Bilang pagbibigay kabuhayan sa mga magsasakang naaapektuhan ng pananalasa ng insekto, binabayaran ng The Bug Picture ang mga magsasaka sa bawat kilo ng locust na kanilang maiipon na may halagang 50 Kenyan shillings o nasa P22 kada kilo.

Ito ay kanilang hinuhuli tuwing gabi habang natutulog pa ang mga balang sa mga halaman.

Batay sa panayam ng Reuters kay Joseph Meija isang magsasaka sa Kenya, hindi na nila matiyak kung alin pa ang pananim at ang insekto dahil sa dami ng mga ito.

Tinatayang nasa 1.3 tonelada ng locust na ang nakolekta ng The Bug Picture magmula Pebrero 1-18.—sa panulat ni Agustina Nolasco

Dahil hindi pa tapos ang laban ng mundo kontra COVID-19, ipinapayo ng mga eksperto na dapat laging malinis ang hangin sa loob ng tahanan.

Ayon kay Dr. Neeta Ogden na espesyalista sa allergy, hika, at iba pang sakit sa baga, mahalagang mapaangat ang kalidad ng hangin sa loob ng bahay lalo na ngayong panahon ng pandemya.

Ngunit maaari aniyang makasama sa air quality ang sobrang alikabok at pet dandruff.

Sinabi pa ni Ogden na hindi rin makabubuti sa kalidad ng hangin ang mga scented candles at iba pang holiday decorations na posibleng nagtataglay ng toxic fumes at kemikal na maaari ring makasama sa kalusugan.

Tinatayang 11 talampakan at may habang 32 metro  ang kalansay ng makasaysayang ‘allosaurus’,  isang uri ng dinosaur na naibenta sa isang auction sa Paris, France  sa halagang  $3.52M o  P171M , ito ay may halos 70% na kalansay  kaya’t itinuturing itong bukod tanging specimen ng dinosaur.

Batay sa kasaysayan naglakad  ng  150 milyong taon  sa daigdig ang allosaurus  at base sa ulat ng reuters sinasabing nahukay ang buto ng naturang dinosaur sa Wyoming, USA noong 2017.

Ayon kay Palaeontology and Natural History expert Iacopo Briano natagpuan ang kalansya nito sa pahigang posisyon at ang bawat buto ay magkakakonekta  pa samantala di naman tinukoy kung sino ang nakabili ng  skeleton ng naturang dinosaur.— sa panulat ni Agustina Nolasco

Wagi ang Cebu at 2 pang isla sa Visayas bilang The Best in Asia.

Ito ay batay sa 2020 Reader’s Choice Awards ng Conde Nast Traveler.

Ayon sa luxury and lifestyle travel magazine  halos 2 milyong turista taon-taon ang nag e-enjoy sa magandang beach at isla sa Visayas region ng Pilipinas.

Malaki anitong factor para mapasyalan ang Visayan Island ang Spanish at Roman Catholic influences sa Cebu City.

Pasok din sa Best Island sa Asya ang Palawan na nasa number 4 at Siargao na nasa ika-5 puwesto naman.

Nasa top 2 spot ang Sri Lanka at ika-4 ang Ko Pha Ngan ng Thailand sa ikatlong rank.

Itinuturing ding best islands para sa ibang rehiyon ayon sa Conde Nast Traveler’s Survey ang Jersey para sa United Kingdom, St Barths para sa The Carribean and the Atlantic, Tasmania para sa Australia at South Pacific, Bazaruto Archipelago, Mozambique sa Africa at Indian Ocean, Galapagos Island para sa Central at South America at Hilton Head Island para sa North America.

Halos 600K ang nakiisa sa nasabing survey ng naturang travel magazine.

Napili ang Pilipinas bilang isa sa mga nominado sa 4 na kategorya sa World Travel Awards 2020.

Ito ang malugod na inanunsyo ng Department Of Tourism (DOT).

Batay sa World Travel Awards 2020, nominado ang DOT para sa kategoryang World’s Leading Tourism Board.

Habang kapwa pasok naman ang Pilipinas para sa kategorya ng World’s Leading Beach Destination at Dive Destination.

Nasa kategorya naman ng World’s Leading Island Destination ang Siargao.

Kaugnay nito, hinikayat ng DOT ang lahat ng mga Pilipino na iparamdam ang bayanihan spirit sa pamamagitan ng pagboto sa Pilipinas sa nabanggit na 4 na categories ng World Travel Awards.

Magtungo lamang sa website ng worldtravelawards.com bago magsara ang botohan sa Oktubre 25.

Muling kinilala ang galing ng Business Mirror sa 2019 Binhi Awards.

Sa nasabing patimpalak na ginanap sa tanggapan ng Department of Agriculture (DA) iginawad sa Business Mirror ang pitong pagkilala na kinabibilangan ng mga bagong kategorya sa larangan na journalism.

Kabilang sa ginawaran ng pagkilala ang agriculture reporter ng naturang pahayagan na si Jasper Arcalas na kinilala bilang best agriculture journalist sa ika’tlong pagkakataon.

Back-to-back din ang pagkakatanghal sa agri-commodities page ng business mirror bilang Best Agriculture Page.

Bukod pa rito, kinilala rin ang galing ni environment reporter Jonathan Mayuga makaraang i-uwi ang ikalawang pwesto Best Environment Journalist of the Year at pagkilala sa istoryang sumasalamin sa water sustainability.

Tinanggap din ng ‘broader look’ team ng business mirror ang rice reporting award mula sa SL-agritech para sa investigative report nito na “pre- and post-rice trade liberalization law, big traders gaming farmer groups” na inilathala noong Oktubre 2019.

Ang pagkilala sa isang istorya na tumututok sa agri-financing, sa panulat nina agriculture reporter Jasper Arcalas at banking reporter Bianca Cuaresma.

Mababatid na ang pagkilala sa Business Mirror ay nataon sa nalalapit na ika-15 taong pagdiriwang nito sa larangan ng pahayagan.

Maaaring maapektuhan ng pagkakaroon ng tsunami ang lahat ng coastal areas o mga lugar na malapit sa dagat sa bansa.

Ito’y kadalasang nagaganap mula sa under-the-sea earthquakes o matapos ang paggalaw sa ilalim ng dagat dulot ng iba’t ibang mga likas na kaganapan katulad ng mga lindol, pagsabog ng bulkan, mga pagguho ng lupa at mga meteorite.

Ang mga alon ay maaaring magbiyahe sa bukas na dagat nang kasing bilis ng 450 milya bawat oras kaya’t mahalagang malaman at mapansin agad ang mga natural na senyales nito.

Kabilang sa natural signs na mayroong paparating na tsunami ay ang pagkakaroon ng malakas na lindol; hindi pangkaraniwang pagtaas ng tubig o pagkawala ng tubig sa dalampasigan; at malakas na dagundong ng mga alon sa dagat.

Idineklara ng United Nations ang November 5 bilang World Tsunami Awareness Day bilang pagkilala sa isang tunay na istorya mula sa Japan: “Inamura-no-hi”, na ang ibig sabihin ay “burning of the rice sheaves“.

Kwento nito, noong taong 1854 kung saan nagkaroon ng malakas na lindol, isang magsasaka ang nakasaksi ng hindi pangkaraniwang pagtaas ng tubig dagat [na senyales ng paparating na tsunami] kaya’t sinunog nito ang kanyang inaning palay bilang babala sa mga residente at lumikas na sa mas mataas na bahagi ng kalupaan.

Itong taong ding ito ang ika-25 anibersaryo ng 1994 Mindoro earthquake at tsunami.

Ika-15 ng Nobyembre, taong 1994, dakong 3:15 AM, nang yanigin ng magnitude 7.1 na lindol at tsunami ang Mindoro na lubhang nagdulot ng pinsala sa mga bayan ng northern Mindoro at nag-iwan ng 78 kataong nasawi.

Hindi mapipigil o mahahadlangan ang pagkakaroon ng tsunami, ngunit maaari nating mabawasan ang epekto nito sa pamamagitan ng pagiging handa ng komunidad, nasa oras na mga babala, at pagkakaroon ng karampatang aksiyon.

Katuwang naman dito ang DOST-PHIVOLCS sa pagtataguyod ng pagkakaroon ng tsunami drills at paghikayat sa publiko na makibahagi sa Nationwide Sinultaneous Earthquake and Tsunami Drill sa ika-14 ng Nobyembre, 2019, 9:00 AM.

Posibleng isa sa sampung pinoy entries ang maging susunod na pangalan ng isang planeta o bituin.

Kasunod na rin ito nang pagpapalabas ng IAU o International Astronomical Union ng mga naturang Pinoy entries para sa pangalan ng bagong planeta o star.

Sa kanilang Facebook page, ipinabatid ng IAU name Exoworld Philippines na tatlo mula sa top 10 entries at isusumite sa IAU sa sandaling magsara na ang botohan.

Kabilang sa mga pinagpipiliang pangalan ng bituin ay “Aman Sinaya and Haik”, “Basal and Agung”, “Anito and Babaylan”, “Abai and Silingan” at “Bagatulayan and Kadaklan”.

Pinagpipilian naman bilang pangalan ng Exoplant ang”Arogo and Aloya”, “Mapatar and Aminhan”, “Bathalla and Dimangan”, “Aclap and Palimbun” at “Alab and Perlas”.

Ang voting period para sa top 3 entries ay sisimulan sa November 8 at matatapos sa November 10.

Ngayong Undas kung kailan abala ang lahat sa pagpunta sa kaliwa’t kanang mga sementeryo upang bisitahin ang kanilang mga yumaong mga mahal sa buhay, narito ang ilang mga trivias o dagdag-kaalaman sa ilang mga sementeryo sa Maynila!

Posibleng alam niyo na ang ilan sa mga ito, pero tiyak na mayroon pa ring ilang impormasyon na maaaring ngayon niyo pa lamang malalaman.

Tara, samahan niyo kami hanggang sa dulo ng artikulong ito!

1. La Loma Cemetery (Campo Santo de La Loma)

Alam mo na ba? Isa ito sa pinakamatandang sementeryo sa buong Pilipinas. Noong Spanish colonial period, tumanggi ang La Loma na maglibing ng mga labi ng mga non-Catholics o mga hindi katoliko at mga Pilipinong rebolusyonaryo.

Ngayon mo lang malalaman ‘to! Mayroong isang Japanese artillery gun sa loob nito dahil nagsilbi bilang isang execution site ang La Loma noong panahon ng World War II.

Sino’ng tanyag na personalidad ang nakalibing dito? Josefa Llanes Escoda, isang tagapagsulong ng mga karapatan ng mga kababaihan at founder ng Girls Scouts of the Philippines. Makikita ang kanyang larawan sa isang P1,000-bill.

2. Manila Chinese Cemetery

Alam mo na ba? Binanggit ito sa akda ng ating Pambansang Bayani na si Dr. Jose Rizal na Noli Me Tangere, kung saan iniutos ni Padre Damaso na hukayin ang labi ng ama ni Crisostomo Ibarra at ipalipat dito bilang isa siyang erehe.
Isa rin ito sa dalawang sementeryo (ang isa ay ang Paco Park) na napangalagaan noong panahon ng World War II.

Ngayon mo lang malalaman ‘to! Ayon kay Ivan Man Dy ng Old Manila Walks, ito marahil ang sementeryo na may pinakamalaking koleksiyon ng Art-deco sa buong bansa.

Sino’ng tanyag na personalidad ang nakalibing dito? Mami king Ma Mon Luk at si Apolinario Mabini.

3. Manila North Cemetery
Alam mo na ba? Ito ang pinakamalaking sementeryo sa Metro Manila —may sukat itong 54-hectares.

Ngayon mo lang malalaman ‘to! Nagsilbi itong tahanan ng mga informal settlers kaya’t mistula itong barangay —ngunit ngayo’y pinaalis na ni Manila Mayor Isko Moreno ang mga informal settlers at nangako naman ng ayuda para sa mga ito.

Sino’ng tanyag na personalidad ang nakalibing dito? Dating mga pangulo na sina Magsaysay, Osmeña at Roxas (maging ang alagang aso ni Roxas ay nakalibing dito). Dito rin nakalibing ang mga labi ni Quezon bago ito inilipat sa Quezon Memorial Circle; aktor na si Fernando Poe Jr., pintor na si Felix Resurrection Hidalgo, national artists na sina Amado Hernandez at asawa nitong si Atang de la Rama-Hernandez.

4. Paco Park
Alam mo na ba? Bago pa man maging tanyag na lugar ito sa mga open-air concerts, inilalaan ito bilang isang municipal cemetery ng mga aristokratang pamilya noong panahon ng mga Espanyol.

Ngayon mo lang malalaman ‘to! Napanatili rin ang istruktura ng Paco Park noong World War II dahil nagsilbi itong bodega para sa mga armas at suplay ng mga Hapon.

Sino’ng tanyag na personalidad ang nakalibing dito? Dito inilibing ang mga labi ni Dr. Jose Rizal bago ito inilipat sa Luneta Park.

5. Manila South Cemetery

Alam mo na ba? Nasa Makati ang Manila South Cemetery ngunit legal itong kinuha bilang bahagi ng San Andres sa Maynila.

Ngayon mo lang malalaman ‘to! Nasa ilalim pa rin ito ng kapangyarihan ng Maynila. Pinamumunuan naman ng Manila Western Police District ang seguridad nito ngunit kumikilos naman ang Makati Police ng Metro Manila Southern Police District para sa traffic management nito.

Sino’ng tanyag na personalidad ang nakalibing dito? Dating pangulong Elpidio Quirino, nakahimlay ang mga labi nito sa pinaka-gitna ng sementeryo.

6. Libingan ng mga Bayani

Alam mo na ba? Dati itong Republic Memorial Cemetery sa Fort Mckinley. Ang dating pangulong Magsaysay ang nagbigay ng bago nitong pangalan (Libingan ng mga Bayani) upang bigyang-parangal ang mga Pilipinong nasawi sa pagseserbisyo at kapatapat sa bayan.
Kalaunan ay ibinilang na rin dito ang mga national artists at iba pang prominenteng tao.

Ngayon mo lang malalaman ‘to! Natagpuan sa pinakasentro nito ang ‘Tomb of the Unknown Soldier’.

Sino’ng tanyag na personalidad ang nakalibing dito? Dating pangulong Carlos P. Garcia at Diosdado Macapagal.

7. Loyola Memorial Park

Alam mo na ba? Hile-hilera ang mga major food concessionaires dito sa kasagsagan ng panahon ng Undas o tuwing Nobyembre.
Naitala noong 2009 bilang ‘best seller’ ang isang brand ng soft ice cream na ibinibenta sa halagang P10.00/cone.

Ngayon mo lang malalaman ‘to! Ang award-winning na iskultor na si Eduardo Castillo ang nagdisenyo ng ‘The Redemption’ na may taas na 27-meters.

Sino’ng tanyag na personalidad ang nakalibing dito? Master rapper na si Francis M., child actress na si Julie Vega, at aktres na si Nida Blanca.

8. Manila American Cemetery and Memorial

Alam mo na ba? Ito ang pinakamalaki sa lahat ng overseas American military cemeteries.

Ngayon mo lang malalaman ‘to! Disenyo ng arkitektong ni Gardener A. Dailey ng San Francisco ang sementeryong ito.

Sino’ng tanyag na personalidad ang nakalibing dito? Sa higit 17,000 na nakalibing dito, higit 20 rito ay mga WWII Medal of Honor recipients; higit 500 ang Filipino scouts.

9. Manila Memorial Park

Alam mo na ba? Bahagi ng halaga ng bawat lote rito ay napupunta sa isang Trust Fund na ngayo’y pinamamahalaan ng Rizal Commercial Banking Corporation (RCBC) at ginagamit para sa pangkalahatang pangangalaga at maintenance ng lahat ng Manila Memorial Parks.

Ngayon mo lang malalaman ‘to! Sila ang nauna sa modern cremation sa bansa noong taong 1985.

Sino’ng tanyag na personalidad ang nakalibing dito? Dating pangulong Cory Aquino, dating senador Ninoy Aquino, aktor na si Rico Yan, boxer flash Elorde at beauty queen at aktres na si Chat Silayan.

10. Pet Memorial

Alam mo na ba? Ito ay pinatatakbo ng Philippine Animal Welfare Society (PAWS). Ang mga pet owners ay nagbibigay ng donasyon na nagkakahalaga ng P500 para sa mga small hanggang medium-size pets at P1,000 bilang bayad naman sa puntod.

Ngayon mo lang malalaman ‘to! Pagmamay-ari ng Manila Electric Co. (MERALCO) ang lupang kinatatayuan nito.

Sino’ng tanyag na personalidad ang nakalibing ang mga alagang hayop dito? Alagang aso ng Philippine Idol Finalist na si Drae Ybañez —’Lucy Pevensie’.

“The Filipino is worth dying for.”

Ito ang mga naiwang salita na habambuhay nang kadikit ng pangalang ‘Ninoy Aquino’.

Bukod sa siya ang mukha ng limandaang pisong papel,

at sa kanya kinuha ang pangalan ng paliparan ng bansa,

sino nga ba si Benigno Simeon Aquino Jr. o mas kilala sa tawag na “Ninoy“?

Isang tanyag na mamamahayag at pulitiko si Ninoy.

Ipinanganak noong ika-27 ng Nobyembre, taong 1932.

Nagsilbi bilang alkalde, bise gobernador at gobernador sa bayan ng Concepcion sa Tarlac.

Isang senador sa ikapitong kongreso at pinakamatinding katunggali sa politiko ni dating pangulong Ferdinand Marcos.

Nang buwagin ang kongreso at ideklara ang batas militar noong taong 1972, si Ninoy ang pinaka-unang inaresto.

Pitong taon siyang nasa bilangguan sa pagkakasakdal sa kasong pagpatay, subersiyon at iligal na pagmamay-ari ng mga armas.

Matapos ang pitong taon ay pinayagang magpagamot ng kanyang karamdaman sa puso sa ibang bansa partikular na sa Estados Unidos.

Tatlong taon matapos lumayo ng bansa, ika-21 ng Agosto, taong 1983, bumalik si Ninoy sa Maynila, sinalubong ng mga kababayang Pilipino, ngunit binaril bago pa man makatapak sa tarma.

Ang pagpaslang kay Ninoy ang nagtulak sa milyong Pilipino na maglunsad ng kaliwa’t kanang kilos protesta kontra sa diktaturyang Marcos.

Humantong sa EDSA People Power Revolution noong ika-22 hanggang ika-25 ng Pebrero, taong 1986, na tuluyang nagpabagsak sa naghaharing rehimeng Marcos.

Mula noong ika-25 ng Pebrero taong 2004, kung saan nilagdaan ni dating pangulong Gloria Macapagal Arroyo ang Republic Act 9256 na nagpapahayag na ang ika-21 ng Agosto bilang isang national holiday.

Ito’y upang gunitain ang katapangan at kontribusyon sa kalayaan at demokrasya ng pinaslang na si Ninoy.

Ikaw na mamamayan ng Pilipinas, sino si Ninoy para sa ‘yo?